Dobrowolny KRUS 2026
Z możliwości dobrowolnego ubezpieczenia w KRUS korzystają przede wszystkim osoby prowadzące działalność rolniczą w niewielkich gospodarstwach oraz rolnicy, którzy przekazali swoje grunty do zalesienia. Celem takiego rozwiązania jest zapewnienie sobie zabezpieczenia na przyszłość oraz ochrony bliskich na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń.
Z tej formy ubezpieczenia mogą skorzystać także osoby związane z rolnictwem, dla których praca w gospodarstwie stanowi stałe źródło dochodu, ale które nie spełniają warunków do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem w KRUS. Warunkiem przystąpienia do systemu jest złożenie stosownego wniosku.
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS jest dedykowane tym osobom, które nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu, np. w ZUS, ani nie mają ustalonego prawa do emerytury czy renty.
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS
Dobrowolne ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego to rozwiązanie dla osób, które nie spełniają warunków do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym rolników, ale chcą zachować ciągłość ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
Najczęściej dotyczy to rolników, którzy utracili status ubezpieczonego, domowników, czy osób, którym ustało ubezpieczenie obowiązkowe (np. z powodu małego areału), a chcą nadal podlegać ubezpieczeniu w KRUS.
Kto może się ubezpieczyć?
Z dobrowolnego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS mogą skorzystać osoby, które:
- podlegały wcześniej ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie,
- złożyły wniosek o objęcie ubezpieczeniem,
- spełniają warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Ważne: objęcie ubezpieczeniem następuje wyłącznie na wniosek zainteresowanego i od wskazanej w decyzji daty.
Z możliwości dobrowolnego ubezpieczenia w KRUS może skorzystać rolnik prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni do 1 ha przeliczeniowego (włącznie), a także jego małżonek i domownik. Prawo to przysługuje również rolnikowi, który przeznaczył grunty swojego gospodarstwa do zalesienia zgodnie z odrębnymi przepisami.
Warunkiem jest jednak to, aby taka osoba nie podlegała innemu ubezpieczeniu społecznemu oraz nie miała ustalonego prawa do emerytury, renty ani innych świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych.
Dobrowolne ubezpieczenie może obejmować:
- pełny zakres, czyli ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emerytalno-rentowe,
- wyłącznie ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie.
Nie ma możliwości przystąpienia wyłącznie do samego ubezpieczenia emerytalno-rentowego – musi ono funkcjonować łącznie z pozostałymi ubezpieczeniami społecznymi rolników.
Jaka składka?
Składka w KRUS ustalana jest kwartalnie i zależy od wysokości emerytury podstawowej. W 2026 roku składka na dobrowolne ubezpieczenie emerytalno-rentowe odpowiada wysokości składki na to ubezpieczenie w systemie obowiązkowym (dla gospodarstw do 50 ha przeliczeniowych).
Oznacza to, że rolnik opłaca kwartalnie składkę w takiej samej wysokości jak rolnik objęty ubezpieczeniem z mocy ustawy. W przypadku większych gospodarstw (powyżej 50 ha przeliczeniowych) obowiązuje dodatkowa składka. Ponieważ stawki są waloryzowane i ogłaszane przez KRUS co kwartał, przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualną wysokość składki w swojej placówce terenowej lub na stronie internetowej KRUS.
Stawka składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w I kwartale 2026 roku wynosi 78,00 zł. Kwartalna opłata za składki to 234,00 zł (78,00 zł x 3 miesiące), bez względu na wielkość gospodarstwa. W przypadku objęcia powyższym ubezpieczeniem rolnika, małżonka lub domownika na wniosek w zakresie wyłącznie ograniczonym, składka wynosi 1/3 pełnej składki, czyli 26,00 zł.
Wysokość miesięcznej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za rolników, małżonków i domowników w I kwartale wynosi natomiast 169,00 zł.
W I kw. 2026 r. nie zmieni się również wysokość dodatkowej, miesięcznej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za rolników prowadzących gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 50 ha przeliczeniowych użytków rolnych i wyniesie:
- 12% emerytury podstawowej, tj. 203,00 zł dla gospodarstw rolnych obejmujących obszar użytków rolnych do 100 ha przeliczeniowych,
- 24% emerytury podstawowej, tj. 406,00 zł dla gospodarstw rolnych obejmujących obszar użytków rolnych powyżej 100 ha przeliczeniowych do 150 ha przeliczeniowych,
- 36% emerytury podstawowej, tj. 609,00 zł dla gospodarstw rolnych obejmujących użytki rolne powyżej 150 ha przeliczeniowych do 300 ha przeliczeniowych,
- 48% emerytury podstawowej, tj. 812,00 zł dla gospodarstw rolnych obejmujących użytki rolne powyżej 300 ha przeliczeniowych.
Jak przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia?
Aby przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia, należy złożyć wniosek w jednostce terenowej KRUS właściwej dla miejsca zamieszkania i dołączyć wymagane dokumenty potwierdzające wcześniejsze podleganie ubezpieczeniu. Trzeba oczywiście poczekać na wydanie decyzji przez KRUS. Ubezpieczenie rozpoczyna się od dnia wskazanego w decyzji – nie działa wstecz.
Czy warto skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia?
Dobrowolne ubezpieczenie pozwala zachować ciągłość okresów składkowych, uniknąć przerwy w stażu emerytalnym i zabezpieczyć prawo do świadczeń emerytalno-rentowych w przyszłości. Dla rolników, którzy czasowo tracą prawo do ubezpieczenia obowiązkowego, może to być korzystne rozwiązanie, szczególnie gdy zależy im na utrzymaniu ciągłości ubezpieczenia w systemie rolniczym.
O czym należy pamiętać?
- Ubezpieczenie dobrowolne nie jest automatyczne – wymaga wniosku.
- Składki opłaca się terminowo, w cyklach kwartalnych.
- Zaległości mogą skutkować ustaniem ubezpieczenia.
- Wysokość składek może zmieniać się w ciągu roku.
Przed podjęciem decyzji warto skonsultować się bezpośrednio z placówką KRUS i sprawdzić, czy dobrowolne ubezpieczenie będzie w danej sytuacji najkorzystniejszym rozwiązaniem.
Źródło: KRUS
