Ich zdaniem nowe zapisy nie tylko nie przyspieszą rejestracji innowacyjnych rozwiązań, ale mogą jeszcze bardziej skomplikować procedury i utrudnić rolnikom dostęp do narzędzi potrzebnych do ochrony upraw. Kluczowe decyzje mają zapaść 12 czerwca podczas głosowania w Radzie UE.
Omnibus miał pomóc rolnikom. Skąd zmiana stanowiska?
Przełomowym momentem okazał się 27 maja, kiedy Prezydencja Cypryjska opublikowała kompromisowy projekt stanowiska Rady UE. To właśnie po analizie tego dokumentu organizacje rolnicze i branżowe zaczęły alarmować, że proponowane przepisy nie realizują celu, dla którego powstał Omnibus. Według nich zamiast uproszczenia procedur i przyspieszenia dostępu do innowacji mogą pojawić się kolejne bariery administracyjne.
– Unia Europejska stoi przed strategicznym wyborem. Pośpiech w sprawie tak kluczowej dla przyszłości europejskiego rolnictwa nie jest wskazany. Większość organizacji rolniczych w Polsce, jak również COPA-COGECA uważa, że nad tymi przepisami należy nadal pracować, bo nie spełniają oczekiwań i nie przynoszą dobrych dla rolników rozwiązań – podkreśla Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Jeszcze niedawno przedstawiciele rolników, producentów roślin i branży ochrony roślin wskazywali, że pakiet Food and Feed Safety Omnibus może być odpowiedzią na jeden z największych problemów europejskiego rolnictwa. Chodzi o sytuację, w której liczba dostępnych substancji czynnych systematycznie maleje, a nowe rozwiązania trafiają na rynek zbyt wolno.
Pierwotne założenia Komisji Europejskiej przewidywały uproszczenie procedur, skrócenie czasu rejestracji środków ochrony roślin oraz szybsze wdrażanie preparatów biologicznych. To właśnie te elementy sprawiły, że projekt został pozytywnie oceniony przez środowisko rolnicze.
Co wydarzy się 12 czerwca? Ważne głosowanie w Radzie UE
12 czerwca państwa członkowskie mają zająć stanowisko wobec kompromisowego projektu przygotowanego przez Prezydencję Cypryjską. Zdaniem organizacji branżowych, w tym Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin, dokument znacząco odbiega od pierwotnych założeń Omnibusa i może doprowadzić do zwiększenia obciążeń administracyjnych zamiast ich ograniczenia.
– Jako PSOR popieramy inicjatywę Komisji Europejskiej mającą na celu przyspieszenie i uproszczenie procedur rejestracyjnych przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa. Uważamy, że cypryjskie propozycje nie spełniają tych założeń. Dlatego apelujemy o przesunięcie prac na czas Prezydencji Irlandzkiej – dodaje Bojańczyk.
Jeżeli Polska wraz z grupą innych państw zgłosi sprzeciw, możliwe będzie przesunięcie dalszych prac nad pakietem i ponowne wypracowanie przepisów podczas kolejnej prezydencji w Radzie UE. Jeżeli jednak projekt uzyska poparcie większości krajów, stanie się podstawą dalszych negocjacji legislacyjnych.
Dlaczego rolnicy sprzeciwiają się propozycji Prezydencji Cypryjskiej?
Najwięcej kontrowersji budzą zapisy, które według branży mogą spowolnić dostęp do nowych technologii ochrony roślin.
Organizacje wskazują przede wszystkim na rezygnację z rozwiązań mających przyspieszać zatwierdzanie nowych substancji, ograniczenie możliwości stosowania zezwoleń tymczasowych, usunięcie mechanizmu „milczącej zgody” oraz pozostawienie części skomplikowanych procedur związanych z ponowną oceną produktów.
Według sygnatariuszy apelu oznacza to ryzyko dalszego wydłużania procesów administracyjnych w czasie, gdy rolnicy już dziś odczuwają skutki wycofywania kolejnych substancji czynnych.
Kto podpisał apel do ministra rolnictwa?
Sprzeciw wobec propozycji Prezydencji Cypryjskiej połączył organizacje reprezentujące różne sektory polskiego rolnictwa. Pod apelem skierowanym do ministra rolnictwa podpisały się:
- Krajowa Rada Izb Rolniczych,
- Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw,
- Federacja Gospodarki Żywnościowej RP,
- Partia Twitterowych Rolników,
- Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych,
- Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych,
- Polska Izba Nasienna,
- Polska Federacja Rolna,
- Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR).
Dlaczego decyzja ministra jest tak ważna?
Dla rolników stawką nie jest wyłącznie kolejna zmiana unijnych przepisów. Chodzi o to, czy w najbliższych latach będą mieli dostęp do nowych środków ochrony roślin, które zastąpią substancje wycofywane z rynku. Organizacje branżowe przekonują, że bez sprawnego systemu rejestracji innowacji problem ograniczania dostępnych narzędzi ochrony będzie się pogłębiał, wpływając na plony, opłacalność produkcji i konkurencyjność polskiego rolnictwa.
Dlatego przedstawiciele branży oczekują, że Polska podczas głosowania opowie się za dalszymi pracami nad przepisami i nie poprze obecnego kompromisu przygotowanego przez Prezydencję Cypryjską, a prace nad pakietem zostaną przesunięte na czas nadchodzącej Prezydencji Irlandzkiej.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. PSOR
