GUS zmienił sposób liczenia dochodu z hektara
GUS zmienił sposób wyliczania przeciętnego dochodu rolnika z 1 ha przeliczeniowego. Zmiana dotyczy amortyzacji. Dotychczas GUS podawał dochód w ujęciu brutto, a więc bez odliczania tego kosztu. Przy obliczeniach za 2025 rok amortyzacja została już odjęta.
- GUS przyjął powyższą rekomendację, stąd przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2025 r. oszacowany został z uwzględnieniem amortyzacji - wyjaśnia GUS.
Bez zmiany dochód wyniósłby 6785 zł/ha
Wpływ nowego sposobu liczenia na wynik jest duży. Po odjęciu amortyzacji przeciętny dochód za 2025 rok wyniósł 5479 zł z hektara przeliczeniowego. Gdyby jednak zastosować wcześniejsze ujęcie brutto, GUS wyliczyłby 6785 zł/ha. To o 1306 zł więcej.
- Ostatecznie, po uwzględnieniu amortyzacji, przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2025 r. ukształtował się na poziomie 5479 zł. Należy zwrócić uwagę, że dochód w ujęciu brutto wyniósłby 6785 zł - zaznacza GUS.
Dlaczego GUS zaczął uwzględniać amortyzację?
Zmiana jest efektem prac specjalnego zespołu powołanego 9 lipca 2026 roku przez ministra rolnictwa. Zajmuje się on możliwością zmiany sposobu ustalania dochodu w indywidualnych gospodarstwach rolnych.
Zespół uznał, że przy obecnej strukturze rolnictwa amortyzacja powinna być uwzględniana jako koszt. Ma ona pośrednio odzwierciedlać nakłady inwestycyjne ponoszone przez gospodarstwa. GUS przyjął tę rekomendację już przy obliczaniu dochodu za 2025 rok.
Jak GUS liczy teraz dochód rolnika z hektara?
Po zmianie schemat jest następujący. Punktem wyjścia jest wartość całej produkcji rolnej. Do niej dodawane są dotacje do produktów, a następnie odejmowane jest zużycie pośrednie.
W ten sposób GUS otrzymuje wartość dodaną brutto. I od wartości dodanej brutto odejmowana jest teraz amortyzacja.
Następnie urząd dodaje inne przychody związane z produkcją oraz dotacje dla producentów. Na końcu odejmuje podatki i inne zobowiązania finansowe. Uzyskany w ten sposób dochód GUS dzieli następnie przez liczbę hektarów przeliczeniowych.
Dlaczego mimo amortyzacji dochód wzrósł?
Dochód za 2025 rok wyniósł 5479 zł/ha, podczas gdy rok wcześniej było to 5429 zł/ha. Oznacza to wzrost o 50 zł, czyli około 0,9 proc.
GUS wskazuje, że jednym z powodów była wyższa wartość produkcji rolnej. W gospodarstwach indywidualnych wzrosła ona w 2025 roku o 7,3 proc.
Największy wzrost dotyczył produkcji zwierzęcej – jej wartość w gospodarstwach indywidualnych zwiększyła się o 12,4 proc. Produkcja roślinna wzrosła natomiast o 1,5 proc.
Duże znaczenie miały ceny. Według GUS ceny skupu żywca wołowego wzrosły o 28 proc., jaj kurzych o 21,8 proc., drobiu o 17,3 proc., a mleka o 5,4 proc.
W przypadku produkcji roślinnej urząd wskazuje m.in. na wzrost cen truskawek o 63,9 proc., pomidorów o 36,4 proc. i kapusty o 4 proc.
Więcej jabłek, buraków i marchwi
W przypadku części produktów wzrosła również sama wielkość produkcji. GUS podaje, że produkcja jabłek zwiększyła się o 12,9 proc., buraków o 11,1 proc., marchwi o 9,3 proc., kapusty o 5,5 proc., a pomidorów o 5,3 proc.
Liczba hektarów przeliczeniowych pozostała natomiast na takim samym poziomie jak w 2024 roku. Nie miała więc wpływu na wzrost wskaźnika.
Sposób liczenia dochodu może się jeszcze zmienić
Uwzględnienie amortyzacji nie musi być końcem zmian. Zespół powołany przez ministra rolnictwa nadal pracuje nad źródłami danych, metodyką oraz sposobem wykorzystania dochodu z hektara.
W jego skład wchodzą przedstawiciele m.in. resortu rolnictwa, GUS, ARiMR, IERiGŻ, Krajowej Rady Izb Rolniczych oraz doradztwa rolniczego.
Kamila Szałaj
