Limity, widełki i wzór: 500 zł do hektara nie dla każdego z automatu
Dopłaty do nawozów nie będą jednakowe dla wszystkich rolników. Ich wysokość ma zależeć m.in. od ceny nawozu na fakturze i ceny referencyjnej ustalonej przez resort. Izby rolnicze chcą zmiany sposobu jej wyliczania, a także wydłużenia terminu zakupów objętych pomocą z 15 sierpnia do końca września.
Projekt przewiduje, że pomoc do nawozów będzie liczona na podstawie liczby ton kupionych przez rolnika i różnicy między ceną zapłaconą przez niego a średnią ceną danego nawozu ustaloną przez resort rolnictwa. Dopłata nie będzie mogła przekroczyć 500 zł/ha i będzie naliczana maksymalnie do 300 ha. To oznacza, że 500 zł/ha jest górnym limitem, a nie stawką, którą automatycznie dostanie każdy rolnik.
Zgodnie z projektem do pomocy mają kwalifikować się nawozy kupione od 1 marca do 15 sierpnia 2026 roku. Przykładowo: jeśli rolnik kupił tonę określonego nawozu za 3000 zł, a cena przyjęta przez ministerstwo dla tego nawozu wyniesie 2500 zł/t, podstawą wyliczenia pomocy będzie różnica wynosząca 500 zł.
Skąd ministerstwo weźmie ceny? Samorząd rolniczy żąda zmian
To właśnie sposób ustalenia tej ceny stał się jednym z głównych punktów sporu.
– Za rok referencyjny, do którego powinna być odnoszona średnia cena nawozów, należy przyjąć średnioroczną cenę nawozów z 2025 roku – postuluje zarząd KRIR.
Rolnicy nadal nie wiedzą, jakie konkretnie ceny zostaną przyjęte do wyliczenia dopłat. Projekt zakłada, że średnie ceny poszczególnych typów nawozów ogłosi minister rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej.
Jak ustaliliśmy w ministerstwie, wykaz jest obecnie przygotowywany.
– Ministerstwo rolnictwa dołoży wszelkich starań, by informacja ta była łatwo dostępna. Wykaz zostanie opublikowany niezwłocznie po jego wydaniu przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi, aktualnie jest przygotowywany – przekazała nam Iwona Pacholska, rzecznik prasowy MRiRW.
W uzasadnieniu projektu resort wyjaśnia też, skąd mają pochodzić dane. Zestawienie ma być przygotowane w podziale na poszczególne rodzaje nawozów na podstawie wyliczeń Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, wspartych danymi GUS.
KRIR chce również wydłużenia okresu, z którego faktury będą uprawniały do pomocy. Obecny projekt mówi o nawozach zakupionych od 1 marca do 15 sierpnia 2026 roku. Izby chcą natomiast, aby uwzględniono zakupy dokonane do końca września 2026 roku.
Wyścig po pieniądze zamiast równego wsparcia? Izby mówią „nie”
KRIR zgłasza również zastrzeżenia do sposobu dzielenia pieniędzy.
– Udzielenie pomocy nie powinno być uzależnione od kolejności złożenia wniosku – podkreśla zarząd KRIR.
Izby proponują, aby pomoc otrzymali wszyscy rolnicy spełniający warunki. Jeżeli pieniędzy zabraknie, stawki miałyby zostać proporcjonalnie zmniejszone. To ważna uwaga, ponieważ obecny projekt mówi, że pomoc ma być udzielana według kolejności złożenia kompletnych wniosków.
Jeżeli obecny projekt nie zostanie zmieniony, nabór ma potrwać bardzo krótko – od 1 do 16 października 2026 roku. Wnioski będą składane elektronicznie przez system ARiMR. Osobno trzeba będzie złożyć wniosek o pomoc do nawozów i osobno o dodatkowe wsparcie do paliwa. Łączny budżet potrzebny na pomoc do nawozów i oleju napędowego resort oszacował na 858,66 mln zł.
Dopłata do paliwa przez ARiMR: więcej biurokracji zamiast uproszczeń
KRIR zgłasza również zastrzeżenia do przygotowywanej pomocy do paliwa. Projekt przewiduje dodatkowe 52 gr do litra oleju napędowego. W połączeniu z obecnym zwrotem akcyzy w wysokości 1,48 zł/l dawałoby to łącznie 2 zł/l.
Izby zwracają jednak uwagę, że będą to dwa oddzielne mechanizmy. Obecny zwrot akcyzy realizują gminy, natomiast dodatkowe 52 gr ma wypłacać Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sam projekt również przewiduje osobne wnioski o pomoc nawozową i paliwową.
– Zarząd KRIR postuluje, aby procedura została przeprowadzona bez zbędnej zwłoki, a rolnicy mieli jasne i proste zasady składania wniosków na podstawie tylko złożonych faktur za paliwo, nie uwzględniając rocznych limitów – wskazuje samorząd rolniczy.
Kamila Szałaj
