Bruksela reaguje na kryzys na Bliskim Wschodzie
Komisja Europejska przyjęła nowe, tymczasowe ramy pomocy państwa, które mają wesprzeć najbardziej narażone sektory gospodarki w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie. Program, nazwany METSAF, obejmuje m.in. rolnictwo, rybołówstwo, transport oraz przemysł energochłonny.
Nowe przepisy mają obowiązywać do końca 2026 roku, a ich zakres będzie na bieżąco analizowany w zależności od sytuacji gospodarczej i rozwoju wydarzeń na świecie.
Dopłaty do nawozow i paliwa: nawet 70% zwrotu kosztów dla rolników
Najważniejsza informacja dla gospodarstw rolnych jest taka, że państwa członkowskie mogą już rekompensować znaczną część rosnących kosztów produkcji.
W ramach nowych zasad:
- rolnicy mogą otrzymać do 70% zwrotu dodatkowych kosztów wynikających ze wzrostu cen paliw i nawozów,
- podstawą wyliczeń będzie różnica między aktualnymi cenami a poziomem sprzed kryzysu,
- uwzględniane będzie rzeczywiste zużycie w gospodarstwie.
Dopłaty do nawozow i paliwa: prostsze zasady i szybka pomoc
Komisja przewidziała także uproszczony mechanizm wsparcia dla mniejszych gospodarstw i firm.
W jego ramach:
- pomoc może być przyznawana bez szczegółowego dokumentowania zużycia,
- maksymalna kwota wsparcia wyniesie do 50 tys. euro na beneficjenta,
- wysokość wsparcia może być ustalana na podstawie skali działalności.
Energia też pod lupą. Większe wsparcie dla kosztów prądu
Nowe ramy obejmują również sektor energochłonny, w tym zakłady przetwórcze powiązane z rolnictwem. W ich przypadku:
- intensywność pomocy może wzrosnąć z 50% do nawet 70% kosztów energii elektrycznej,
- wsparcie może objąć do połowy zużycia energii,
- nie będzie wymagane dodatkowe spełnianie warunków związanych z dekarbonizacją.
Szybka ścieżka zatwierdzania
Państwa członkowskie będą musiały zgłaszać programy pomocowe do Komisji, ale procedura ma być uproszczona. Celem jest szybkie uruchamianie wsparcia dla firm i gospodarstw dotkniętych skutkami kryzysu.
Dlaczego UE uruchamia pomoc dla rolników?
Decyzja to efekt rosnących kosztów energii i paliw, które są konsekwencją napiętej sytuacji na Bliskim Wschodzie. Już w marcu 2026 roku Rada Europejska wezwała do wprowadzenia pilnych działań ograniczających skutki skoków cen energii..
Rolnicy dostaną dopłaty, ale wszystko zależy od krajów
Choć ramy zostały przyjęte na poziomie unijnym, faktyczne wsparcie będzie zależało od decyzji poszczególnych państw członkowskich. To one zdecydują, czy uruchomią pomoc i w jakiej formie.
Czy dopłaty do nawozów będą też w Polsce?
Wszystko na to wskazuje. Przypomnijmy. 1 kwietnia 2026 r. podczas Europejskiego Forum Rolniczego w Jasionce, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział pilne przygotowanie krajowego planu pomocy dla rolników. Publicznie zobowiązał ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego do opracowania rozwiązań odpowiadających na rosnące koszty produkcji – w szczególności w zakresie paliwa i nawozów. Jeśli więc Komisja Europejska dała zielone światło dla takiego wsparcia, to zapewne także polscy rolnicy będą mogli z niego skorzystać.
Zapytaliśmy więc Ministerstwo Rolnictwa, kiedy mogą ruszyć dopłaty do nawozów oraz czy planowane jest wsparcie do paliwa, czy raczej zwiększenie zwrotu akcyzy. Odpowiedź opublikujemy po jej otrzymaniu.
Kamila Szałaj
