Rolnicy alarmują, że sytuacja w uprawach polowych i sadowniczych jest w niektórych rejonach kraju dramatyczna. W niektórych przypadkach straty sięgają 100 proc., dotyczą głównie upraw sadowniczych, ale do naszej Redakcji dociera coraz więcej sygnałów, że przymrozek mocno zaszkodził rzepakom.
- Apel kieruję do wszystkich Rolników. Domagamy sie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej straty to 100% nie zostało nic... Przegraliśmy tą nierówna walkę 30 kwietnia sezon zakończony. Apeluje do Wszystkich Burmistrzów Wojtów Posłów i Ministrów! WYSTAPCIE O OGLOSZENIE STANU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ TO KLĘSKA OGOLNOPOLSKA - pisze na swoim profilu na Facebook Krzysztof Chmiel.
Obowiązek zgłoszenia siły wyższej w ARiMR
W tym przypadku oprócz występowania o ogłoszenie klęski żywiołowej trzeba pamiętać o niezwłocznym zgłoszeniu informacji - zarówno do gminy, żeby miała podstawy do powołania gminnych komisji klęskowych, ale również należy ten fakt jak najszybciej zgłosić do ARiMR. A dokładniej wystąpienie siły wyższej, a więc przymrozków.
- W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności lub gdy rolnik/zarządca nie mógł wypełnić swoich obowiązków w zakresie przestrzegania warunkowości, niezwłocznie po wystąpieniu tego zdarzenia rolnik/zarządca powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej - podaje ARiMR.
Jakie korzyści daje ogłoszenie stanu klęski żywiołowej?
Rolnicy, Izby Rolnicze oraz niektórzy samorządowcy podkreślają, że straty są bardzo wysokie i dla regionów szczególnie poszkodowanych powinien zostać ogłoszony stan klęski żywiołowej. Dla niektórych plantatorów to "być albo nie być" i wsparcie jest niezbędne aby przetrwać szykujący się niełatwy rok.
Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony na obszarze, na którym wystąpiła klęska żywiołowa, wprowadza się go na czas oznaczony, niezbędny dla zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni.
Ogłoszenie stanu klęski żywiołowej po dotkliwych przymrozkach mogłoby znacząco wpłynąć na sytuację rolników, szczególnie tych, którzy ponieśli największe straty w sadach i plantacjach owoców miękkich, ale również w rzepaku.
Taka decyzja otwiera drogę do uruchomienia nadzwyczajnych form wsparcia ze strony państwa, takich jak dopłaty do zniszczonych upraw, preferencyjne kredyty, ulgi podatkowe czy odroczenia składek i zobowiązań.
Dodatkowo możliwe jest uproszczenie procedur związanych ze zgłaszaniem szkód oraz szybsze szacowanie strat, co ma kluczowe znaczenie dla gospodarstw walczących o utrzymanie płynności finansowej. Choć samo wprowadzenie stanu klęski nie oznacza automatycznych wypłat rekompensat, stanowi ważny sygnał, że skala zniszczeń wymaga natychmiastowej i szerokiej reakcji państwa.
Jak zaznacza Grzegorz Socha, powtarzające się trzeci rok z rzędu przymrozki, pokazują, że potrzebne są przede wszystkim rozwiązania systemowe, takie jak: ubezpieczenia, dopłaty do zabezpieczeń przeciwprzymrozkowych (zbiorniki retencyjne, maszyny, osłony) i realny plan reagowania kryzysowego.
Procedura i kompetencje w sprawie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej
Stan klęski żywiołowej w Polsce ogłasza Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, na wniosek właściwych organów administracji publicznej, kiedy ocenione szkody są wysokie, a zwykłe środki działania okazują się niewystarczające. Może zostać wprowadzony na oznaczony czas, nie dłuższy niż 30 dni, na obszarze jednej lub kilku gmin, powiatów, województw albo na terenie całego kraju. Przedłużenie tego okresu wymaga zgody Sejmu.
W praktyce decyzja zapada po analizie skali strat oraz rekomendacjach wojewodów, służb kryzysowych i odpowiednich ministerstw. Dlatego tak ważna jest szybka reakcja poszkodowanych rolników.
Siła wyższa - jakie załączniki do ARiMR?
Dowodem potwierdzającym wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Obowiązek dostarczenia dowodów wystąpienia siły wyższej spoczywa na beneficjencie.
Przykładowe dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności to:
- protokół oszacowania szkód w uprawach rolnych, spowodowanych przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
- dokument potwierdzający wystąpienie szkody w uprawach rolnych, z którego wynika powierzchnia upraw, na których wystąpiła szkoda spowodowana przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, sporządzony przez zakład ubezpieczeń, z którym rolnik zawarł umowę ubezpieczenia upraw co najmniej od jednego z tych ryzyk;
- pisemne oświadczenia potwierdzające wystąpienie szkody w uprawach rolnych, spowodowanej przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich sporządzone przez dwóch świadków, którzy nie są domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy, komisja powoływana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie została powołana oraz uprawy nie zostały objęte umową ubezpieczenia;
- zaświadczenie o wystąpieniu pożaru - w przypadku szkód w uprawach lub płodach rolnych spowodowanych pożarem - wydane przez właściwego ze względu na miejsce wystąpienia zdarzenia komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, w przypadku, gdy w zdarzeniu tym uczestniczyły jednostki ochrony przeciwpożarowej;
- pisemne oświadczenie o wystąpieniu powodzi/zalania/huraganu sporządzone przez rolnika i potwierdzone przez dwóch świadków niebędących domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. (Domownikiem – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770, t.j.) – jest osoba bliska rolnikowi, która: ukończyła 16 lat; pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.)
- pisemne oświadczenie rolnika/zarządca o położeniu gospodarstwa rolnego na obszarze, na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej na podstawie przepisów o stanie klęski żywiołowej;
- decyzja właściwego organu nadzoru budowlanego, wydana na podstawie przepisów prawa budowlanego, określająca zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia budynku służącego gospodarce rolnej do czasu wykonania robót doprowadzających budynek do stanu właściwego;
- decyzja właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, wydana na podstawie przepisów o ochronie roślin, nakazująca zniszczenie roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów w przypadku wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych;
- decyzja właściwego powiatowego lekarza weterynarii, wydana na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, nakazująca zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub o chorobę epizootyczną albo zwierząt z gatunków zwierząt wrażliwych na daną chorobę epizootyczną;
- protokół oględzin lub ostatecznego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dzikie zwierzęta np. dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, sporządzony przez upoważnionego przedstawiciela dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego lub inne podmioty uprawnione do szacowania szkód łowieckich na podstawie przepisów prawa łowieckiego;
- protokół oględzin i oszacowania szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta np. żubry niedźwiedzie, bobry w uprawach rolnych sporządzony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego przez dyrektora tego parku, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody;
- odpis skrócony aktu zgonu rolnika;
- zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
- odpis postanowienia sądu o zastosowaniu albo przedłużeniu tymczasowego aresztowania;
- wezwanie sądu do odbycia kary pozbawienia wolności albo aresztu.
![Susza 2026: gdzie jest najgorzej? Plony już wysychają, prognozy niepokoją [RAPORT IUNG]](https://static.tygodnik-rolniczy.pl/images/2026/04/30/h_817345_340.webp?2026-04-30-10-03-40)
