Jakie drzewa owocowe sadzić jesienią?
Dżemy, galaretki, musy, kompoty czy marynaty, to coś co poprawi nam humor i przywoła wspomnienie lata, gdy za oknem nieprzyjaźnie i zimno. Jesienią sadzimy gatunki mniej wrażliwe na zimowe warunki takie jak jabłonie, grusze, śliwy. Czereśnie i wiśnie też można posadzić jesienią, ale te wymagają dokładnego zabezpieczenia młodych korzeni a wiosną morele, nektaryny, brzoskwinie. Najlepszą porą wiosennego sadzenia jest okres od marca do kwietnia, gdy rośliny są w stanie spoczynku, nie ma już śniegu a ziemia umożliwia kopanie – nie jest zmarznięta.
Odmiany wiśni dobre na soki, dżemy czy nalewki
Wiśnie są najczęściej uprawianym gatunkiem na przetwory i tego się trzymajmy. Wymagają gleby o pH 6,0–7,5, żyznej, przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej, stanowiska słonecznego. Z wiśni można przyrządzać soki, kompoty, dżemy, konfitury oraz nalewki. Na soki (których przyrządzanie ma u nas bardzo długą tradycję) najczęściej wybierane są odmiany o ciemnym soku tzw. sokówki. Od lat w sadach króluje Łutówka, a obok niej Nefris, Kelleris 16, Kerezer oraz dwie odmiany o wczesnej porze dojrzewania, czyli Sabina i Lucyna. Jednak najciemniejszym i najbardziej esencjonalnym sokiem charakteryzuje się Nefris. Ma jednak tę wadę, że wymaga większej ilości cukru w przetworach bo jest bardzo kwaśna. Mniej cukru wymaga słodka i delikatna w smaku odmiana Kelleris 16 a sok jest równie ciemny i aromatyczny jak Nefris. Do mrożenia doskonała jest Groniasta z Ujfehertoi (inaczej Węgierska Groniasta), Pandy 103 czy Debreceni Botermo, których owoce po rozmrożeniu mają zarówno smak, jak i wygląd niemal identyczny ze świeżymi. Nie zapominajmy o tzw. szklankach. Nie mają sobie równych w smaku jako kompoty. Wśród szklanek na rynku chyba nadal pozostaje jedna odmiana o nazwie Wczesna Ludwika.
Jakie odmiany śliw są dobre na przetwory?
Śliwy nie pozostają w tyle jeśli chodzi o przetwory. Mają podobne preferencje glebowe co wiśnie. Preferują gleby żyzne, próchniczne, przepuszczalne o pH 6,0–7,0, stanowiska słoneczne i osłonięte. Na przetwory szczególnie poszukiwane są odmiany o miąższu łatwo odchodzącym od pestki i z dużą zawartością cukru. Najczęściej polecaną odmianą jest Węgierka Dąbrowicka, Węgierka Wczesna, Cacanska Lepotica, Cacanska Najbolia, Cacanska Rodna, Amers i Naljevka. Odmiany takie jak Cacanska Rodna czy Valjevka charakteryzuje wysoka zawartość cukru, toteż oprócz standardowych przetworów można z nich robić śliwowicę. Cacanka Rodna niestety często pada ofiarą szarki. Wśród przydatnych odmian na przetwory warto wspomnieć o Renklodzie Ulenie, której owoce nadają się na dżemy i kompoty. Na kompoty są także rewelacyjne mirabelki m.in. Mirabelka z Nancy, Bellamira i Miragrande oraz śliwa wiśniowa znana jako ałycza.
Stara dobra odmiana Węgierka Zwykła nie ma sobie równych jeśli chodzi o powidła, ale zanika z sadów z powodu dużej podatności na szarkę. Pozostawia jednak swoje klony Promis, Nectavit czy Talar. Do mrożenia oprócz „węgierek” można przeznaczyć również Cacanską Najbolję oraz Amers, których miąższ po rozmrożeniu jest zwarty i smakuje jak prosto z drzewa.
Jakie odmiany moreli na przetwory?
Morele i brzoskwinie też znajdują miejsce na liście owoców na przetwory. Są bowiem doskonałe na kompoty, dżemy, marmolady, a morele także na susz. Morele i brzoskwinie wymagają stanowiska słonecznego, osłoniętego od wiatrów, gleb żyznych, przepuszczalnych, o pH 6,0–7,0.
Na przetwory z moreli nadają się Harcot, Early Orange, Wczesna z Morden, Somo, które oferują słodko-kwaśny smak, obfitość plonowania i co ważne, dobrze odchodzący miąższ od pestki. Z odmian brzoskwini warto wybierać odmiany późne, u których łatwiej oddzielić pestkę od miąższu. Szczególnie polecane są: Reliance i Redhaven o żółtym miąższu, gdyż są doskonałe w smaku i ładnie się prezentują. Redhaven jest również najlepszą odmianą do zamrażania, po rozmrożeniu wyglądają jak świeże.
Odmiany czereśni najlepsze na przetwory
Czereśnie również znajdą zastosowanie w przetwórstwie, do czego zachęcamy. Czereśnie wymagają gleb żyznych, przepuszczalnych o pH 6,8–7,1, stanowisk ciepłych, słonecznych i osłoniętych od wiatrów. Wśród wielu odmian w przetwórstwie najbardziej są cenione te o intensywnym kolorze i dobrym smaku, czyli Kordia i Regina, jako późne, Burlat, Buttnera Czerwona, Rivan, Vega – wczesne. Owoce czereśni można przeznaczyć na kompoty, dżemy, konfitury, jako dodatki do ciast i deserów.
Małgorzata Wyrzykowska
