Europejski rynek ziemniaka zmienił się w rok
Sezon 2025/2026 charakteryzował się dużą nadpodażą ziemniaków. W odpowiedzi na trudną sytuację rynkową przed sezonem 2026/2027 producenci ograniczyli powierzchnię upraw. Spadek areału odnotowano w pięciu kluczowych krajach produkujących ziemniaki: Niemczech, Francji, Holandii, Belgii i Polsce. Korekta powierzchni miała pomóc w przywróceniu równowagi na rynku. Tegoroczna pogoda sprawia jednak, że sytuacja może zmienić się znacznie bardziej, niż zakładano.
Susza może wpłynać na zbiory
W ostatnich miesiącach przez dużą część Europy przeszło pięć fal upałów. Towarzysząca im susza stwarza poważne zagrożenie dla tegorocznej produkcji ziemniaków. Według prognoz World Potato Markets produkcja w Niemczech, Francji, Holandii, Belgii i Polsce może w tym sezonie spaść poniżej 40 mln ton. Byłby to pierwszy taki przypadek w historii.
Jednocześnie prognozowana produkcja ma być około 15 mln ton niższa niż rok wcześniej.
Ceny ziemniaków wystrzeliły
Obawy dotyczące zbiorów szybko znalazły odzwierciedlenie na rynku.
Według danych Expana Benchmark Prices cena ziemniaków odmiany Fontane przeznaczonych do przetwórstwa w Belgii wzrosła zaledwie w ciągu kilku dni z 10 euro/t pod koniec lipca do 150 euro/t na początku sierpnia. To aż 15-krotny wzrost.
W dniu 25 sierpnia cena nadal wynosiła 150 euro/t.
Rynek czeka obecnie na bardziej klarowny obraz tegorocznych zbiorów. Jednocześnie handel pozostaje stosunkowo powolny. Według informacji z rynku część producentów opóźnia zbiory tak długo, jak to możliwe, licząc na pojawienie się opadów.
Czy deszcz zdoła pomóc?
Prognozowane są opady, jednak ich znaczenie dla tegorocznych zbiorów pozostaje przedmiotem dyskusji.
Część uczestników rynku zastanawia się, czy deszczu będzie wystarczająco dużo, aby poprawić zarówno plony, jak i wielkość bulw. Pojawiają się również opinie, że opady mogą nadejść zbyt późno, aby istotnie zmienić sytuację.
Dlatego obecnie trudno jednoznacznie ocenić, jak duża będzie rzeczywista produkcja.
Eksport ziemniaków z Europy odbił
Problemy z podażą pojawiają się w momencie, gdy europejscy przetwórcy zaczęli odbudowywać swoją pozycję na rynkach zagranicznych. Według Trade Data Monitor w czerwcu eksport do Ameryki Południowej wzrósł o 45,1% rok do roku. Największymi odbiorcami były Brazylia, Kolumbia i Chile. Eksport na Bliski Wschód zwiększył się o 23%, a do Afryki o 26,8%.
Nie wszystkie kierunki rozwijają się jednak równie dobrze.
Azja to nadal słaby punkt
Największym problemem dla europejskiego eksportu pozostaje Azja. W ujęciu 12-miesięcznym wolumen eksportu do tego regionu był o 23% niższy. Warto jednak zauważyć, że jednocześnie sytuacja na innych rynkach działała na korzyść europejskich dostawców. Pogłębiający się konflikt handlowy pomiędzy USA i Kanadą zakłóca tamtejsze łańcuchy dostaw. W efekcie europejscy producenci zyskali większe możliwości sprzedaży na Bliskim Wschodzie i innych rynkach.
Dobra sytuacja eksportowa może jednak oznaczać większą presję na podaż
Europejski przemysł ziemniaczany odbudował eksport właśnie wtedy, gdy perspektywy krajowej produkcji stają się coraz bardziej niepewne. To może być jednym z kluczowych problemów nadchodzącego sezonu.
Z jednej strony producenci mają obecnie większe możliwości sprzedaży za granicę. Z drugiej – ograniczona produkcja może utrudnić utrzymanie odpowiedniej podaży zarówno dla krajowych przetwórców, jak i odbiorców zagranicznych.
Z nadpodaży w niedobór?
Po ubiegłorocznej nadpodaży producenci ograniczyli areał. Następnie pięć fal upałów i susza dodatkowo pogorszyły perspektywy produkcji. Jednocześnie eksport europejskich przetworów ziemniaczanych zaczął rosnąć. Najbliższe tygodnie pokażą, czy opady poprawią sytuację na plantacjach i jak duże będą rzeczywiste zbiory. Na razie rynek pozostaje bardzo niepewny, a gwałtowny wzrost cen ziemniaków do przetwórstwa pokazuje, że uczestnicy rynku już uwzględniają ryzyko ograniczonej podaży.
Artykuł na podstawie informacji Mintec by Expana.
Jakub Dobrosz
