Kwitnie już w lutym, mrozu się nie boi. A jego owoce potrafią pachnieć ananasem

Derenia jadalnego można rozmnażać w dwojaki sposób – z siewu nasion, ale często nie powtarza cech matecznych a poza tym często wschodzi po dwóch latach a w okres owocowania wchodzi nawet po 9 latach od siewu. Tę metodę możemy wypróbować, ale bardziej amatorsko, z ciekawości. Lepiej kupić gotowy materiał szkółkarski w renomowanej szkółce, by mieć pewność, że nabyliśmy odmianę, która nas interesuje. I zawsze pamiętajmy, by posadzić dwie różne odmiany.

Wymagania glebowe derenia

Dereń nie wymaga wiele, ale preferuje gleby bogate w próchnicę, lekkich, o odczynie obojętnym, stanowiska słonecznego, choć półcień też toleruje. Najlepiej rośnie i owocuje, gdy słabsze gleby wzbogacimy nawozami humusowymi lub nawozami organicznymi a na glebach zakwaszonych zastosujemy nawozy wapniowe. Niewskazane jest stanowisko podmokłe, znosi okresowe braki wody. Jego wielką zaletą jest odporność na mrozy, co dotyczy również kwiatów, które często pojawiają się już pod koniec lutego i utrzymują się do kwietnia. Dereń jest odporny na choroby i szkodniki, co jest dodatkowym jego atutem, szczególnie jest mile widziany w uprawach ekologicznych. Derenie sadzi się co 2,5 m w rzędzie i 4 do 4,5 m między rzędami, by można było łatwo wjechać ze sprzętem. Od pierwszego roku po posadzeniu przeprowadza się cięcie formujące i usuwa pędy rosnące do 0,6 m nad ziemią. W pierwszym roku zwalcza się chwasty mechanicznie, w następnych latach ściółkuje odkwaszonym torfem albo kompostem. Po kilku latach uprawy należy przeprowadzić cięcie prześwietlające usuwając gałęzie zagęszczające roślinę.

Smaczne polskie odmiany

Warto uprawiać polskie odmiany derenia, które nie ustępują smakiem czy plennością odmianom ukraińskim. Polecana jest odmiana Szafer, której duże ciemnowiśniowe owoce w kształcie gruszek zawierają dużo cukrów i ananasowy aromat. Dojrzałość osiągają w sierpniu – wrześniu. Tworzy drzewko lub krzew o wysokości do 4 m. Odmiana odporna na suszę i wysoko mrozoodporna. Kolejną odmianą jest Bolestraszycki. Ten dereń dorasta do 6 m wysokości, może być prowadzony w formie drzewka lub krzewu. Jego owoce są duże, największe wśród znanych odmian, ciemnowiśniowe, słodko-kwaśne, bardzo smaczne. Dojrzewają w połowie września. Dublany dojrzewa na początku września a czasami już w sierpniu. Rodzi gruszkowaty kształt owoców i ciemnoczerwoną skórkę. Są słodsze niż większość owoców. Drzewo dorasta do 6 m wysokości. Odporne na mróz i choroby. Florianka osiąga 3–6 m wysokości, rodzi duże, smaczne o czerwonym zabarwieniu owoce dojrzewające pod koniec września lub na początku października.

forum baner

FOTO: Forum Baner

Ukraińskie odmiany derenia

Wśród ukraińskich odmian są dwie o żółtych owocach – Jantarnyj i Nieżnyj. Jantarnyj jest starą  odmianą o wysokości do 5 m, którą można prowadzić w formie krzewu lub drzewka. Rodzi słodko-kwaśne owoce, które są często smaczniejsze od odmian czerwono owocowych. Dojrzewają w połowie września. Nieżnyj tworzy drzewko lub krzew o wysokości 2,5 m. Jego żółte owoce w kształcie buteleczek charakteryzują się słodkim, miękkim miąższem i dojrzewają w sierpniu.

Wśród odmian ukraińskich polecany jest Elegantnyj, który rodzi duże, gruszkowatego kształtu, smaczne owoce o ciemnoczerwonej skórce. Odmiana należy do wczesnych – dojrzewa w sierpniu. Tworzy drzewo o wysokości do 2,7 m. Koralowy Marka rodzi duże, pomarańczowoczerwone, słodkie, o czereśniowym smaku owoce, dojrzewające w drugiej dekadzie września. Drzewo po 10 latach uprawy osiąga 3 m wysokości. Świetliczok jest kolejną odmianą polecaną z uwagi na bardzo duże, gruszkowatego kształtu, smaczne owoce z ciemnoczerwonym, aromatycznym miąższem. Dojrzałość osiąga w drugiej dekadzie września. Drzewo w 10. roku uprawy osiąga niespełna 3 m wysokości. Widubiecki rodzi bardzo duże, owalno-gruszkowe, ciemnoczerwone owoce o specyficznym dereniowym aromatem i kwaśnym smaku. Owoce dojrzewają we wrześniu. Drzewo lub krzew po 10 latach uprawy osiąga nieco ponad 3 m wysokości.

Małgorzata Wyrzykowska

Ten artykuł pochodzi z wydania Tygodnika Poradnika Rolniczego nr 43/2026