Pierwsze 30 minut życia cielęcia jest kluczowe. Nie można przegapić tego momentu
Starania o właściwy odchów cielęcia trzeba rozpocząć od pierwszych godzin jego życia. Już podczas 30 minut po wycieleniu wskazane jest podanie pierwszej porcji siary. Zaleca się, aby ilość siary, którą cielę otrzyma w pierwszej dobie życia wynosiła ok. 10% jego masy ciała. siarę podaje się ciepłą w 4-5 porcjach po 1-1,5 litra na odpój. W kolejnych dniach zmniejsza się częstość pojenia do 3 razy, równocześnie zwiększając dawkę.
Wraz z upływem czasu od porodu pogarsza się jakość siary, szczególnie zawartość w niej przeciwciał, natomiast te które w niej się znajdują, z każdą upływającą godziną gorzej się w jelitach wchłaniają. Cielę w pierwszych 6 godzinach swojego życia powinno pobrać taką ilość siary, która zapewni mu minimum 150 g immunoglobulin.
Mleko czy preparat mlekozastępczy? Ważne nie tylko to, czym poisz cielę
Od 2-3 dnia życia podaje się cielęciu preparat mlekozastępczy. Ma lepszy skład chemiczny, zawierają mniej białka i tłuszczu, a więcej laktozy, witamin oraz mineralnych. Unika się też przenoszenia zarazków z krowy na cielę, poza tym mleko zawiera więcej zanieczyszczeń i bakterii, a czasami mogą się w nim znajdować pozostałości po leczeniu antybiotykowym. Przygotowując preparat mlekozastępczy, należy postępować zgodnie z zaleceniami producenta. Dotyczy to szczególnie proporcji proszku do wody. Preparat i woda muszą być dobrze wymieszane, zaś temperatura podawanego cielętom pójła powinna wynosić ok. 40°C. Najczęściej stosowana dawka wynosi 6-8 litrów dziennie i powinna być podawana w dwóch porcjach, w równych odstępach czasowych.
Za dużo mleka może opóźnić rozwój żwacza. Kiedy wprowadzić paszę stałą?
Cielęta rodzą się zwierzętami monogatrycznymi. Sztuka ich odchowu polega na jak najszybszym rozwinięciu żwacza, by zaczął trawić pasze objętościowe. Nie powinno się podawać cielętom mleka lub preparatów mlekozastępczych do woli, lecz ograniczyć ich ilość w pierwszych tygodniach życia do 2x3 litry dziennie, później do 2x4 l dziennie. Podawanie mleka do woli hamuje rozwój żwacza, przez co cielę nie trawi pasz włóknistych. Odpajanie kończy się, gdy cielę pobiera ok. 1-1,5 kg mieszanki treściwej na dobę, co najczęściej ma miejsce w wieku ok. 2 miesięcy.
Cielęta już po pierwszym tygodniu życia powinny otrzymywać łatwostrawne pasze treściwe. Starter dla cieląt powinien zawierać łatwo strawne składniki, być świeży, chętnie przez nie pobierany, przez co zagwarantuje większe pobranie składników pokarmowych. Najczęściej są to pasze stałe w postaci gniecionego lub całego ziarna oraz granulaty lub w formie płatków (musli) czy sypkiej. W skład startera powinny wchodzić komponenty mleka (mleko w proszku, serwatka w proszku), śruty poekstrakcyjne (sojowa, rzepakowa, lniana), śruty zbożowe (kukurydza, jęczmień, pszenżyto, pszenica, owies), otręby pszenne, wywary zbożowe, drożdże, melasa, probiotyki, premiksy mineralno-witaminowe, dodatki zapachowo-smakowe oraz rozdrobnione siano. Startery granulowane coraz częściej podawane są cielętom wraz z domieszką całych lub gniecionych ziaren kukurydzy, jęczmienia lub owsa.
Już po miesiącu cielę może dostawać pasze objętościowe. Jak przygotować je do TMR?
Po pierwszym miesiącu życia cielęciu należy zacząć podawać pasze objętościowe. Mogą to być dobrej jakości kiszonki z kukurydzy lub z traw, a jeszcze lepiej niewielkie ilości TMR-u dla krów w laktacji. Zaletą takiego żywienia jest fakt, że w 8-10 tyg. życia cielę jest całkowicie przystosowane do trawienia dawki TMR, którą wcześniej otrzymywało.
W miarę rozwoju przedżołądków rola pasz objętościowych w diecie cieląt stopniowo powinna wzrastać. Cielę półroczne, podobnie jak dorosły przeżuwacz, powinno być żywione wyłącznie paszami stałymi – mieszankami treściwymi, kiszonką i sianem.
Wysokie przyrosty masy ciała cieląt jakie osiągają w pierwszych tygodniach życia przekładają się na przyśpieszenie wieku krycia i wycielenia jałówki oraz większą wydajność mleczną w pierwszej laktacji. Sądzi się, że pierwsze 8 tyg. życia są okresem intensywnego rozwoju takich kluczowych narządów jak przewód pokarmowy, wątroba oraz gruczoł mlekowy. Odpowiednio nie wykształcone w tym czasie tkanki stracą bezpowrotnie szansę na uzyskanie wysokiej "sprawności metabolicznej".
