Zboże z Ukrainy wróci do Polski? KE naciska, a rolnicy pamiętają, czym to się skończyło

KE chce zniesienia zakazu importu zboża z Ukrainy

Komisja Europejska domaga się od Polski, Węgier i Słowacji zniesienia zakazów importu ukraińskich produktów rolnych. Bruksela uważa, że obecne ograniczenia są nieuzasadnione i mogą prowadzić do „fragmentacji jednolitego rynku UE”. Informacja wywołała duże zainteresowanie także w Ukrainie, gdzie została przyjęta z zadowoleniem.

KE: zakazy są nieuzasadnione

Podczas briefingu w Brukseli rzecznik Komisji Europejskiej Thomas Regnier​ poinformował, że Komisja oczekuje wycofania jednostronnych zakazów importu.

– Wzywamy zainteresowane państwa członkowskie do zniesienia jednostronnych środków i kontynuujemy z nimi współpracę, aby osiągnąć ten rezultat – powiedział Regnier.

Komisja podkreśla, że po zmianach w umowie handlowej UE–Ukraina istnieją już mechanizmy zabezpieczające europejski rynek.

– Uważamy, że środki te nie są uzasadnione po niedawnej kompleksowej aktualizacji umowy o pogłębionym i kompleksowym wolnym handlu między UE a Ukrainą – zaznaczył rzecznik KE.

Bruksela przekonuje również, że nowa umowa zawiera klauzule ochronne na wypadek kryzysu lub nadmiernego importu produktów rolnych.

Polska nadal utrzymuje zakaz

Obecnie w Polsce nadal obowiązuje zakaz importu z Ukrainy m.in. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika oraz części produktów ich przetwórstwa. Ograniczenia zostały wprowadzone 16 września 2023 roku. Podobne zakazy utrzymują także Węgry i Słowacja.

KE zapowiada, że nadal będzie wywierać presję na kraje członkowskie, aby handel z Ukrainą odbywał się zgodnie z zasadami wspólnego rynku UE.

Ukraina przyjęła stanowisko KE z zadowoleniem

Ukraińskie media szeroko opisały stanowisko Komisji Europejskiej. Podkreślano przede wszystkim, że Bruksela uznaje obecne zakazy za sprzeczne z zasadami jednolitego rynku.

W Ukrainie zwracano uwagę, że Komisja Europejska uważa obowiązujące zabezpieczenia za wystarczające i nie widzi potrzeby dalszego utrzymywania ograniczeń.

Dla polskich rolników zboże z Ukrainy to ogromny problem

Napływ ukraińskiego zboża do Polski po wybuchu wojny wywołał ogromny kryzys na rynku zbóż. Rolnicy alarmowali, że zboże zamiast wyjeżdżać tranzytem, pozostawało w kraju i powodowało gwałtowne spadki cen.

Jak wskazała Najwyższa Izba Kontroli, w okresie od marca 2022 r. do marca 2023 r. Ukraina wyeksportowała 10 mln ton zbóż i nasion oleistych do pięciu krajów przyfrontowych: Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii i Bułgarii.

Do samej Polski wjechało ponad 4 mln ton zboża i nasion roślin oleistych. Z tego tylko 0,7 mln ton objęto tranzytem, natomiast aż 3,4 mln ton pozostało na polskim rynku. Import docelowy stanowił około 10 proc. krajowych zbiorów tych roślin w 2022 roku.

KE nie mówi na razie o sankcjach

Podczas briefingu dziennikarze pytali Komisję Europejską, czy wobec krajów utrzymujących zakazy możliwe są działania prawne.

– Nie będę przesądzał o żadnym potencjalnym kolejnym kroku. Koncentrujemy się na współpracy ze wszystkimi państwami członkowskimi – odpowiedział Tom Renier.

Kamila Szałaj