Jajor
StoryEditorZwierzęta

Polscy rolnicy mają mieć 90% pewności, że urodzi się jałówka. Trzy spółki szykują przełom

27.10.2026., 12:30h

Trzy polskie spółki zajmujące się hodowlą i inseminacją zwierząt łączą siły, tworząc Polskie Centrum Hodowli i Genetyki. Pierwszym efektem ich współpracy będzie uruchomienie nowoczesnego laboratorium do sortowania nasienia buhajów. Inwestycja ma umożliwić hodowcom korzystanie z nasienia seksowanego od polskich buhajów, które będzie produkowane w kraju.

Wielkopolskie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt w Poznaniu, Małopolskie Centrum Biotechniki w Krasnem oraz Mazowieckie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt w Łowiczu rozpoczynają ścisłą współpracę. Firmy będą działać pod wspólnym szyldem Polskiego Centrum Hodowli i Genetyki.

Jak podano w piątkowym komunikacie, połączenie sił ma pozwolić na wykorzystanie doświadczenia, zaplecza i kompetencji trzech spółek, które od lat działają w obszarze hodowli i rozrodu bydła. Partnerzy podkreślają, że chcą wspólnie rozwijać infrastrukturę i rozwiązania odpowiadające na potrzeby krajowych hodowców.

– Zamiast konkurować na polu kosztownej infrastruktury, zdecydowaliśmy się na synergię – mówi Agnieszka Pawlak, prezes zarządu MCB w Krasnem i MCHiRZ w Łowiczu. Jej zdaniem wspólne przedsięwzięcie ma stworzyć zaplecze, które będzie mogło konkurować z wiodącymi firmami z Europy i świata.

Pierwszy projekt Polskiego Centrum Hodowli i Genetyki

Pierwszym projektem Polskiego Centrum Hodowli i Genetyki będzie Laboratorium Sortowania Nasienia 3GEN.PL. Ma ono umożliwić prowadzenie w Polsce procesu sortowania nasienia według płci. Do tego celu planowane jest wykorzystanie technologii cytometrii przepływowej oraz wiedzy specjalistów z zakresu andrologii i biotechnologii.

Dotychczas sortowanie nasienia odbywało się przede wszystkim w ośrodkach zagranicznych. Uruchomienie laboratorium w Polsce ma ułatwić hodowcom dostęp do nasienia seksowanego pochodzącego od krajowych buhajów.

image
Andrzej Baehr, prezes zarządu WCHiRZ
FOTO:

– Hodowcy będą mogli korzystać z nasienia seksowanego od polskich buhajów, produkowanego w Polsce – zapowiada Andrzej Baehr, prezes zarządu WCHiRZ. Jak dodaje, projekt ma odpowiadać na potrzeby gospodarstw, z którymi spółki współpracują w swoich regionach.

90% pewności uzyskania cielęcia pożądanej płci

Według informacji zawartych w komunikacie nasienie seksowane ma zapewniać blisko 90% pewności uzyskania cielęcia pożądanej płci. Dla hodowcy oznacza to możliwość lepszego planowania struktury stada i remontu własnego pogłowia.

Wykorzystanie nasienia pozwalającego zwiększyć szanse na uzyskanie jałówek może pomóc w pozyskiwaniu następczyń po najlepszych krowach w stadzie. W praktyce umożliwi to bardziej ukierunkowane prowadzenie rozrodu, choć o efektach w gospodarstwie decydować będą również m.in. organizacja hodowli i skuteczność zabiegów inseminacyjnych.

Spółki wskazują, że szybsze uzyskiwanie jałówek o pożądanych cechach może przyspieszyć postęp genetyczny w polskich oborach. W dłuższej perspektywie ma to sprzyjać poprawie wydajności i zdrowotności stad oraz konkurencyjności krajowej produkcji mleka.

Laboratorium będzie stacjonarne

Twórcy projektu zapowiadają, że laboratorium będzie stacjonarne. Ma to umożliwić regularną produkcję nasienia oraz kontrolę jakości na kolejnych etapach procesu. Spółki podkreślają, że hodowcy potrzebują produktu dostępnego przez cały rok i o powtarzalnych parametrach.

– Dzięki tej inwestycji damy rolnikom nasienie z najwyższej krajowej półki w wersji sortowanej – mówi Agnieszka Pawlak. Z kolei Andrzej Baehr zaznacza, że stała infrastruktura i doświadczony zespół mają zapewnić hodowcom dostęp do nasienia o stabilnej jakości.

Kiedy laboratorium 3GEN.PL zacznie działać?

W komunikacie nie podano, kiedy laboratorium 3GEN.PL rozpocznie działalność ani jaka będzie jego skala produkcji. Spółki zapowiadają, że będą informować o kolejnych etapach realizacji przedsięwzięcia.

Przedstawiciele WCHiRZ, MCB i MCHiRZ podkreślają, że projekt ma zwiększyć dostępność nasienia seksowanego od krajowych buhajów i rozwinąć polskie zaplecze hodowlane. O tym, jak szybko przełoży się to na ofertę dla gospodarstw, zdecydują dalsze etapy inwestycji.

Specjalnie dla naszej redakcji prezes MCB i MCHiRZ Agnieszka Pawlak odpowiadają na pytania.

image
Agnieszka Pawlak, prezes zarządu MCB w Krasnem i MCHiRZ w Łowiczu
FOTO:

Co się zmieni dla hodowców bydła?

Hodowcy uzyskają bezpośredni dostęp do nasienia seksowanego od krajowych buhajów. Zyskają łatwiejszy dostęp do nasienia sortowanego produkowanego w Polsce, bezpośrednio od najlepszych rodzimych buhajów. Dotychczas proces ten odbywał się głównie w ośrodkach zagranicznych. Producenci mleka będą mogli jeszcze szybciej "konsumować" postęp genetyczny i w związku z tym otrzymają możliwość precyzyjnego planowania płci i będą pozyskiwali jałówki od najlepszych krów w stadzie. To także przełoży się na remont stada.

 W erze selekcji genomowej wykorzystanie nasienia seksowanego nabiera nowego znaczenia. Po pierwsze pozycjonujemy najlepsze samice w stadzie i to one kryte nasieniem sortowanym są motorem postępu. Te dwie biotechniki wzajemnie się uzupełniają i przynoszą dodatkowe korzyści, szczególnie jeśli ze strony męskiej są to buhaje z najwyższymi indeksami PF.

Dostępność nasienia będzie przez cały rok, a powstanie laboratorium zapewni powtarzalną jego jakość. Dzięki stałej, stacjonarnej infrastrukturze laboratoryjnej hodowcy otrzymają nasienie pewne, o kontrolowanej na każdym etapie i powtarzalnej jakości, dostępne bez przerw przez cały rok. Zyskają także długofalowe korzyści produkcyjne, jak wiadomo proces selekcji genetycznej jest procesem ciągłym. W dłuższej perspektywie zmiany te przełożą się na wyższą wydajność, lepsze zdrowie stad oraz większą konkurencyjność produkcji mleka (m.in. poprzez dostęp do szerokiej gamy nasienia seksowanego). Jak państwo dostrzegliście, cele hodowlane wyznaczają hodowcy bydła, także przy naszym udziale, a my robimy wszystko, żeby się do nich dostosować.

Produkcja nasienia sortowanego w kraju to optymalizacja zasobów krajowych a nie zagranicznych. Nowe standardy produkcji od kilku lat ustawione zostały na większą skuteczność, czyli jakość biologiczną nasienia. Jakość biologiczna to świetna kondycja i zdrowie buhaja – właśnie w czasie naszych dni otwartych (3 listopada) chcemy zaprezentować nasze zwierzęta hodowcom.

Czy nasienie będzie dostępne od buhajów wszystkich trzech spółek?

Tak.

Czy produkcja w Polsce wpłynie na cenę nasienia seksowanego i koszt usługi dla hodowcy?

Na tym etapie nie informujemy o konkretnych kwotach, nie składamy także jednoznacznych deklaracji dotyczących jego ceny. Jednakże proszę zauważyć, że uruchomienie stacjonarnego laboratorium w Polsce eliminuje konieczność wysyłania materiału do zagranicznych ośrodków, co sprzyja optymalizacji logistyki i bezpośredniemu dostępowi do świeżego surowca. Z perspektywy hodowcy kluczowa jest efektywność inwestycji w genetykę. Blisko 90-procentowa pewność uzyskania cielęcia pożądanej płci, wysoka skuteczność zabiegu oraz przyspieszenie postępu genetycznego prowadzą w dłuższej perspektywie do wyższej wydajności i lepszego zdrowia stada, a tym samym do większej rentowności i konkurencyjności produkcji mleka. Tak, powołanie Polskiego Centrum Hodowli i Genetyki przyniesie korzyści hodowcom bydła. Logistyka będzie w centrum uwagi zaraz po jakości nasienia i jego skuteczności. Pamiętajmy także, że dostępność nasienia konwencjonalnego od tych samych buhajów jest bardzo istotna.  Schemat, w którym używamy najpierw nasienia sortowanego na najlepsze sztuki a nasienia konwencjonalnego tego samego buhaja na sztuki o niższej wartości genetycznej jest bardzo praktyczny i sensowny.

Jak uruchomienie laboratorium ma przełożyć się na postęp genetyczny w polskich stadach?

Postęp genetyczny dokona się szybciej. Z kilku powodów. Po pierwsze dzięki precyzyjnemu planowaniu płci potomstwa, po drugie poprzez wykorzystanie potencjału najlepszych matek w stadzie, po trzecie poprzez dostęp do sortowanego nasienia od czołówki krajowych buhajów, po czwarte poprzez jakość nasienia. O tym wspominaliśmy powyżej – bez nasienia sortowanego nie ma pełnego wykorzystania potencjału genomiki i odwrotnie.

Czy krajowa produkcja zwiększy dostępność nasienia i skróci czas oczekiwania na zamówienie?

Oczywiście, że tak. Proszę zauważyć, że powołanie wspólnego podmiotu przez trzy polskie spółki ma szeroki wymiar współpracy. Powstanie laboratorium sortowania nasienia to tylko jeden z elementów tego wymiaru, który wpisuje się w europejskie i światowe trendy.

Jak będzie wyglądała współpraca trzech spółek w praktyce? Czy hodowca będzie kontaktował się ze swoją dotychczasową stacją, czy powstanie wspólna oferta i system obsługi?

Tak, prosimy hodowców o kontakt z dotychczasowymi naszymi przedstawicielami w terenie - naszymi doradcami hodowlanymi. Czy będzie jedna oferta w przyszłości? Czas pokaże. O dalszych szczegółach będziemy państwa, jak i hodowców informowali.

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
27. październik 2026 12:32