Krajowa Rada Izb Rolniczych, na wniosek Wielkopolskiej Izby Rolniczej, zwróciła się do ministra rolnictwa o analizę sytuacji na rynkach mleka, wołowiny i wieprzowiny oraz podjęcie działań interwencyjnych. Resort odpowiedział na wniosek, wskazując m.in. przyczyny spadkowego trendu cen i przedstawiając podejmowane działania.
W piśmie do resortu KRIR wskazała, że przy wysokich kosztach pasz, energii i paliw niższe ceny skupu coraz mocniej uderzają w płynność finansową gospodarstw.
Ile rolnicy dostają za świnie i bydło?
KRIR w swoim piśmie wskazywała na wyraźne pogorszenie sytuacji cenowej. Jak podano w dokumencie, ceny żywca wołowego spadły w lipcu do około 12,30–13,20 zł/kg, a wieprzowego do 3,80–4,00 zł/kg. Były to ceny oferowane rolnikom m.in. w powiecie ostrowskim.
Jeszcze trudniejsza sytuacja miała dotyczyć producentów mleka. Według informacji przekazanych przez samorząd rolniczy gospodarstwa utrzymujące około 30 krów otrzymywały około 1,40 zł za litr mleka, podczas gdy większym dostawcom, produkującym około 3 tys. litrów dziennie, oferowano około 1,70 zł/l.
KRIR zwróciła uwagę, że takie różnice w cenach pokazują również problem z pozycją negocjacyjną mniejszych gospodarstw.
KRIR chce działań interwencyjnych
Samorząd rolniczy zwrócił się do ministra o przeanalizowanie możliwości wykorzystania dostępnych mechanizmów stabilizacji rynku – zarówno krajowych, jak i unijnych.
Chodzi o trzy sektory: wieprzowinę, wołowinę i mleko.
KRIR zaapelowała również o monitorowanie relacji cenowych pomiędzy producentami, przetwórcami i sieciami handlowymi pod kątem przestrzegania zasad uczciwej konkurencji.
Padł także postulat wsparcia pomostowego dla gospodarstw najbardziej dotkniętych spadkiem dochodów.
W piśmie KRIR ostrzegła, że brak pomocy może doprowadzić do ograniczania, a nawet likwidacji produkcji zwierzęcej.
Ministerstwo monitoruje sytuację na rynkach
Resort rolnictwa w odpowiedzi podkreślił, że na bieżąco monitoruje sytuację na poszczególnych rynkach rolnych.
Ministerstwo korzysta m.in. z danych gromadzonych w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej. Analizowane są również dane dotyczące handlu zagranicznego, pochodzące z Ministerstwa Finansów.
Szczegółowe analizy dotyczące m.in. rynku mleka i mięsa przygotowuje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB. Sytuacja na rynkach rolnych jest także analizowana na poziomie Unii Europejskiej w ramach prac grup ekspertów ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych.
Dlaczego spadają ceny mleka i wieprzowiny?
Ministerstwo wskazuje, że jednym z głównych powodów spadkowego trendu cen na rynku mleka i wieprzowiny jest wzrost produkcji przy ograniczonym popycie.
W przypadku mleka i trzody chlewnej oznacza to presję na ceny skupu. Według resortu wzrost podaży przy ograniczonym popycie przekłada się na spadkowy trend cenowy na tych rynkach.
Inaczej resort ocenia sytuację na rynku wołowiny.
Ceny bydła wcześniej mocno rosły
MRiRW przypomina, że przed obecną korektą ceny bydła przez wiele miesięcy znajdowały się w trendzie wzrostowym i osiągały historycznie wysokie poziomy we wszystkich kategoriach zwierząt.
Według ministerstwa wcześniejsze wzrosty były związane z silnym popytem oraz niedoborem zwierząt przeznaczonych do uboju.
Obecną korektę cen resort ocenia natomiast jako dostosowanie rynku do zmniejszonego popytu oraz większej presji konkurencyjnej na rynku światowym.
Polska chce zmian na rynku mleka
Ministerstwo podkreśla, że Polska na forum Unii Europejskiej zabiega o urealnienie poziomów cen interwencyjnych masła i odtłuszczonego mleka w proszku.
Resort zwraca uwagę na skalę zmian, które dotykają sektor mleczarski od jesieni 2025 r. Polska podtrzymuje stanowisko, że Komisja Europejska powinna podjąć pilne działania służące zachowaniu rentowności gospodarstw mlecznych i stabilności całego sektora.
10 lipca 2026 r. minister rolnictwa wraz z ośmioma innymi ministrami rolnictwa państw UE skierował pismo do unijnego komisarza ds. rolnictwa. Zwrócono w nim uwagę, że sytuacja na rynku mleka wymaga działań wspierających sektor.
W piśmie znalazł się również wniosek o powołanie Forum Wysokiego Szczebla, które miałoby służyć transparentnej dyskusji na temat przyszłości sektora mleczarskiego.
