Rozwiązania legislacyjne rozwiążą problem wojny sieci handlowych?
Wojna handlowa to zjawisko, o którym alarmujemy od dawna i wobec którego polscy rolnicy pozostają bezradni. Największe dyskonty prześcigają się w promocjach zarówno na produkty mleczne, jak i zbożowe, oleiste czy mięsne. Wzajemnie wytykają sobie, kto ma drożej i wynajdują coraz to nowsze sposoby na obniżenie wartości danego produktu.
Przedstawiciele takich organizacji branżowych jak: Polska Izba Mleka, Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju, Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy RP, Polski Związek Pracodawców Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego oraz Związek Producentów Cukru w Polsce postanowili wziąć sprawy w swoje ręce i położyć kres nierównej walce toczonej przez dyskonty, na której obecnie cierpią przede wszystkim rolnicy i producenci żywności, ale wkrótce będą cierpieć również konsumenci.
– Dziś ofiarami wojny handlowej sieci detalicznych są polscy rolnicy i producenci żywności, potem przyjdzie czas na konsumentów – alarmują w piśmie skierowanym do ministra rolnictwa i rozwoju wsi Stefana Krajewskiego.
W ocenie przedstawicieli powyższych organizacji branżowych niezbędne jest podjęcie działań ukierunkowanych na wypracowanie rozwiązań legislacyjnych wobec wojny handlowej toczonej pomiędzy największymi dystrybutorami żywności.
Spadek opłacalności produkcji rolnej
Jak twierdzą, w obecnej sytuacji działania prowadzone przez dystrybutorów żywności przekładają się na drastyczny spadek opłacalności produkcji rolnej i przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce. Natomiast za ich główny cel uważają doprowadzenie do pełnej dominacji największych sieci na rynku detalicznym.
Co się dzieje na rynku oleju rzepakowego?
Dyrektor Generalny Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju Adam Stępień wskazuje, że na rynku oleju rzepakowego coś jest nie tak. Jego zdaniem można to dostrzec, czytając gazetki promocyjne. W jego ocenie, aktualnie ceny detaliczne oleju, będącego często w promocji, w żaden sposób nie są skorelowane z realną wartością ekonomiczną łańcucha dostaw, co w efekcie odbija się na opłacalności jego produkcji.
– Jesteśmy, niestety, typowym przykładem strategicznego grania na rynku naszym produktem, żeby przyciągnąć do siebie konsumentów. Finalnie i on na tym nie zyskuje, bo odpowiednie przychody dystrybutorów kompensują inne towary, które nabył przy okazji tej samej wizyty w sklepie – mówi Stępień.
Zobacz też: Rząd chce przejąć dużą sieć handlową. Rolnicy nie gryzą się w język
Ceny mięsa niższe o 50%
Prezes Zarządu Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP Tomasz Parzybut przyznaje, że z problemem dumpingu cenowego, który jest stosowany przez sieci handlowe, branża mięsna mierzy się od lat. W jego ocenie produkty mięsne są narzędziem przyciągającym klientów do sklepów, a ich ceny bywają obniżane o nawet 50%.
– Żaden lokalny sklep mięsny nie jest w stanie konkurować z taką polityką cenową. To nie jest zwykła walka o klienta, a mechanizm, który prowadzi do wypierania mniejszych uczestników rynku. Najpierw znikają rodzinne sklepy mięsne, które od pokoleń budowały lokalny handel. Następnie problemy dotykają zakładów mięsnych, które tracą odbiorców i możliwości sprzedaży swoich wyrobów. W efekcie konsumenci tracą dostęp do lokalnych produktów – wyjaśnia Parzybut.
Działania sieci handlowych niebezpieczne dla przetwórców i rolników
Prezes Zarządu Polskiej Izby Mleka Agnieszka Maliszewska wprost stwierdziła, że działania prowadzone aktualnie przez sieci handlowe mogą mieć długofalowe skutki niebezpieczne nie tylko dla przetwórców, ale przede wszystkim dla rolników.
– Wystarczy zobaczyć, ile kosztuje litr mleka w skupie, a za ile sieci oferują masło czy mleko. Trzeba koniecznych zmian ustawowych w zakresie regulacji relacji handlowych i takich praktyk – podkreśla Maliszewska.
Produkcja mąki zagrożona przez wojnę handlową
Prezes Zarządu Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego Rafał Bal zauważa, że również mąka, jako produkt należący do grupy podstawowych produktów żywnościowych, coraz częściej staje się narzędziem agresywnej walki cenowej pomiędzy sieciami handlowymi. Tak samo, jak w przypadku mięsa, również w przypadku mąki, ceny promocyjne obserwowane na rynku nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów produkcji, takich jak: zakup surowca, przetworzenie ziarna, logistyka i ceny energii.
– Z perspektywy branży młynarskiej długotrwałe utrzymywanie presji cenowej będzie prowadzić do ograniczenia rentowności przedsiębiorstw oraz osłabi możliwość inwestowania w rozwój i modernizację zakładów. Potrzebujemy rozwiązań, które pozwolą zachować uczciwe warunki współpracy z odbiorcami w całym łańcuchu żywnościowym – wskazuje Bal.
Przeczytaj również: Największa sieć handlowa w Niemczech "oskubała" mleczarnie i rolników
Regulacje ograniczające sprzedaż poniżej kosztów zakupu
Dyrektor Biura Związku Producentów Cukru w Polsce Michał Gawryszczak wskazuje, że w wielu krajach Unii Europejskiej, takich jak Francja, Belgia czy Niemcy zostały wprowadzone regulacje ograniczające sprzedaż towarów poniżej kosztów zakupu lub wykorzystywanie agresywnych promocji, które mogą zaburzać konkurencję na rynku.
– Rozwiązania te mają chronić zarówno producentów, jak i mniejszych detalistów przed praktykami prowadzącymi do wojny cenowej i wypychania konkurencji z rynku. Uważamy, że podobne mechanizmy powinny zostać rozważone również w Polsce, aby zapewnić uczciwe warunki funkcjonowania wszystkim uczestnikom rynku oraz długoterminową stabilność sektora handlu detalicznego – dodaje Gawryszczak.
Wojna cenowa prowadzona przez największe sieci handlowe przestała być jedynie elementem rywalizacji o klienta, a stała się problemem dotykającym całego łańcucha żywnościowego. Zdaniem przedstawicieli branży rolno-spożywczej konieczne są działania legislacyjne, które pozwolą ograniczyć nieuczciwe praktyki i zapewnią równowagę pomiędzy interesami detalistów, producentów oraz rolników. Wprowadzenie odpowiednich regulacji mogłoby przyczynić się do ochrony krajowej produkcji żywności, utrzymania różnorodności rynku i zagwarantowania konsumentom stabilnego dostępu do wysokiej jakości produktów w przyszłości.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. kom. pras.
