Na jakie choroby zapadają rolnicy?
Redakcja tygodnika-rolniczego.pl zwróciła się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z pytaniem o liczbę i rodzaje chorób zawodowych stwierdzonych u rolników. Z przekazanych nam danych wynika, że w 2025 roku odnotowano 253 takie przypadki. Zdecydowanie najczęściej były to choroby zakaźne lub pasożytnicze, których stwierdzono aż 218.
Pozostałe przypadki dotyczyły przede wszystkim schorzeń układu oddechowego oraz układu ruchu.
KRUS odnotował 19 przypadków przewlekłych, nieodwracalnych schorzeń układu oddechowego, powstałych w następstwie działania substancji toksycznych, drażniących lub uczulających, w których stwierdzono niewydolność układu oddechowego.
Kolejnych 14 przypadków dotyczyło schorzeń nerwów, mięśni, ścięgien, pochewek ścięgnistych, kaletek maziowych i tkanek okołostawowych. Były to nieodwracalne zmiany w układzie ruchowym wywołane sposobem wykonywania pracy.
KRUS podał dane za pierwsze półrocze 2026 roku
W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku stwierdzono 131 chorób zawodowych rolników. Także w tym przypadku zdecydowanie dominowały choroby zakaźne lub pasożytnicze, których odnotowano 103.
Ponadto KRUS wykazał 15 przypadków przewlekłych i nieodwracalnych schorzeń układu oddechowego oraz 11 przypadków chorób układu ruchu związanych z wykonywaną pracą.
Dane pokazują, że choroby zakaźne i pasożytnicze stanowią największą część rozpoznawanych chorób zawodowych wśród rolników. Nie oznacza to jednak, że pozostałe zagrożenia można lekceważyć. Wieloletnia praca w zapylonym środowisku, kontakt z substancjami drażniącymi czy powtarzanie tych samych obciążających ruchów również mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.
Kiedy choroba rolnika może zostać uznana za zawodową?
Samo zachorowanie podczas prowadzenia gospodarstwa nie wystarczy, aby schorzenie zostało zakwalifikowane jako choroba zawodowa. Istotny jest związek między wykonywaną pracą a powstaniem choroby. Znaczenie ma również to, czy dane schorzenie znajduje się w wykazie chorób zawodowych.
W przypadku rolnika podejrzenie takiej choroby może zostać zgłoszone do właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Następnie przeprowadzana jest ocena, która uwzględnia zarówno stan zdrowia, jak i warunki pracy w gospodarstwie. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania zapada decyzja, czy istnieją podstawy do uznania choroby za zawodową.
To ważne, ponieważ oficjalne stwierdzenie choroby zawodowej może otworzyć rolnikowi drogę do ubiegania się o dodatkowe świadczenia z KRUS.
Choroba zawodowa może oznaczać odszkodowanie z KRUS
Jeżeli choroba zawodowa spowodowała u rolnika stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, może on ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie. Nie jest to jednak świadczenie wypłacane automatycznie każdej osobie, u której rozpoznano chorobę zawodową.
Znaczenie ma przede wszystkim to, jakie następstwa zdrowotne pozostawiło schorzenie. Samo rozpoznanie choroby nie przesądza jeszcze o wysokości odszkodowania. Konieczne jest ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu, a jego ocena należy do lekarza orzecznika KRUS lub komisji lekarskiej.
W ten sposób przepisy przewidują rekompensatę również dla rolników, którzy w wyniku wieloletniej pracy w gospodarstwie utracili część sprawności albo doznali trwałych następstw choroby.
Zasiłek chorobowy dla rolnika. Ile wynosi?
Odrębnym świadczeniem jest zasiłek chorobowy. Może być szczególnie istotny dla rolnika, który z powodu problemów zdrowotnych nie jest w stanie normalnie pracować w gospodarstwie. Prawo do niego przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni i spełnione są pozostałe warunki określone w przepisach.
Obecnie zasiłek chorobowy z KRUS wynosi 25 zł za każdy dzień niezdolności do pracy. Standardowo można go pobierać przez maksymalnie 180 dni. W sytuacji, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę na odzyskanie zdolności do pracy, okres ten może zostać przedłużony na zasadach przewidzianych w przepisach.
Warto rozróżnić oba świadczenia. Zasiłek chorobowy ma zapewnić wsparcie w czasie niezdolności do pracy, natomiast jednorazowe odszkodowanie dotyczy następstw zdrowotnych w postaci stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podstawie danych KRUS
