Jest kolejny sprzeciw wobec „Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z Planem działań”, której przyjęcie ma doprowadzić do zalania tysięcy hektarów w woj. podlaskim. Dyrektor KOWR drży o przyszłość gospodarstw mlecznych znajdujących się w pobliżu Bagna Wizna, które ma być zalane.
Apel dyrektor KOWR do minister klimatu i środowiska
Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Agnieszka Zawistowska skierowała pismo do minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski, w którym wyraża zaniepokojenie projektem „Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z Planem działań”.
– Docierają do mnie liczne głosy rolników, w większości prowadzących gospodarstwa specjalizujące się w produkcji mleka, którzy obawiają się, że planowane działania doprowadzą do ograniczenia ich działalności rolniczej, utraty gruntów, pogorszenia sytuacji ekonomicznej, a nawet likwidacji gospodarstw – alarmuje dyrektor KOWR.
Co jest priorytetem?
Jak wskazuje dyrektor KOWR, priorytetem stworzonej strategii jest ponowne nawadnianie torfowisk m.in. poprzez:
- wykup najcenniejszych torfowisk na rzecz Skarbu Państwa i innych podmiotów oraz obejmowanie ich adekwatną ochroną;
- przeznaczenie torfowisk będących własnością Skarbu Państwa do ponownego nawadniania i przeprowadzenie wielkoskalowych projektów restrukturyzacji na tych gruntach oraz wdrażanie wielkoskalowych projektów nawadniania osuszonych torfowisk jako mitygacja zmian klimatu w sektorze rolnym,
- działania zmierzające do wprowadzenia zachęt w celu wdrażania paludikultury.
Rolnicy stracą dostęp do tysięcy hektarów
W opinii szefowej KOWR, dla rolników kluczowa jest kwestia planowanego nawadniania torfowisk, co ich zdaniem doprowadzi do utraty dostępu do tysięcy hektarów pastwisk i łąk niezbędnych do hodowli bydła mlecznego.
Bagna Wizna podstawą produkcji mleka na Podlasiu
Dyrektor KOWR w piśmie zwraca uwagę na obszar Bagna Wizna, którego powierzchnia to ok. 14,5 tys. ha, z czego 80% stanowią torfowiska, a w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa wchodzi ok. 2 tys. ha.
– Obszar ten stanowi podstawę produkcji mleka w regionie, opierając się na intensywnym użytkowaniu łąk i pastwisk, wypasie bydła mlecznego oraz produkcji kiszonek i siana, z którego w większości korzystają rolnicy zamieszkujący na terenach powiatów: łomżyńskiego, zambrowskiego, monieckiego i wysokomazowieckiego. Ponowne nawadnianie torfowisk oraz wprowadzenie restrykcji, takich jak zakazy ingerencji w systemy melioracyjne czy ograniczenia w koszeniu i wypasie, grozi likwidacją wielu gospodarstw – argumentuje dyrektor KOWR.
Rolnicy wydzierżawili 400 ha i 10-krotnie przebili czynsz
Zdaniem dyrektor KOWR o tym, jak ogromne znaczenie mają dla rolników grunty znajdujące się w obszarze Bagna Wizna. Zgodnie z danymi, którymi dysponuje OT KOWR w Białymstoku przez ostatnich 10 lat zostało przeprowadzonych wiele przetargów o łącznej powierzchni ok. 400 ha, a wylicytowany czynsz dzierżawny uzyskał wysokość 10-krotnego czynszu wywoławczego.
Ile gospodarstw w okolicy Bagna Wizna hoduje bydło?
Dyrektor KOWR, powołując się na dane Podlaskiego Biura Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wskazuje, że liczba gospodarstw, które hodują bydło i są zlokalizowane na terenie ww. powiatów na koniec roku 2025 było 5875, w tym:
- powiat łomżyński – 2621 gospodarstw;
- powiat zambrowski – 1237 gospodarstw;
- powiat wysokomazowiecki – 2937 gospodarstw;
- powiat moniecki – 1780 gospodarstw.
Produkcja mleka spadnie?
Zgodnie z danymi udostępnionymi przez spółdzielnie mleczarskie Mlekovita, Mlekpol i Piątnica, producenci mleka prowadzący gospodarstwa na terenie 4 wskazanych powiatów tylko w roku 2025 sprzedali łącznie 1,3 mld l o wartości 3,1 mld zł.
– Dane te wyraźnie pokazują, że sektor mleczarski jest kluczowym filarem gospodarki w naszym regionie, zapewniającym zatrudnienie dla tysięcy osób oraz stabilność ekonomiczną – komentuje dyrektor KOWR.
Mleczni giganci polskiego rynku zagrożeni
Jak wskazuje dyrektor KOWR, Polska jest obecnie trzecim co do wielkości producentem mleka w Unii Europejskiej, a wartość eksportu produktów mlecznych w okresie styczeń-wrzesień 2025 wyniosła 13,3 mld PLN, a ww. mleczarnie mają w tym bardzo znaczący udział. Dlatego jej zdaniem, jeśli dojdzie do zalania Bagna Wizna dostawy mleka mogą spaść, a branży mleczarskiej zagrozi upadek. Dodatkowe zagrożenie stwarza konkurencja ze strony Ukrainy.
– Obecnie rolnicy odczuwają również dużą konkurencję ze strony Ukrainy. Tańsze produkty mleczarskie, dzięki niższym kosztom produkcji i brakowi pełnego wdrożenia unijnych standardów, zalewają rynek Unii Europejskiej, powodując presję cenową. Planowana integracja Ukrainy z Unią Europejską tylko pogłębi ten problem, wypierając polskie gospodarstwa z rynku europejskiego i światowego. Strategia, osłabiając sektor mleczarski w województwie podlaskim, dodatkowo zmniejszy konkurencyjność polskiego rolnictwa – dodaje dyrektor KOWR.
Dyrektor KOWR o strategii
W związku z obawami dotyczącymi przyjęcia powstałej strategii w obecnej formie, dyrektor KOWR z całą stanowczością apeluje o podjęcie stosownych działań mających na celu jej całkowite odrzucenie.
– Jeżeli nie będzie to możliwe, proszę o dokładne przeanalizowanie zapisów Strategii, szczególnie pod kątem zakwalifikowanych obszarów oraz proponowanych działań OT KOWR w Białymstoku stoi na stanowisku, że obszar Bagna Wizna w ogóle nie powinien być objęty strategią – podsumowuje dyrektor KOWR.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KOWR
