Na co można dostać pieniądze?
W ramach interwencji I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń można sfinansować inwestycje wykraczające poza obowiązujące wymagania prawne i poprawiające warunki utrzymania zwierząt.
Od 1 lipca 2026 r. katalog obejmuje m.in.:
- budowę lub przebudowę wybiegów dla bydła,
- budowę lub przebudowę zbiorników na odchody z wybiegów dla bydła – pod warunkiem że operacja obejmuje również wybieg,
- wyposażenie pastwisk do bezuwięziowego wypasu bydła, w tym ogrodzenia elektryczne, akumulatory, panele słoneczne do ich ładowania, słupki i systemy bramowe,
- budowę lub przebudowę miejsc do pojenia oraz zakup mobilnych poideł zapewniających zwierzętom dostęp do wody,
- grupowe budki dla cieląt do 8. tygodnia życia wraz z przestrzenią do ruchu,
- automatyczne instalacje poprawiające mikroklimat, m.in. ogrzewanie, chłodzenie i wentylację,
- systemy awaryjnej wentylacji oraz monitorowania i kontroli temperatury, wilgotności, zapylenia i stężenia gazów,
- systemy alarmowe,
- systemy zarządzania stadem i dojem, w tym kamery i czujniki,
- rozwiązania pozwalające na wczesne wykrywanie zaburzeń metabolicznych i mastitis,
- autonomiczne, samobieżne urządzenia do czyszczenia podłóg,
- czochradła,
- przepędy i poskromy służące do bezpiecznego przemieszczania i czasowego unieruchamiania zwierząt,
- źródła miejscowego dogrzewania prosiąt, w tym maty i promienniki.
Rozszerzenie katalogu właśnie o przepędy i poskromy oraz maty i promienniki do dogrzewania prosiąt wynika ze zmiany wytycznych.
Przy czochradłach obowiązują limity. Jedno urządzenie może przypadać na maksymalnie 60 sztuk bydła powyżej 12. miesiąca życia, jeden kojec świń utrzymywanych pojedynczo albo maksymalnie 10 świń utrzymywanych grupowo.
Ile można dostać?
Pomoc wynosi do 65 proc. kosztów kwalifikowalnych. Koszty kwalifikowalne operacji muszą przekraczać 20 tys. zł.
Maksymalna kwota pomocy wynosi 150 tys. zł na beneficjenta i gospodarstwo w całym okresie realizacji PS WPR 2023–2027. Operacja jest realizowana w jednym etapie, a na jej wykonanie rolnik ma maksymalnie 24 miesiące od zawarcia umowy.
Kiedy nabór na dobrostan bydła i świń?
Nabór w ramach I.10.15 rozpocznie się 7 października i potrwa do 6 listopada 2026 r. Termin ten wynika z oficjalnego harmonogramu naborów PS WPR na 2026 r.
Wnioski będzie można składać wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem PUE ARiMR. W jednym naborze można złożyć jeden wniosek. Jeżeli rolnik wycofa wniosek przed zakończeniem naboru, będzie mógł złożyć kolejny.
Kto może dostać 150 tys. zł?
O pomoc może ubiegać się rolnik, który prowadził produkcję zwierzęcą przez co najmniej 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru.
Konieczne jest również posiadanie co najmniej 5 DJP zwierząt danego gatunku, którego dotyczy operacja.
Wybieg dla bydła musi spełniać konkretne wymagania
Wybieg powinien być funkcjonalnie połączony z budynkiem inwentarskim. Jego powierzchnia musi wynosić co najmniej 0,75 m² na każde 100 kg masy ciała zwierzęcia. Nawierzchnia powinna być utwardzona, nieprzepuszczalna, równa, stabilna i wykonana z materiałów antypoślizgowych, które pozwalają na bezpieczne poruszanie się bydła. Powinna być także odpowiednio wyprofilowana i skanalizowana, aby umożliwiać utrzymanie wybiegu w odpowiednich warunkach sanitarnych i jego łatwe czyszczenie.
System odprowadzania odcieków z wybiegu powinien być połączony ze zbiornikiem na te odcieki. Minimalna pojemność zbiornika wynosi 0,2 m³ na każdy 1 m² wybiegu przy 6-miesięcznym okresie magazynowania. Zbiornik powinien być szczelny, nieprzepuszczalny i wyposażony w szczelne przykrycie. Ogrodzenie wybiegu musi być trwałe, bezpieczne dla zwierząt i uniemożliwiać ich wydostanie się.
