W Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Starym Polu odbyło się spotkanie poświęcone najważniejszym problemom polskiego rolnictwa oraz perspektywom jego rozwoju. Wydarzenie zorganizowano z inicjatywy poseł Magdaleny Kołodziejczak.
W ponad trzygodzinnej dyskusji uczestniczyli rolnicy, przedstawiciele organizacji rolniczych, samorządowcy i reprezentanci instytucji państwowych. Obecna była m.in. wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka, która przedstawiała działania resortu dotyczące wsparcia gospodarstw i poszukiwania nowych rynków zbytu dla polskich produktów rolnych.
Wśród uczestników znaleźli się również wicewojewoda pomorska Anna Olkowska-Jacyno, dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego Aleksander Mach, dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Pruszczu Gdańskim Marek Turlej, dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Andrzej Styn oraz zastępca prezesa Portu Gdańsk Alan Aleksandrowicz.
W spotkaniu uczestniczył także Jan Ogił ze Stowarzyszenia „Dla Powiatu”. Obecni byli ponadto przedstawiciele administracji odpowiedzialnej za gospodarkę wodną, ochronę roślin, bezpieczeństwo żywności i weterynarię.
Polski eksport zboża do Egiptu. Pierwsze 250 tys. ton, później nawet 2 mln?
Duże zainteresowanie podczas spotkania w Starym Polu wzbudziły informacje dotyczące możliwości zwiększenia eksportu polskiego zboża. Wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka mówiła o przygotowaniach do realizacji kontraktu Elewarru z Egiptem. Jak podkreślała, wejście na tamtejszy rynek wymagało trzech lat rozmów, działań dyplomatycznych i współpracy polskich instytucji oraz przedsiębiorstw.
– Walczymy o to, żeby Elewarr miał realny wpływ na rynek. Przełomowy jest kontrakt egipski, bo samo dostanie się do tamtejszej agencji zakupowej było bardzo trudne. To efekt trzech lat pracy – mówiła wiceminister.
Pierwszy kontrakt obejmuje 250 tys. ton zboża, ale plany są znacznie większe. Jak zapowiedziała Gromadzka, jeśli początkowe dostawy przebiegną pomyślnie, kolejna umowa może dotyczyć nawet 1–2 mln ton polskiego ziarna.
– Teraz najważniejsze, żeby pierwszy statek wypłynął w morze i szczęśliwie dotarł do celu – podkreśliła.
Jak informował już „Tygodnik Poradnik Rolniczy”, podpisana przez Elewarr umowa ma być początkiem długofalowej współpracy z Egiptem, jednym z największych importerów pszenicy na świecie. Pierwszy transport polskiego zboża zaplanowano na przełom listopada i grudnia 2026 roku. Ziarno ma trafić z magazynów Elewarru do Gdańskiego Agro Terminalu, skąd zostanie wysłane drogą morską. Organizacja pierwszej wysyłki będzie wymagała ponad 20 składów kolejowych. Spółka planuje również rozwijać bezpośredni skup zboża od polskich rolników, a w przyszłości zawierać z nimi umowy kontraktacyjne zapewniające zbyt ziarna.
Realizacji kolejnych kontraktów ma sprzyjać rozwój infrastruktury portowej. Gromadzka zwróciła uwagę na inwestycje w Gdańskim Agro Terminalu, który ma odgrywać coraz większą rolę w eksporcie polskich produktów rolnych. Obecne zaplecze magazynowe pozwala na przechowywanie około 30 tys. ton zboża, a docelowo ma zostać rozbudowane o 24 silosy o łącznej pojemności 120 tys. ton. Wiceminister podkreślała, że zwiększenie możliwości magazynowych i przeładunkowych ma pomóc Elewarrowi w uzyskaniu większego wpływu na rynek zbóż.
Współpraca z Egiptem nie ma się jednak ograniczać wyłącznie do sprzedaży ziarna. Jak informowała Gromadzka, strona egipska jest zainteresowana również zakupem polskiego mięsa. Egipt otworzył już swój rynek dla 40 polskich zakładów produkujących mięso drobiowe i wołowe. Wszystkie przedsiębiorstwa objęte audytem egipskich służb weterynaryjnych uzyskały uprawnienia eksportowe, o czym Ministerstwo Rolnictwa poinformowało 26 października.
Wiceminister mówiła także o pomyśle stworzenia centrów logistycznych w Polsce i Egipcie, które mogłyby usprawnić handel produktami rolno-spożywczymi między obydwoma krajami. Na razie jednak najważniejszym zadaniem pozostaje uruchomienie pierwszych dostaw zboża. Przedstawiciele Portu Gdańsk wyjaśnili, że realizacja transportu wymaga jeszcze uzgodnień handlowych i organizacyjnych, w tym zapewnienia odpowiedniego statku oraz sprawnego dostarczenia ziarna do portu.
Port Gdańsk może przeładować więcej zboża. Problemem nie jest tylko infrastruktura
Alan Aleksandrowicz, zastępca prezesa Portu Gdańsk, podkreślił, że należy odróżniać możliwości przeładunkowe portu od samej organizacji eksportu.
– Zdolności przeładunkowe, które mamy w porcie, wynoszą 4,5 mln ton rocznie. Nigdy nie osiągnęliśmy tego poziomu. Obecnie przeładowujemy około 2,5 mln ton, a w tym roku może to być bliżej 3 mln ton – wyjaśniał.
Jak zaznaczył, przeładunki zboża odbywają się w kilku miejscach portu, a ich zwiększenie wymaga odpowiedniej organizacji dostaw i pozyskania kontraktów eksportowych.
Przedstawiciele Portu Gdańsk Eksploatacja poinformowali również o prowadzonych rozmowach z Elewarrem i Krajową Grupą Spożywczą. Współpraca może w przyszłości przyjąć bardziej sformalizowany charakter. W przypadku wysyłki zboża do Egiptu rozważane są m.in. dostawy kolejowe z magazynów Elewarru w Malborku oraz innych części kraju.
Uczestnicy spotkania usłyszeli, że termin pierwszego transportu będzie zależał m.in. od uzgodnienia warunków handlowych, dostępności statku i sprawnej organizacji dostaw do portu.
Przedstawiciel operatora portowego wyjaśniał, że pierwsza jednostka ma zabrać około 40 tys. ton zboża. Jej załadunek, przy obecnych możliwościach technicznych, może potrwać około pięciu dni.
– Chcemy zbudować drugi etap agroterminala, żeby osiągnąć wydajność przeładunku na poziomie 20 tys. ton na dobę, a nie 8 tys., jak obecnie – tłumaczył przedstawiciel Portu Gdańsk Eksploatacja.
Inwestycja ma poprawić konkurencyjność polskiego eksportu i umożliwić szybszą obsługę większych dostaw zboża.
Rolnicy alarmują: koszty rosną, a produkcja przestaje się opłacać
Jednym z tematów spotkania była też pogarszająca się opłacalność produkcji rolnej. Rolnicy zwracali uwagę na dysproporcje między kosztami prowadzenia gospodarstw a cenami uzyskiwanymi za produkty rolne.
Jeden z uczestników dyskusji podkreślał, że gospodarstwa muszą ponosić coraz większe wydatki, podczas gdy ceny skupu nie pozwalają na osiąganie satysfakcjonujących dochodów.
– Nie spinamy się finansowo w naszym rolnictwie. Koszty są coraz większe, a dochodowości nie ma – przekonywał rolnik.
Wskazywał również, że gospodarstwa inwestujące w nowoczesne maszyny i korzystające z dotacji nadal pozostają narażone na gwałtowne pogorszenie sytuacji finansowej. Zakup sprzętu wiąże się bowiem z koniecznością wniesienia własnego wkładu, a często również z wieloletnimi zobowiązaniami.
W dyskusji pojawiły się także obawy dotyczące przyszłych cen zbóż i żywca oraz konsekwencji zwiększonej konkurencji ze strony produktów sprowadzanych z zagranicy. Rolnicy zwracali uwagę, że przy obecnych kosztach produkcji kolejne spadki cen mogą podważyć ekonomiczny sens prowadzenia części gospodarstw.
