Konserwacja wilgotnego ziarna kukurydzy
Ziarno kukurydzy w mieszankach dla świń może stanowić nawet 70%. Przyczynia się to tego jego wysoka wartość energetyczna. Wynika ona z dużej zawartości skrobi oraz tłuszczu. Tłuszcz kukurydziany jest bogatym źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, szczególnie kwasu linolowego. Ziarno kukurydzy zawiera niewiele białka i odznacza się niekorzystnym składem aminokwasowym. Jest ubogie w lizynę i tryptofan. Aminokwasy należy uzupełniać dodając np. aminokwasy syntetyczne bądź przez właściwy dobór komponentów białkowych w dawce pokarmowej.
Ziarno kukurydzy jest jedynym zbożem, które po zbiorze nie nadaje się do bezpośredniego przechowywania. Musi zostać zakonserwowane przez wysuszenie lub zakiszenie. Przy obecnych wysokich cenach energii, konserwacja wilgotnego ziarna kukurydzy przez zakiszanie wydaje się być zabiegiem najrozsądniejszym.
Zawartość wody w ziarnie kukurydzy do zakiszania
Ziarno kukurydzy podczas zbioru z przeznaczeniem do zakiszania powinno zawierać ok. 25-35% wody. Wysoka zawartość suchej masy (powyżej 75%) jest niekorzystna, gdyż powoduje niewystarczające ugniecenie zakiszanego materiału, co uniemożliwia stworzenie właściwych warunków beztlenowych i przyczynia się do rozwoju niepożądanej flory bakteryjnej i grzybów pleśniowych. Zbiór zbyt wilgotnego ziarna (powyżej 40% wody) z kolei, stwarza spore problemy w pracy śrutowników. Zbyt wysoka wilgotność ziarna mimo kłopotów z rozdrabianiem stwarza dobre warunki do intensywnej fermentacji. Wysoka zawartość kwasów i niskie pH kiszonki z wilgotnego ziarna kukurydzy gwarantują jej dobre przechowywanie i odporność na zagrzewanie.
Nie należy zakiszać ziarna całego, gdyż w takim przypadku procesy fermentacyjne przebiegają słabo, a powietrze między ziarniakami sprzyja rozwojowi pleśni. Ziarno dla świń, przed zakiszeniem powinno być śrutowane. Ogólnie przyjmuje się zasadę, że wraz ze wzrostem wilgotności ziarna, rozmiar zakiszanych cząstek powinien być większy. Optymalna średnica cząstek zakiszanego materiału nie powinna przekraczać 0,5-0,8 mm.
Kiszonka z rozdrobnionych kolb kukurydzy
Innym sposobem wykorzystywania ziarna kukurydzy jest sporządzanie kiszonki z rozdrobnionych kolb, pozbawionych okrywy (koszulek) tzw. CCM. Zbierając kukurydzę na CCM uzyskuje się plon o 10-20% wyższy niż przy zbiorze ziarna. Można go przeprowadzać przy wilgotności ziarna 40-60%. CCM zakisza się dość łatwo, a technika kiszenia jest taka sama jak w przypadku sporządzania innych kiszonek.
Odmianą CCM jest zakiszanie kolb zebranych w całości (wraz z okrywą) i rozdrobnionych (LKS). Ze względu na niską wartość energetyczną i wysoką zawartość włókna surowego kiszonka taka szczególnie nadaje się do skarmiania loch prośnych.
Kiszone zairno kukurydzy w żywieniu tuczników i loch
Po 6-8 tyg. zakiszone ziarno kukurydzy doskonale nadaje się do skarmiania. Powinno być stosowane głównie w żywieniu tuczników i loch. Zalecane ilości kiszonego ziarna to: 0,5-1,0 kg/dzień dla warchlaków, 1,0-3,0 kg/dzień – tuczniki, 1,0-2,0 kg/dzień lochy w ciąży, oraz 3,0-4,0 kg/dzień - lochy w laktacji. Kukurydza ze względu na dużą koncentrację energii jest szczególnie cenną paszą dla loch wysokoprośnych i karmiących.
Kiszone ziarno kukurydzy a jakość słoniny
Stosowanie kiszonego ziarna kukurydzy w tuczu świń może skutkować obniżeniem jakości słoniny. Ziarno kukurydzy zawiera większą niż pozostałe zboża ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, co obniża temperaturę topliwości słoniny, powoduje lekkie zażółcenie i gorszą przydatność do produkcji wyrobów wędliniarskich. Pogorszeniu jakości słoniny można przeciwdziałać ograniczając ziarno kukurydzy w dawce. Od ok. 90 kg m.c. tuczników, połowę pasz kukurydzianych w dawce należy zamienić śrutą jęczmienną, żytnią lub pszenżytem.
prof. Tadeusz Barowicz, Instytut Zootechniki w Krakowie
