Pierwszym i absolutnie kluczowym warunkiem jest wiek. Jak KRUS wyjaśnia, prawo do emerytury rolniczej przysługuje:
- kobietom po ukończeniu 60 lat oraz
- mężczyznom po ukończeniu 65 lat.
Sam wiek jednak nie wystarczy. Równie ważny jest staż ubezpieczeniowy, który w systemie rolniczym musi wynosić co najmniej 25 lat.
Liczy się tylko rolniczy staż
KRUS jasno wskazuje, że przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej uwzględniane są wyłącznie okresy związane z ubezpieczeniem rolniczym. Chodzi tu zarówno o podleganie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu obowiązującemu od 1991 roku, jak i wcześniejsze formy ubezpieczenia rolników indywidualnych oraz członków ich rodzin z lat 1983–1990.
Dodatkowo, jak KRUS tłumaczy, wliczany może być także okres prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim po ukończeniu 16. roku życia, o ile miało to miejsce przed 1 stycznia 1983 roku.
Okresy zatrudnienia poza rolnictwem, studia, służba wojskowa czy prowadzenie działalności gospodarczej nie zwiększą rolniczego stażu emerytalnego.
KRUS i ZUS to dwa różne światy
Wielu przyszłych emerytów zakłada, że lata pracy poza rolnictwem „dołożą się” do emerytury z KRUS. Jak KRUS podaje, tak się jednak nie stanie. Jeśli ktoś posiada okresy ubezpieczenia w systemie powszechnym, może, a często powinien, wystąpić do ZUS o ustalenie prawa do emerytury pracowniczej. To właśnie tam będą brane pod uwagę składki odprowadzane z tytułu pracy etatowej czy działalności pozarolniczej.
Emerytura wcześniejsza? To już historia
Choć pojęcie „wcześniejszej emerytury rolniczej” wciąż funkcjonuje, KRUS stawia sprawę jasno. Kasa nie przyznaje ani nie wypłaca takich świadczeń. Ostatnie emerytury wcześniejsze były wypłacane jeszcze w 2022 roku i obecnie ta możliwość nie istnieje.
Ile czeka się na decyzję
Po złożeniu wniosku wiele osób z niecierpliwością czeka na decyzję. KRUS informuje, że decyzja powinna zostać wydana w ciągu 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. W rzeczywistości wszystko jednak zależy od kompletności dokumentów. Braki formalne lub konieczność ich uzupełnienia mogą wydłużyć cały proces.
Gdy brakuje 25 lat w KRUS
Częstym problemem jest sytuacja, w której rolnik osiągnął wiek emerytalny, ale nie posiada pełnych 25 lat rolniczego ubezpieczenia. Jak KRUS wyjaśnia, w takim przypadku nie ma prawa do emerytury rolniczej. Jeśli jednak dana osoba ma udokumentowane okresy składkowe w ZUS, może ubiegać się o emeryturę pracowniczą. Co istotne, wysokość świadczenia z ZUS może zostać zwiększona o okresy opłacania składek rolniczych, na podstawie zaświadczenia wydanego przez KRUS.
Praca w gospodarstwie rodziców też ma znaczenie
Dla wielu osób ratunkiem jest możliwość uzupełnienia stażu. Jak KRUS wyjaśnia, praca w gospodarstwie rolnym rodziców przed 1 stycznia 1983 roku, wykonywana w charakterze domownika, może zostać zaliczona do okresu ubezpieczeniowego. W przypadku osób, które później przejęły to gospodarstwo, zazwyczaj wystarcza oświadczenie złożone pod odpowiedzialnością karną. W innych sytuacjach konieczne może być zaświadczenie z urzędu gminy oraz pisemne zeznania dwóch świadków, które są oceniane przez organ rentowy.
źródło: KRUS
oprac. Agnieszka Sawicka
