Emerytura stażowa coraz bliżej
Obowiązujący obecnie model emerytalny opiera się przede wszystkim na wieku. Tak więc, niezależnie od tego, kiedy ktoś rozpoczął pracę i jak długo opłacał składki, kluczowe znaczenie ma tutaj metryka. W planach są jednak rozwiązania, że punkt ciężkości ma zostać przesunięty na staż pracy.
Infor.pl podaje, że rząd rozpoczął już prace nad projektem ustawy. To nie nowy temat, ale powrót do koncepcji emerytury zależnej od długości aktywności zawodowej, a nie wyłącznie od wieku. Oznaczałoby to, że osoby z bardzo długim okresem aktywności zawodowej mogłyby zakończyć pracę nawet 7 lat wcześniej. Oczywiście pod warunkiem, że spełnią określone wymogi dotyczące składek i zgromadzonego kapitału. Emerytury stażowe miałyby dotyczyć tez rolników.
Ile lat pracy może otworzyć drogę do wcześniejszego świadczenia?
Jak podaje infor.pl, w analizach dotyczących zmian pojawia się wariant: 35 lat stażu dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Co jednak ważne, okresy nieskładkowe (np. studia) mają być mocno ograniczane przy tej opcji emerytury.
Ponadto nie chodzi wyłącznie o „przepracowany czas” w sensie formalnym. Kluczowe znaczenie mają okresy składkowe, czyli lata, w których faktycznie odprowadzane były składki emerytalne. I to właśnie ten element może okazać się dla części osób kluczowy, zwłaszcza tam, gdzie występowały przerwy w pracy lub niższe dochody.
Warunek finansowy, którego nie da się ominąć
Nawet długi staż nie gwarantuje automatycznego prawa do wcześniejszego zakończenia pracy. System, jak wskazuje infor.pl, ma zakładać jeden podstawowy warunek: zgromadzony kapitał musi pozwalać na wypłatę świadczenia co najmniej na poziomie emerytury minimalnej (po marcowej waloryzacji w 2026 r. wynosi ona 1978,49 zł brutto). Zatem osoby z niskimi składkami, pomimo bardzo długiej aktywności zawodowej, nie zawsze będą mogły skorzystać z tego rozwiązania.
Wcześniejsza emerytura oznacza niższe świadczenie?
Infor.pl wyjaśnia, że wszystko wskazuje na to, iż wybór wcześniejszego zakończenia pracy będzie wiązał się z niższą miesięczną wypłatą emerytury. Mechanizm jest prosty: im krótszy okres odkładania składek i im dłuższy przewidywany czas pobierania świadczenia, tym niższa jego wysokość. W efekcie w niektórych przypadkach różnice mogą sięgać kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu procent. Stąd też decyzja o zakończeniu pracy wcześniej będzie wymagała indywidualnego przeliczenia, a nie tylko spełnienia warunku stażu.
Kiedy mogą pojawić się nowe przepisy?
Najbardziej realny scenariusz zakłada, że ewentualne zmiany mogłyby zacząć obowiązywać najwcześniej w 2027 roku, czytamy na łamach infor.pl. To nie tylko proces legislacyjny, ale także konieczność przygotowania systemów informatycznych i procedur po stronie instytucji, które są odpowiedzialne za wypłatę tych świadczeń.
Rolnicy zaczynają wcześnie, kończą wcześniej – sens emerytur stażowych
Specyfika pracy w rolnictwie sprawia, że wielu gospodarzy rozpoczyna aktywność zawodową bardzo wcześnie. A po kilku dekadach pracy fizycznej utrzymanie tempa bywa coraz trudniejsze, więc możliwość wcześniejszego zakończenia pracy traktowana jest jako faktyczna ulga, a nie tylko zmiana formalna.
Co wynikało z prac resortu pracy?
Przypomnijmy, że w 2024 roku Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej informowało juź o pracach nad stanowiskiem rządu w sprawie projektów dotyczących emerytur stażowych. Resort wskazywał wówczas, że analizuje propozycje wprowadzenia rozwiązania opartego na długim stażu pracy, które miałoby odpowiadać na sytuację osób rozpoczynających pracę bardzo wcześnie i przez wiele lat pozostających aktywnymi zawodowo.
Zarówno pierwszy projekt złożony przez NSZZ „Solidarność”, jak i drugi złożony przez Lewicę, dotyczyły emerytur stażowych zakładając przejście na to świadczenie po 35 latach stażu dla kobiet (ok. 53 lata życia) oraz 40 latach dla mężczyzn (ok. 58 lat życia), pod warunkiem że wyliczona emerytura nie będzie niższa od emerytury minimalnej. Projekty obejmowały osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. i przewidywały możliwość przejścia na emeryturę, przy założeniu pracy od 18. roku życia i opłacania składek do ZUS lub KRUS.
źródło: infor.pl, MRPiPS
oprac. Agnieszka Sawicka
