Rolnicy alarmują przed KSeF. „Mówią, że nas nie dotyczy, a to nieprawda”
Do naszej redakcji od kilku tygodni spływają telefony i wiadomości od rolników z całej Polski, zaniepokojonych wprowadzeniem obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Najwięcej obaw zgłaszają rolnicy ryczałtowi oraz właściciele małych, rodzinnych gospodarstw, którzy podkreślają, że mimo zapewnień, że KSeF ich nie obejmie, w praktyce już od 1 lutego znajdą się w jego zasięgu.
„To chore, żeby obciążać małych rolników”
Rolnicy zwracają uwagę, że choć formalnie KSeF dotyczy podatników VAT, to w rzeczywistości system zacznie wpływać również na tych, którzy VAT-u nie rozliczają.
– Całe życie sprzedaję zboże na fakturę RR. Teraz się dowiaduję, że żeby w ogóle zobaczyć dokumenty, muszę mieć konto w jakimś systemie, profil zaufany i internet. To jest chore, żeby w taki sposób obciążać małych rolników – mówi nam pan Jan, rolnik z Lubelszczyzny.
Podobnych głosów jest więcej.
– Mam 62 lata, nie mam NIP-u, a teraz słyszę, że bez KSeF mogę nie mieć dostępu do faktur. Ktoś w ogóle pomyślał o takich gospodarstwach jak moje? – pyta rolnik z Mazowsza.
KSeF a rolnicy ryczałtow. Gdzie jest problem?
Rolnicy alarmują, że w praktyce KSeF wymusi na wielu rolnikach ryczałtowych zakładanie kont w systemie i może pozbawić dostępu do faktur sprzedażowych tych, którzy nie poradzą sobie z obsługą systemu. Pojawiają się też obawy o odpowiedzialność za błędy systemowe, opóźnienia i ewentualne sankcje.
Co na to resort rolnictwa?
Zapytaliśmy o sprawę ministerstwo rolnictwa. W odpowiedzi resort podkreśla, że w przypadku rolników ryczałtowych zasady się nie zmieniają.
- W przypadku rolników ryczałtowych warunki wystawiania, odbierania i przechowywania faktur VAT RR i VAT RR KOREKTA pozostają na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem przepisów art. 116 ust. 2a–2d ustawy o podatku od towarów i usług – przekazało ministerstwo.
Jednocześnie resort finansów nie odpowiedział na pytania redakcji dotyczące ewentualnych uproszczeń lub wydłużenia okresu przejściowego dla rolników.
Ekspert: rolnicy ryczałtowi też odczują KSeF
Zdaniem praktyków księgowych zapewnienia o „braku zmian” nie oddają w pełni rzeczywistości. Maksymilian Mruk, księgowy w zespole doradców Agraves, zwraca uwagę, że rolnicy ryczałtowi również znajdą się w orbicie KSeF.
– Rolnicy będący czynnymi podatnikami VAT muszą przygotować się na wystawianie faktur w KSeF od 1 kwietnia. Natomiast rolnicy ryczałtowi posługujący się numerem NIP od 1 lutego będą musieli odbierać faktury przez KSeF – wyjaśnia i dodaje, że rolnicy będą musieli odbierać faktury np. za energię elektryczną lub środki do produkcji także przez system KSeF.
Co z rolnikami bez NIP?
Ekspert podkreśla, że rolnicy ryczałtowi bez numeru NIP nie zobaczą faktur w KSeF.
– W przypadku rolników ryczałtowych nieposiadających numeru NIP, faktury zakupowe nie będą dla nich widoczne bezpośrednio w systemie KSeF. Sprzedawca jest zobowiązany dostarczyć taki dokument w formie uzgodnionej np. papierowej lub elektronicznej. Na życzenie nabywcy, sprzedawca może udostępnić kod QR lub odnośnik, który pozwoli na pobranie faktury z KSeF w trybie anonimowym. Poza KSeF dla rolników ryczałtowych bez NIP będą także wystawiane faktury VAT RR – tłumaczy Mruk.
Faktury do zwrotu akcyzy za paliwo i do dopłat: jak to ma działać w praktyce?
Z kolei Grzegorz Ignaczewski, ekspert ds. Wspólnej Polityki Rolnej, zwraca uwagę na jeszcze jedną kwestię. Nowe przepisy dotyczące „aktywnego rolnika” zbiegają się w czasie z wejściem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), co rodzi dodatkowe pytania o praktykę kontroli i rozliczeń.
Rolnicy zastanawiają się przede wszystkim, czy ARiMR będzie wymagała papierowych faktur, czy też sama zajrzy do KSeF i zweryfikuje dokumenty w systemie.
– W KSeF będzie można wygenerować wizualizację faktury i taką formę przedkładać w agencji – tłumaczy Ignaczewski. – Ale to obszar, który na dziś jest jeszcze mocno nietknięty.
Ekspert podaje przykład zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze. Jak zauważa, w lutowym naborze rolnicy wciąż składają tradycyjne, papierowe faktury, natomiast w sierpniowym naborze większość dokumentów będzie już pochodziła z KSeF.
– I tu jest ogromne pole do doprecyzowania: jak mają działać wszystkie formy pomocy, w których wymagane są faktury, jeżeli one istnieją tylko elektronicznie? Ustawodawca będzie musiał to dopracować – ocenia ekspert.
Izba Rolnicza chce odroczenia KSeF do 2030 roku
Niepokój rolników podziela Lubelska Izba Rolnicza. W stanowisku z 28 stycznia 2026 r. Izba apeluje o odroczenie obowiązku KSeF aż do 1 stycznia 2030 r.
- Szybkie tempo i techniczne wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami – w tym gospodarstwami rolnymi – rodzą obawy o sprawne wdrożenie tego rozwiązania w praktyce – czytamy w dokumencie.
Izba wskazuje, że kompetencje cyfrowe wielu gospodarstw są niewystarczające, a rolnictwo jako sektor oparty na małych, rodzinnych podmiotach potrzebuje znacznie dłuższego okresu adaptacji.
- Odroczenie pozwoli uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorcy zostają niespodziewanie obciążeni użyciem niedopracowanej platformy – podkreśla Zarząd Izby.
Kamila Szałaj