Inwestycji nie można rozpocząć przed złożeniem wniosku
Co ważne, rolnik nie może rozpocząć realizacji operacji przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Dotyczy to również kosztów związanych z realizacją inwestycji, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach.
ARiMR będzie weryfikować zasadność i racjonalność planowanej inwestycji oraz wysokość kosztów. Wnioskodawca musi odpowiednio udokumentować sposób ustalenia wartości planowanych wydatków. W przypadku robót budowlanych mogą być wymagane dodatkowe dokumenty, w tym kosztorys.
Ile punktów można dostać?
W I.10.15 obowiązują konkretne kryteria punktowe.
Punkty za wielkość stada świń
- od 5 do 30 DJP – 1 pkt,
- powyżej 30 do 60 DJP – 4 pkt,
- powyżej 60 do 100 DJP – 3 pkt,
- powyżej 100 do 150 DJP – 2 pkt,
- powyżej 150 do 210 DJP – 1 pkt.
Punkty za wielkość stada bydła
- od 5 do 30 DJP – 1 pkt,
- powyżej 30 do 60 DJP – 4 pkt,
- powyżej 60 do 100 DJP – 3 pkt,
- powyżej 100 do 150 DJP – 2 pkt.
Dodatkowe punkty można zdobyć za:
- wybieg dla bydła – 5 pkt,
- wyposażenie pastwiska – 3 pkt,
- grupowe budki dla cieląt – 2 pkt,
- rozpoczęcie konwersji na produkcję ekologiczną – 3 pkt,
- produkcję ekologiczną i wytwarzanie produktu ekologicznego – 4 pkt,
- zastosowanie rozwiązań cyfrowych – 2 pkt,
- maszyny lub urządzenia wykorzystujące energię z OZE wytwarzaną w gospodarstwie – 1 pkt,
- udział w krajowym systemie jakości żywności – 2 pkt,
- wiek rolnika do 40 lat, czyli przed ukończeniem 41. roku życia – 2 pkt.
Za udział w krajowym systemie jakości żywności można uzyskać maksymalnie 2 pkt, nawet jeżeli gospodarstwo uczestniczy w więcej niż jednym systemie.
Minimalny próg punktowy
Żeby operacja mogła otrzymać pomoc, trzeba zdobyć minimum:
- 3 pkt – w przypadku operacji dotyczącej świń,
- 6 pkt – w przypadku operacji dotyczącej bydła,
- 9 pkt – jeżeli operacja obejmuje jednocześnie bydło i świnie.
Jeżeli operacja dotyczy jednocześnie bydła i świń, punkty za wielkość stada dla obu gatunków są sumowane.
W przypadku takiej samej liczby punktów pierwszeństwo ma wniosek z niższą kwotą wnioskowanej pomocy, następnie z większą liczbą DJP, a w dalszej kolejności decyduje wcześniejsza data i godzina złożenia wniosku.
Można dostać zaliczkę
Rolnik może otrzymać zaliczkę w wysokości do 50 proc. przyznanej pomocy, po spełnieniu warunków określonych w regulaminie i ustanowieniu wymaganego zabezpieczenia.
Inwestycję trzeba zrealizować w jednym etapie, maksymalnie w ciągu 24 miesięcy od zawarcia umowy. Płatność końcowa musi nastąpić w terminie określonym w regulaminie, nie później jednak niż 30 czerwca 2029 r.
Co trzeba zrobić po wypłacie pieniędzy?
Jeżeli rolnik otrzymał punkty za wielkość stada, musi utrzymać co najmniej 85 proc. liczby DJP przyjętej do oceny wniosku, ale nie mniej niż 5 DJP danego gatunku.
Obowiązek ten obejmuje pięć kolejnych okresów 12-miesięcznych, przy czym pierwszy okres rozpoczyna się od dnia wypłaty pomocy.
Jeżeli rolnik otrzymał punkty za ekologię albo system jakości, musi również utrzymać wymagany status lub ważny certyfikat.
Niewywiązanie się z obowiązków może skutkować zwrotem części pomocy. W zależności od momentu wystąpienia naruszenia zwrot może wynieść 100 proc., 50 proc. albo 30 proc. otrzymanej pomocy.
Źródło: MRiRW
Oprac. Agnieszka Sawicka
