LOZ 2026: 36 odmian jęczmienia jarego. Sprawdź, które polecane w twoim województwie

W czystym siewie jęczmień jary uprawiany jest na cele paszowe, browarne (w typie browarnym na LOZ są odmiany: LG Flamenco, Lexy, LG Belcanto, RGT Planet, Sting, KWS Jessie, LG Caruso) i w mniejszym stopniu na kasze. To także gatunek będący głównym komponentem mieszanek zbożowych i zbożowo-strączkowych.

Jęczmień idealny do ochrony wsiewek

Jeżeli planujemy wykorzystać jęczmień jary do ochrony zakładanego użytku zielonego powinniśmy wybierać odmiany rekomendowane z List Odmian Zalecanych, które charakteryzują się najkrótszą słomą, szybko schodzą z pola i są najbardziej odporne na wyleganie. A lista rekomendacji przygotowana przez wojewódzkie zespoły COBORU na 2026 r. jest bogata – to aż 36 odmiany (rekomendacje na mapie).

Jęczmień jary to gatunek używany jako roślina ochronna przy zakładaniu użytków zielonych. Ma chronić młode rośliny traw i motylkowych, ale nie może z nimi nadmiernie konkurować. Dlatego tak ważna dla wybieranych odmian jest długość słomy, wczesność i odporność na wylegania.

W jęczmień można wsiewać mieszanki trawiasto-motylkowate, ale także koniczynę czerwoną (wysiewa się ok. 15–18 kg koniczyny w rozstawie 10–15 cm na głębokość 1–2 cm), mieszanki koniczyny czerwonej z trawami oraz lucernę (wysiewa się 18–20 kg/ha lucerny w rozstawie rzędów co 15 cm na głębokość 1–2 cm). Szczegółowe zalecenia dotyczące siewu mieszanek traw z jęczmieniem jarym jako rośliną ochronną, a także mieszanek zbożowych z jęczmieniem opiszemy za kilka tygodni.

Najlepszym wyborem odmiany stabilnie plonujące 

Trzydzieści sześć odmian na LOZ na 2026 r. stwarza olbrzymi wybór. Potencjał plonowania to cecha najważniejsza, a bardzo istotna przy wyborze powinna być stabilność plonowania w latach oraz odporność na główne choroby jęczmienia jarego: plamistość siatkową, rdzę jęczmienia, rynchosporiozę i ciemnobrunatną plamistość. W przypadku odmian browarnych poza plennością liczy wartość technologiczna, na którą składają się parametry jakościowe słodu i brzeczki. Istotne są również cechy ziarna – zawartość białka (do 11,5%), gęstość i wyrównanie ziarna, masa 1000 ziaren. Na LOZ jest aż 5 odmian browarnych, ale w praktyce często ich wybór zawęża umowa kontraktacyjna.

Najczęściej rekomendowane są 2 odmiany: Aristelle (jedna z najnowszych, wpisana do Krajowego rejestru w 2024 r.) i Florence. Obie są rekomendowana do uprawy w 12 województwach. To świadczy o ich stabilnym plonowaniu w całym kraju, w różnych warunkach glebowych. Godne uwagi są oczywiście wszystkie odmiany, ale im więcej województw je rekomenduje, tym stabilniej plonują w latach. Obok wspomnianych liderek LOZ jęczmienia jarego w kolejności za nimi są: LG Flamenco, Lexy, Wirtuoz, KWS Premis i Laser.

FOTO:

Poniżej krótka charakterystyka kilku z nich, wg Listy Opisowej Odmian COBORU:

• Aristelle - odmiana typu pastewnego wpisana do Krajowego rejestru w 2024 r. Plon ziarna duży do bardzo dużego. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na mączniaka prawdziwego, plamistość siatkową, rdzę jęczmienia, rynchosporiozę i ciemnobrunatną plamistość – średnia. Rośliny dość wysokie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren duża. Zawartość białka w ziarnie i tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
• Florence - odmiana typu pastewnego wpisana do Krajowego rejestru w 2022 r. Plon ziarna bardzo duży. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki powyżej przeciętnej. Odporność na mączniaka prawdziwego, plamistość siatkową, rynchosporiozę i ciemnobrunatną plamistość – średnia, na rdzę jęczmienia – dość mała. Rośliny dość niskie, o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren średnia, wyrównanie ziarna dość dobre. Zawartość białka w ziarnie dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
• LG Flamenco - odmiana typu browarnego, o dobrej wartości technologicznej, wpisana do Krajowego rejestru w 2023 r. Plon ziarna duży. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na mączniaka prawdziwego i ciemnobrunatną plamistość – średnia, na plamistość siatkową, rdzę jęczmienia i rynchosporiozę – dość mała. Rośliny dość niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren średnia. Zawartość białka w ziarnie dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.
• Lexy - odmiana typu browarnego, o dobrej do bardzo dobrej wartości technologicznej, wpisana do Krajowego rejestru w 2023 r. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki powyżej przeciętnej. Odporność na mączniaka prawdziwego, plamistość siatkową, rdzę jęczmienia i ciemnobrunatną plamistość – średnia, na rynchosporiozę – dość mała. Rośliny średniej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren średnia. Zawartość białka w ziarnie dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
• Wirtuoz - odmiana typu pastewnego wpisana do Krajowego rejestru w 2021 r. Plon dobry. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na mączniaka prawdziwego – dość duża, na plamistość siatkową, rdzę jęczmienia, rynchosporiozę i ciemnobrunatną plamistość – średnia. Rośliny dość niskie, o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren dość duża, wyrównanie ziarna małe. Zawartość białka w ziarnie średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
• KWS Premis - odmiana typu pastewnego wpisana do Krajowego rejestru w 2023 r. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na plamistość siatkową, rdzę jęczmienia i rynchosporiozę – dość duża, na mączniaka prawdziwego i ciemnobrunatną plamistość – średnia. Rośliny dość niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren i zawartość białka w ziarnie dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.
• Laser - odmiana typu pastewnego wpisana do Krajowego rejestru w 2021 r. Plon dość dobry. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na mączniaka prawdziwego – duża, na rynchosporiozę i ciemnobrunatną plamistość – dość duża, na plamistość siatkową i rdzę jęczmienia – średnia. Rośliny średniej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania przeciętny. Masa 1000 ziaren i wyrównanie ziarna średnie. Zawartość białka w ziarnie średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby mała.

Marek Kalinowski