Kto może otrzymać odszkodowanie?
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, domownikowi lub pomocnikowi rolnika, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej albo choroby zawodowej. Prawo do świadczenia mają również członkowie rodziny, jeśli ubezpieczony zmarł w wyniku takiego zdarzenia.
Nie każdy wypadek oznacza jednak wypłatę pieniędzy. KRUS odmówi świadczenia, jeśli poszkodowany sam doprowadził do zdarzenia umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Odszkodowania nie będzie także wtedy, gdy rolnik był pod wpływem alkoholu lub środków odurzających i w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku.
Co KRUS uznaje za wypadek przy pracy rolniczej?
Aby w ogóle mówić o odszkodowaniu, zdarzenie musi spełniać ustawową definicję wypadku przy pracy rolniczej. Chodzi o nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa.
Dotyczy to nie tylko pracy na polu czy w obejściu, ale również:
- drogi z domu do gospodarstwa i z powrotem,
- wykonywania prac poza gospodarstwem, jeśli są one związane z działalnością rolniczą,
- dojazdu do miejsca wykonywania takich czynności.
W przypadku pomocników rolnika zakres ten obejmuje przede wszystkim prace przy zbiorach, choć w niektórych sytuacjach – np. w przypadku obywateli Ukrainy pracujących legalnie w Polsce – może być szerszy.
Uwaga na termin – tylko 6 miesięcy
Jednym z najważniejszych obowiązków jest zgłoszenie wypadku. Trzeba to zrobić bez zbędnej zwłoki, ale nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zdarzenia. Niedotrzymanie tego terminu może zamknąć drogę do odszkodowania.
Wypadek można zgłosić:
- osobiście w placówce KRUS,
- telefonicznie,
- pocztą lub mailowo,
- przez ePUAP lub system eKRUS.
Co trzeba zrobić po wypadku?
Poszkodowany lub osoba zgłaszająca powinna zadbać o kilka kluczowych kwestii:
- zabezpieczyć miejsce wypadku,
- wskazać świadków,
- udostępnić dokumentację leczenia,
- współpracować z pracownikiem KRUS prowadzącym postępowanie.
Po zgłoszeniu Kasa sprawdza, czy poszkodowany był objęty ubezpieczeniem, a następnie ustala okoliczności zdarzenia. Efektem jest protokół powypadkowy, który stanowi podstawę do przyznania lub odmowy świadczenia.
Wniosek to podstawa
Samo zgłoszenie wypadku nie wystarczy. Aby otrzymać pieniądze, trzeba złożyć wniosek o jednorazowe odszkodowanie (formularz KRUS SR-23). Bez tego procedura nie zostanie zakończona wypłatą świadczenia.
Ile wynosi odszkodowanie w 2025 roku?
Od 1 stycznia 2025 r. stawki są jasno określone:
- 1431 zł za każdy procent uszczerbku na zdrowiu,
- 28 620 zł w przypadku niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- 143 100 zł dla małżonka lub dzieci w przypadku śmierci ubezpieczonego (z możliwością zwiększenia),
- 71 550 zł dla innych członków rodziny, jeśli nie ma małżonka ani dzieci.
Ostateczna kwota zależy od stopnia uszczerbku na zdrowiu ustalonego przez lekarzy orzeczników.
Kiedy pieniędzy nie będzie?
KRUS nie wypłaci odszkodowania także wtedy, gdy do wypadku doszło podczas wykonywania czynności niezwiązanych z działalnością rolniczą np. przy prowadzeniu innej działalności gospodarczej.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRUS
