Pozwijane najmłodsze liście i wierzchołki pędów malin mogą być efektem inwazji mszycMałgorzata Wyrzykowska
StoryEditorOgród

Mszyce atakują maliny. Ten prosty oprysk działa bez chemii

13.06.2026., 08:00h

Nie tylko kistnik malinowiec czy krzywik maliniaczek są szkodnikami malin. Równie groźne są mszyce, które nie dość, że opanowują krzaki, wysysają soki z najmłodszych pędów, to jeszcze są wektorami wirusów. Maliny padają ofiarą mszycy malinowo-jeżynowej, zwanej jeżynianką, oraz mszycy malinowej.

Co robią z liśćmi samice jeżynianki?

Mszyce malinowo-jeżynowe, czyli jeżynianki, wysysają soki z liści, powodując ich skręcanie. Ta mszyca nie jest szkodnikiem bardzo groźnym – występuje w niewielkim nasileniu, nie tworzy bowiem dużych kolonii. Na liściu spotkać można jedną bądź dwie samice z potomstwem. Jednak jako wektor różnych chorób może mieć znaczenie. Lustracja pomoże w określeniu zagrożenia.

image
Ogród

Przepis na gnojówkę z mniszka lekarskiego i pokrzywy. Kiedy i na jakie rośliny stosować?

Ile par skrzydeł ma mszyca uskrzydlona?

Szukajmy mszycy o długości 3 do 4,5 mm, barwy zielonej, białawej lub jasnożółtej, o długich nogach. Mszyca uskrzydlona posiada dwie pary błoniastych skrzydeł. Larwa jest podobna do postaci dorosłej, lecz mniejsza. Czarne, owalne jaja zimują na młodych pędach, z których w marcu bądź w kwietniu wylęgają się larwy zasiedlające najpierw górne partie pędów, po czym przenoszą się na dolną stronę liści.

Jeżynianka zakłada nowe kolonie na kolejnych roślinach

Jeżynianka jest gatunkiem jednodomnym, której w ciągu roku może wystąpić kilka pokoleń. W czerwcu i lipcu pojawiają się mszyce uskrzydlone i te, przelatując na kolejne rośliny, zakładają nowe kolonie. Samice pojawiające w październiku składają jaja, niekiedy przyczepione do włosków pędu.

Co robi z pędami żerująca mszyca malinowa?

Mszyca malinowa również jest wektorem chorób grzybowych. Larwy tego gatunku zasiedlają dolną stronę liści wierzchołkowych, końcówki pędów i młode pędy kwiatostanowe, tworząc tam kolonie. Na skutek ich żerowania liście się zwijają, pędy wyginają, a wzrost zostaje zahamowany. Występuje niekiedy skrócenie międzywęźli, wskutek czego powstają charakterystyczne skupienia na czubkach pędów w postaci gniazd skędzierzawionych liści.

Czy wszystkie osobniki mszycy malinowej mogą się rozmnażać?

Czasami dochodzi także do opadania kwiatostanów. Dorosła mszyca tego gatunku ma około 2,5 mm długości, jest zielona bądź bladożółta i pokryta woskowym nalotem. Larwa podobna jest do postaci dorosłej, lecz mniejsza. W ciągu roku występuje kilka pokoleń. Szkodnik zimuje w postaci jaj złożonych pojedynczo lub grupowo na jednorocznych pędach. Jajo jest owalne, czarne, błyszczące i małe. W końcu kwietnia lub na początku maja z jaj wylęgają się larwy. Mszyca malinowa jest gatunkiem jednodomowym, nieprzenoszącym się na inne gatunki roślin. Od czerwca do lipca pojawiają się osobniki uskrzydlone, które przelatują na kolejne krzaki malin. Jesienią, we wrześniu, pojawiają się osobniki pokolenia płciowego. Samice po kopulacji składają po około 4 jaja zimowe.

image
Ogród
Wykorzystaj wrotycz w ochronie ogrodu

Czy do walki z mszycą można wykorzystać tłuste mleko?

Niszczmy ścieżki mrówek, które pielęgnują mszyce i żywią się ich spadzią. Ograniczmy inwazję mszyc opryskiem z szarego mydła (15 g/1 l wody; mydło w kostce zetrzeć na tarce i rozpuścić w ciepłej wodzie, po wystudzeniu opryskać rośliny); wywarem z czosnku (25 g/1 l wody)
do bezpośredniego użycia po rozcieńczeniu 1: 2 lub z cebuli (20 g/10 l wody), który wymaga kilkudniowego odstania, lub preparatem z mniszka lub wrotyczu (40 dag ziela/10 l ciepłej wody), który po kilku godzinach będzie gotowy do użycia (można rozcieńczyć w proporcji 1: 2). W walce z mszycą sprawdzi się tłuste mleko w rozcieńczeniu 1: 1 albo ręczne ich ściąganie z roślin. Każda z metod jest warta zachodu, by nie stosować chemii.

Małgorzata Wyrzykowska

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
13. czerwiec 2026 08:02