„Tu jest wieś, tu się żywność produkuje”. Tablice pojawiają się w kolejnych miejscowościach
Wieś może kojarzyć się z ciszą, zielenią i spokojem. Jednak dla osób prowadzących gospodarstwa rolne to przede wszystkim ich miejsce pracy, która nie zawsze kończy się wraz z nadejściem wieczoru. Zwierzęta trzeba nakarmić, pola uprawiać w odpowiednim terminie, a maszyny uruchamiać wtedy, gdy pogoda pozwala ruszyć w pole.
Właśnie o tym mają przypominać tablice ustawiane w kolejnych miejscowościach. Hasło „Tu jest wieś, tu się żywność produkuje. Doceń naszą pracę” nie pozostawia wątpliwości, jaki jest ich cel: zwrócić uwagę na znaczenie rolnictwa i codzienny wysiłek producentów żywności.
O montażu tablic informują kolejne samorządy. Na taki krok zdecydowała się gmina Somonino. Podobne działania prowadzi również Spółka Komunalna Żukowo, która poinformowała w mediach społecznościowych o montażu tablic w kolejnych miejscowościach.
Tablice pojawiły się m.in. w Skrzeszewie przy ulicach Żukowskiej i Długiej, w Łapinie Kartuskim przy ul. Pod Otomino, w Żukowie przy ul. Armii Krajowej, w Małkowie przy ul. Pałacowej, w Pępowie przy ul. Gdańskiej, w Leźnie od strony ronda w kierunku Pępowa oraz w Sulminie.
To niewielki element krajobrazu, ale jego przekaz dotyczy ważnego problemu: jak pogodzić mieszkanie na wsi z działalnością gospodarstw, które od lat stanowią część lokalnej społeczności.
Zapach z obory i hałas ciągnika. Z tym trzeba się liczyć na wsi
Trudno oczekiwać, że gospodarstwo rolne będzie funkcjonowało tak samo jak osiedle mieszkaniowe. Prace polowe często zależą od pogody, dlatego rolnicy muszą wykorzystywać odpowiednie okna pogodowe. Zdarza się, że ciągniki wyjeżdżają na pola wcześnie rano albo pracują do późnych godzin nocnych.
W gospodarstwach hodowlanych dochodzą odgłosy zwierząt, a także zapachy związane z ich utrzymywaniem i stosowaniem nawozów naturalnych. Są to elementy związane z produkcją rolną, choć ich natężenie może być różne w zależności od rodzaju gospodarstwa i prowadzonych prac.
Problem pojawia się wtedy, gdy codzienna działalność rolnika staje się źródłem konfliktu z sąsiadami. Szczególnie trudne sytuacje mogą dotyczyć osób, które przeprowadzają się z miasta na tereny wiejskie i dopiero po zamieszkaniu w pobliżu gospodarstwa poznają realia produkcji rolnej.
Nie oznacza to oczywiście, że rolnicy mogą ignorować przepisy lub że każda uciążliwość jest dopuszczalna. Chodzi o uwzględnienie specyfiki pracy na wsi i znalezienie równowagi między prawem do korzystania z nieruchomości a możliwością prowadzenia legalnej działalności rolniczej.
Tablice mają przypominać, że wieś nie jest wyłącznie miejscem do mieszkania czy odpoczynku. To również przestrzeń, w której powstaje żywność.
Sprawa hodowcy świń uruchomiła szerszą dyskusję
Pomysł informowania o rolniczym charakterze wsi zyskał rozgłos wiosną 2025 roku, gdy ruszył projekt „Tu jest wieś, tu się trzodę hoduje”. Jak informowały wówczas „Top Agrar” i „Tygodnik Poradnik Rolniczy”, jednym z impulsów do jego powstania była sprawa Szymona Kluki, hodowcy świń z województwa łódzkiego, który został zobowiązany przez sąd do wypłaty odszkodowania sąsiadom.
Projekt przygotowano w odpowiedzi na problemy związane z konfliktami sąsiedzkimi wokół działalności hodowlanej. Zakładał on działania promocyjne, które miały uświadamiać mieszkańcom miast, że produkcja rolna jest integralną częścią życia na terenach wiejskich.
Planowano rozmieszczenie w Polsce 100 tablic informacyjnych. Miały być ustawiane w widocznych miejscach, między innymi przy drogach prowadzących do miejscowości, w których prowadzona jest produkcja świń.
Drugim elementem projektu była analiza rozwiązań prawnych stosowanych we Francji. Jej celem było sprawdzenie, czy można wykorzystać tamtejsze doświadczenia przy tworzeniu przepisów, które lepiej zabezpieczałyby rolników przed roszczeniami związanymi z typowymi uciążliwościami działalności produkcyjnej.
Honorowy patronat nad projektem objął minister rolnictwa i rozwoju wsi, a przedsięwzięcie sfinansowano z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego.
Rolnicy nadal czekają na przepisy chroniące produkcyjną funkcję wsi
Same tablice nie rozwiążą jednak sporów między rolnikami a sąsiadami. Mogą pomóc w informowaniu o specyfice terenów wiejskich, ale odrębną kwestią pozostaje prawna ochrona działalności rolniczej.
Dlatego istotne są prace legislacyjne dotyczące ochrony produkcyjnych funkcji wsi. W Sejmie znajdują się dwa projekty ustaw: rządowy, ujęty w druku nr 3029, oraz prezydencki, oznaczony drukiem nr 3032.
Oba dotyczą między innymi problemu konfliktów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej i potrzeby uwzględnienia jej specyfiki w przepisach. Szczegóły proponowanych rozwiązań nie są jednak identyczne, dlatego projekty należy rozpatrywać osobno.
Na 27 października 2026 roku żadna z tych propozycji nie jest jeszcze obowiązującą ustawą. Ostateczny kształt przepisów będzie zależał od dalszych prac parlamentarnych.
Dla rolników stawką jest możliwość dalszego prowadzenia gospodarstw, także wtedy, gdy w ich sąsiedztwie pojawiają się nowe domy i mieszkańcy niezwiązani z produkcją rolną. Z kolei osoby mieszkające na wsi mają prawo oczekiwać przestrzegania obowiązujących norm i poszanowania ich własności.
Wieś potrzebuje zrozumienia, ale także jasnych zasad
Tablice w Somoninie i gminie Żukowo przypominają o czymś, co łatwo przeoczyć, patrząc na wieś wyłącznie przez pryzmat krajobrazu. Za polami, łąkami i gospodarstwami stoi praca, od której zależy dostępność krajowej żywności.
Informowanie o rolniczym charakterze wsi może pomóc uniknąć części nieporozumień, zwłaszcza gdy ktoś planuje zamieszkać w pobliżu czynnego gospodarstwa. Nie zastąpi jednak przepisów ani nie rozstrzygnie wszystkich sporów.
Dlatego obok inicjatyw informacyjnych ważne będą również decyzje ustawodawcy. Rolnicy chcą mieć pewność, że prowadzenie legalnej produkcji rolnej nie będzie automatycznie traktowane jako naruszenie praw sąsiadów tylko dlatego, że wiąże się z charakterystycznymi zapachami, hałasem czy odgłosami zwierząt.
Źródła: profile gminy Somonino i Spółki Komunalnej Żukowo na Facebooku, topagrar.pl, tygodnik-rolniczy.pl, dokumenty dotyczące projektów ustaw w Sejmie.
Oprac. Agnieszka Sawicka
