Dla rolników to wyraźny sygnał, że dostęp do tego zasobu staje się jednym z kluczowych wyzwań europejskiego rolnictwa.
Niemcy szykują zmiany w korzystaniu z wody
Susza wymusza zmiany. Niemcy chcą zaostrzyć zasady poboru wody
Po kilku wyjątkowo suchych sezonach i coraz częstszych falach upałów Niemcy przygotowują zmiany w zasadach korzystania z wody.
Powodem jest pogarszająca się sytuacja hydrologiczna oraz systematyczny spadek poziomu wód gruntowych, który w wielu regionach zaczyna budzić poważne obawy.
Stowarzyszenie Komunalnych Przedsiębiorstw Użyteczności Publicznej (VKU) uważa, że obowiązujące przepisy nie odpowiadają już skali wyzwań związanych ze zmianami klimatu. Organizacja apeluje o ograniczenie przypadków poboru wody niewymagającego pozwoleń oraz o skuteczniejszą kontrolę jej wykorzystania.
Zdaniem przedstawicieli VKU pozwoli to lepiej zarządzać dostępnymi zasobami, zwłaszcza w okresach przedłużającej się suszy – informuje serwis dw.com.
Cyfrowy rejestr poboru wody ma usprawnić kontrolę
Jednym z najważniejszych postulatów jest stworzenie ogólnokrajowego cyfrowego rejestru poboru wody. System miałby gromadzić informacje o wydanych pozwoleniach wodnoprawnych oraz ilości pobieranej wody przez poszczególnych użytkowników.
Według autorów propozycji takie rozwiązanie pozwoliłoby szybciej reagować na pogarszającą się sytuację hydrologiczną i skuteczniej planować gospodarowanie wodą. Obecnie część poboru odbywa się bez obowiązku uzyskania pozwolenia, co utrudnia pełną ocenę skali wykorzystania dostępnych zasobów.
Nie tylko rolnicy. Oszczędzanie wody ma dotyczyć wszystkich
Choć proponowane zmiany nie są wymierzone wyłącznie w rolnictwo, sektor ten – jako jeden z największych użytkowników wody – naturalnie znalazł się w centrum dyskusji.
VKU podkreśla, że w sytuacjach niedoboru priorytetem powinno pozostać zapewnienie mieszkańcom dostępu do wody pitnej. Organizacja wskazuje również na potrzebę lepszej ochrony wód przed zanieczyszczeniami pochodzącymi m.in. z azotanów i środków ochrony roślin.
Co istotne, niemiecka opinia publiczna nie oczekuje, by odpowiedzialność za oszczędzanie wody spoczywała wyłącznie na rolnikach. Z badań przeprowadzonych na zlecenie VKU wynika, że około 60% respondentów uważa, iż obowiązek racjonalnego gospodarowania wodą powinny wspólnie ponosić gospodarstwa domowe, przemysł i rolnictwo.
Problem dotyczy całej Europy, także Polski
Choć dyskusja dotyczy Niemiec, jej znaczenie wykracza daleko poza granice tego kraju. Coraz więcej państw europejskich mierzy się z niedoborem wody i skutkami zmian klimatu, a rolnictwo należy do sektorów najbardziej narażonych na ich konsekwencje.
Również Polska od lat zmaga się z narastającym problemem suszy. Długie okresy bez opadów coraz częściej przeplatane są gwałtownymi ulewami, które zamiast uzupełniać zasoby wód gruntowych, powodują szybki spływ powierzchniowy.
W efekcie gleby coraz trudniej zatrzymują wilgoć, a straty w produkcji rolnej stają się coraz bardziej odczuwalne.
Eksperci od lat podkreślają, że Polska należy do krajów o jednych z najmniejszych zasobów wody w przeliczeniu na mieszkańca w Unii Europejskiej.
Jednocześnie susza rolnicza pojawia się niemal każdego roku i jest uznawana za jedno z największych zagrożeń dla stabilności produkcji rolnej. To sprawia, że racjonalne gospodarowanie wodą oraz zwiększanie retencji stają się nie tylko wyzwaniem środowiskowym, ale także warunkiem utrzymania konkurencyjności gospodarstw.
Inwestycje w wodę stają się koniecznością
Zmieniający się klimat sprawia, że inwestycje w retencję, magazynowanie wody i nowoczesne systemy nawadniania przestają być jedynie sposobem na zwiększenie plonów. Coraz częściej stają się elementem ograniczania ryzyka produkcyjnego i budowania odporności gospodarstw na skutki suszy.
Można się spodziewać, że zarówno krajowa polityka rolna, jak i przyszłe rozwiązania przygotowywane na poziomie Unii Europejskiej będą coraz mocniej wspierać inwestycje poprawiające efektywność gospodarowania wodą.
Woda staje się strategicznym zasobem rolnictwa
Debata tocząca się w Niemczech pokazuje, że woda staje się jednym z najcenniejszych zasobów współczesnego rolnictwa. Wraz z nasilającymi się skutkami zmian klimatu kolejne państwa będą prawdopodobnie sięgać po rozwiązania pozwalające lepiej monitorować jej wykorzystanie i skuteczniej chronić dostępne zasoby.
Dla polskich rolników to wyraźny sygnał, że efektywne gospodarowanie wodą będzie odgrywać coraz większą rolę w prowadzeniu gospodarstwa.
To, co dziś jest przedmiotem dyskusji w Niemczech, w najbliższych latach może stać się standardem także w innych krajach Unii Europejskiej.
W praktyce oznacza to, że umiejętność zatrzymywania i racjonalnego wykorzystywania wody będzie równie ważna jak właściwe nawożenie, dobór odmian czy skuteczna ochrona roślin.
Krzysztof Zacharuk
