Ponad 100 mln zł rocznie trafia do Funduszy Promocji Produktów Rolno-Spożywczych. To pieniądze obowiązkowo wpłacane przez podmioty z branży – m.in. ubojnie, skupy czy przetwórnie. Poseł Andrzej Gawron zapytał rząd o szczegóły finansów tych funduszy. W odpowiedzi wiceminister Małgorzata Gromadzka przedstawiła pełne dane za lata 2024–2025.
Wpływy do funduszy w 2024 r.
Dokładne wpływy do funduszy w 2024 r.
Wpływy (w tys. zł):
- Fundusz Promocji Mleka – 13 438,20 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego – 17 925,68 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Wołowego – 10 011,67 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Końskiego – 151,42 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Owczego – 38,42 zł;
- Fundusz Promocji Ziarna Zbóż i Produktów Zbożowych – 12 870,54 zł;
- Fundusz Promocji Owoców i Warzyw – 15 088,39 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego – 24 691,93 zł;
- Fundusz Promocji Ryb – 708,88 zł;
- Fundusz Promocji Roślin Oleistych – 8 845,98 zł.
Wpływy do funduszy w 2025 r.
Dokładne wpływy do funduszy w 2025 r.
Wpływy (w tys. zł):
- Fundusz Promocji Mleka – 13 747,31 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego – 16 314,31 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Wołowego – 12 690,34 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Końskiego – 146,51 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Owczego – 44,04 zł;
- Fundusz Promocji Ziarna Zbóż i Produktów Zbożowych – 12 771,45 zł;
- Fundusz Promocji Owoców i Warzyw – 15 235,56 zł;
- Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego – 29 326,31 zł;
- Fundusz Promocji Ryb – 613,90 zł.
- Fundusz Promocji Roślin Oleistych – 10 361,26 zł.
Największe fundusze – gdzie trafia najwięcej pieniędzy?
Z danych jasno wynika, że największe składki trafiają do kilku głównych sektorów:
- mięso drobiowe – zdecydowany lider (prawie 30 mln zł w 2025 r.);
- wieprzowina – ponad 16 mln zł;
- owoce i warzywa – ponad 15 mln zł;
- mleko – prawie 14 mln zł.
Z kolei najmniejsze środki trafiają do funduszy:
- mięsa owczego,
- mięsa końskiego,
- ryb.
Wpływy na fundusze rosną
Między 2024 a 2025 rokiem wpływy na fundusze wzrosły o ok. 7,5 mln zł. Największy wzrost zanotował fundusz drobiu, z kolei spadek widać m.in. w wieprzowinie i rybach.
Kto zarządza tymi pieniędzmi?
Funduszami nie zarządza bezpośrednio ministerstwo ani Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Decyzje podejmują komisje branżowe, w których zasiadają:
- 5 przedstawicieli producentów (rolników),
- 3 przedstawicieli przetwórców,
- 1 przedstawiciel izb rolniczych.
To oznacza, że rolnicy mają większość głosów.
Na co idą pieniądze?
Środki są przeznaczane głównie na kampanie promujące polską żywność, działania informacyjne i promocję eksportu.
Szczegółowe listy projektów publikuje KOWR, ale, jak wskazywali przedsiębiorcy, dostęp do tych danych wciąż budzi wątpliwości.
Coraz większa presja na przejrzystość
W związku z tym, że wpłaty na fundusze są obowiązkowe, rośnie presja na dokładne rozliczanie wydatków, jasne wskazanie beneficjentów oraz ocenę skuteczności kampanii. Dodatkowo od 1 kwietnia 2026 r. wpłaty są obsługiwane wyłącznie elektronicznie, co jeszcze bardziej uszczelnia system.
Fundusze promocji to dziś ponad 100 mln zł rocznie zbierane z branży rolno-spożywczej. Najwięcej dokłada sektor drobiu, wieprzowiny i owoców.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. sjem.gov.pl