„Bruksela podejmuje decyzje, a my ponosimy konsekwencje”
Podczas spotkania nie zabrakło krytycznych głosów dotyczących unijnych regulacji i sposobu ich wdrażania w Polsce. Jeden z uczestników przekonywał, że organizacje rolnicze mają zbyt mały wpływ na decyzje podejmowane na szczeblu europejskim. Jego zdaniem problemem jest również brak odpowiedniej współpracy i przepływu informacji między poszczególnymi organizacjami reprezentującymi rolników.
– My tutaj rozmawiamy o problemach, ale nie jesteśmy decydentami, bo decyzje już zapadły w Brukseli - mówił.
Zwracał również uwagę na to, że Polska w niektórych przypadkach wdraża przepisy unijne bardziej rygorystycznie niż inne państwa członkowskie.
Do tych zarzutów odniosła się wiceminister Małgorzata Gromadzka. Podkreśliła, że polski resort rolnictwa aktywnie uczestniczy w rozmowach na forum europejskim i zabiega o rozwiązania korzystne dla krajowych producentów.
Jako przykład wskazała działania dotyczące ochrony polskiej produkcji tytoniu. Przypomniała też o stanowisku Polski w sprawie zmian w systemie ETS.
– Chcemy, aby we Wspólnej Polityce Rolnej nadal były dwa filary. Chcemy również, aby działania były uszczegółowione tak jak dotychczas, ponieważ leży to w interesie Polski – podkreśliła wiceminister.
Zaznaczyła, że rząd będzie kontynuował negocjacje dotyczące przyszłego kształtu Wspólnej Polityki Rolnej.
Rolnicy pytają o ubezpieczenia. „Płacimy składki, a odszkodowań nie ma”
W trakcie spotkania rolnicy poruszyli także problem wypłat odszkodowań za straty w uprawach.
Głos zabrał Waldemar Bałdach, rolnik z gminy Bytów, który zwrócił uwagę na trudności w uzyskaniu rekompensat od firm ubezpieczeniowych.
– Państwo dopłaca duże pieniądze do naszych ubezpieczeń, a ubezpieczyciele odmawiają wypłat odszkodowań. Rolnicy ponoszą duże zobowiązania finansowe, a później słyszą, że szkody nie powstały wskutek przymrozków – mówił.
Rolnik podkreślił również, że samo organizowanie spotkań nie wystarczy, jeśli zgłaszane problemy nie będą rozwiązywane. Jego zdaniem rolnicy powinni otrzymywać informacje zwrotne o tym, jakie działania podjęto w sprawach poruszanych podczas rozmów z przedstawicielami administracji.
Plany zagospodarowania przestrzennego i ochrona ziemi rolnej
Ważnym zagadnieniem były także przepisy dotyczące zagospodarowania przestrzennego. Podczas dyskusji wskazywano na trudności związane z ochroną gruntów rolnych wysokich klas bonitacyjnych, szczególnie na Żuławach. Problem dotyczy pogodzenia ochrony wartościowej ziemi z potrzebami inwestycyjnymi i komunikacyjnymi samorządów.
Jedna z uczestniczących w spotkaniu parlamentarzystek, zajmująca się problematyką planowania przestrzennego, zadeklarowała gotowość do pomocy samorządowcom w rozwiązywaniu szczególnie trudnych przypadków. Podkreślała, że ochrona dobrych gruntów ornych pozostaje ważna, jednak niektóre sytuacje wymagają indywidualnej analizy i współpracy z odpowiednimi instytucjami.
Powstaną dziecięce koła gospodyń wiejskich. Wiceminister zapowiada zmiany
Podczas spotkania w Starym Polu wiceminister Małgorzata Gromadzka zapowiedziała również zmiany w przepisach dotyczących kół gospodyń wiejskich. Jednym z pomysłów jest umożliwienie tworzenia dziecięcych KGW, działających na podobnych zasadach jak młodzieżowe drużyny pożarnicze przy OSP.
– Pracujemy nad nowelizacją ustawy o kołach gospodyń wiejskich. Chcemy, żeby każde koło mogło zaprosić do współpracy również dzieci, podobnie jak robią to ochotnicze straże pożarne – mówiła Gromadzka.
Kamila Szałaj