Kwestia sytuacji na rynku mleka, poziomu cen interwencyjnych oraz działań określonych w unijnej strategii dla produkcji zwierzęcej była również omawiana podczas wizyty w Polsce unijnego komisarza ds. rolnictwa Christiana Hansena w dniach 18–19 czerwca 2026 r.
Minister wystąpił o nadzwyczajną pomoc dla producentów świń
W przypadku rynku wieprzowiny resort wskazał na konkretne działania podjęte w związku z przedłużającym się okresem spadku cen.
22 lipca 2026 r. minister rolnictwa skierował do Komisarza UE ds. Rolnictwa i Żywności wniosek o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej dla producentów trzody chlewnej.
Celem wnioskowanej pomocy ma być zrekompensowanie producentom strat finansowych związanych z trudną sytuacją na rynku. We wniosku wskazano również na rosnące koszty produkcji i brak opłacalności, który zagraża prowadzeniu produkcji nawet w gospodarstwach mających potencjał rozwoju.
Ministerstwo wskazało również na planowaną pomoc finansową na zakup loszek hodowlanych oraz wsparcie dla hodowców utrzymujących lochy. Celem tych działań ma być odbudowa krajowego potencjału produkcyjnego.
Będzie wsparcie dla organizacji producentów?
MRiRW prowadzi również prace nad modyfikacją Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
Resort chce uwzględnić w nim mechanizm, za pośrednictwem którego udzielana byłaby pomoc organizacjom producentów działającym w sektorach wieprzowiny i wołowiny.
Wsparcie miałoby być przeznaczone na działania i inwestycje pozwalające organizacjom wzmacniać swoją pozycję w relacjach z innymi uczestnikami łańcucha dostaw oraz zwiększać konkurencyjność.
Proponowany mechanizm miałby objąć organizacje producentów uznane w sektorach wieprzowiny i wołowiny od 1 stycznia 2023 r.
Na tym etapie jest to jednak propozycja. Aby rozwiązanie mogło zostać wdrożone, planowane zmiany muszą uzyskać zgodę Komisji Europejskiej. Dopiero później MRiRW opracuje wytyczne dotyczące mechanizmu wsparcia, które będą podlegały konsultacjom.
Ministerstwo pracuje nad strategią dla produkcji zwierzęcej
MRiRW poinformowało również, że trwają prace nad założeniami strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce. Zadanie to, na zlecenie ministra rolnictwa, realizuje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB.
Analiza ma objąć m.in. uwarunkowania rynkowe, regulacyjne, środowiskowe i strukturalne oraz najważniejsze ograniczenia i czynniki ryzyka dla rozwoju produkcji zwierzęcej.
Prace mają także ocenić obecne instrumenty wsparcia w ramach WPR i wskazać możliwe kierunki działań po 2027 r. Ich efektem mają być 2–3 scenariusze rozwoju sektora wraz z propozycjami instrumentów wsparcia.
Jest unijna strategia dla produkcji zwierzęcej
W odpowiedzi na pismo KRIR ministerstwo wskazało również na działania prowadzone na poziomie Unii Europejskiej.
7 lipca 2026 r. Komisja Europejska przyjęła dokument „Strategia dla produkcji zwierzęcej”.
Celem strategii jest stworzenie długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora produkcji zwierzęcej w Unii Europejskiej, przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji.
Dokument ma m.in. zwiększyć przewidywalność dla sektora, wspierać inwestycje oraz wzmacniać jego odporność. Strategia ma również wskazywać kierunki wykorzystania Wspólnej Polityki Rolnej i innych instrumentów finansowych.
Ministerstwo chce ograniczyć nieuczciwe praktyki
W odpowiedzi MRiRW odniosło się także do problemu relacji pomiędzy producentami mleka, przetwórcami i sieciami handlowymi.
Jednym z celów ministerstwa jest unormowanie zasad współpracy branży z handlem oraz ograniczenie stosowania nieuczciwych praktyk handlowych.
Podczas spotkania z przedstawicielami sektora przetwórczego, które odbyło się w ministerstwie 17 czerwca 2026 r., omawiano m.in. możliwość zwiększenia kompetencji i zasobów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
MRiRW wskazało również, że UOKiK kwestionował niektóre praktyki i zapisy stosowane w umowach zawieranych pomiędzy rolnikami a mleczarniami.
Dotyczyły one m.in. zasad ustalania i zmiany ceny skupu mleka, badania jego jakości, wypowiadania umów, stosowania kar umownych oraz klauzul dotyczących wyłączności i siły wyższej.
Prowadzone przez UOKiK kontrole oraz rozmowy z organizacjami branży mleczarskiej mają służyć eliminowaniu zachowań niekorzystnych dla rolników i wypracowaniu dobrych praktyk rynkowych.
Źródło: WIR, KRIR, MRiRW
Oprac. Agnieszka Sawicka
