Izby rolnicze chcą zmian w dopłatach do nawozów. Faktury od września 2025 r. i dłuższy nabór
Samorząd rolniczy zgłosił uwagi do projektu dopłat do nawozów za 2026 rok. KRIR chce przede wszystkim rozszerzenia okresu, z którego będą uznawane faktury. Zamiast zakupów od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. izby proponują, by pomocą objąć nawozy kupione już od 1 września 2025 r. aż do 30 września 2026 r. Krytykują też brak podanych cen bazowych, według których ma być liczona wysokość pomocy.
Dopłaty do nawozów do 500 zł/ha
Projekt przygotowany przez rząd zakłada wsparcie dla rolników, którzy ponieśli dodatkowe koszty zakupu nawozów w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie.
Pomoc ma wynosić do 500 zł/ha, przy czym będzie mogła objąć maksymalnie 300 ha upraw rolnych. Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik automatycznie otrzyma 500 zł do hektara. Wysokość wsparcia ma odpowiadać 100 proc. różnicy między ceną tony nawozu wynikającą z faktury a średnią ceną tego nawozu z IV kwartału 2025 r.
Warunkiem będzie posiadanie faktury za zakup nawozów. Według obecnego projektu uznawane mają być zakupy dokonane od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. Nabór wniosków planowany jest od 1 do 16 października 2026 r., a pomoc ma wypłacać ARiMR.
KRIR: okres zakupu nawozów jest zdecydowanie za krótki
Krajowa Rada Izb Rolniczych uważa, że obecne ramy czasowe nie odpowiadają temu, jak rolnicy faktycznie kupują nawozy.
– W ocenie samorządu rolniczego określony w projekcie okres kwalifikowalności zakupu nawozów, obejmujący okres od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r., jest zdecydowanie zbyt krótki i nie odpowiada rzeczywistym warunkom prowadzenia produkcji rolnej – wskazuje KRIR.
Izby zwracają uwagę, że terminy zakupów zależą m.in. od rodzaju produkcji, przebiegu pogody, terminów prac polowych oraz sytuacji cenowej na rynku. Dlatego KRIR proponuje znaczne rozszerzenie okresu, z którego uznawane byłyby faktury.
– Dlatego wnioskujemy o objęcie pomocą faktur dokumentujących zakup nawozów dokonany w okresie od 1 września 2025 r. do 30 września 2026 r. Takie rozwiązanie pozwoli w większym stopniu uwzględnić rzeczywiste koszty poniesione przez gospodarstwa rolne w związku ze wzrostem cen nawozów – podkreśla samorząd rolniczy.
Oznaczałoby to objęcie pomocą także tych rolników, którzy nawozy na sezon 2026 kupili wcześniej, jeszcze jesienią 2025 roku.
Izby chcą, żeby punktem odniesienia były ceny z całego 2025 roku
KRIR ma też zastrzeżenia do sposobu wyliczania dopłat. W projekcie przewidziano porównanie ceny z faktury ze średnią ceną danego nawozu z ostatniego kwartału 2025 roku. Izby rolnicze chcą innego rozwiązania.
– Jednocześnie uważamy, że za rok referencyjny, do którego powinna być odnoszona średnia cena nawozów, należy przyjąć średnioroczną cenę nawozów z 2025 r. – wskazuje KRIR.
Samorząd zwraca również uwagę, że w projekcie nie podano konkretnych cen bazowych.
– W projekcie rozporządzenia nie wskazano średnich cen bazowych, co uniemożliwia rolnikom jakąkolwiek weryfikację i wyliczenie potencjalnego wsparcia – zaznacza KRIR.
W praktyce rolnik zna więc maksymalny pułap pomocy, ale na obecnym etapie nie może sam dokładnie policzyć, jakiej kwoty może się spodziewać.
KRIR: 16 dni na wniosek to za mało
Izby rolnicze krytykują również planowany termin naboru. Według obecnych założeń wnioski miałyby być przyjmowane od 1 do 16 października, a więc przez zaledwie 16 dni.
Zdaniem KRIR to zdecydowanie za krótko, szczególnie że październik jest okresem intensywnych prac polowych.
– Samorząd rolniczy uważa, że zaproponowany termin składania wniosków o wsparcie, tj. od 1 do 16 października 2026 r., jest zdecydowanie zbyt krótki. Okres ten przypada na czas intensywnych prac polowych związanych m.in. ze zbiorami, przygotowaniem pól i zasiewami – wskazują izby.
KRIR chce, aby rolnicy mieli co najmniej 30 dni na złożenie wniosku. Na razie są to postulaty samorządu rolniczego – ostateczne zasady będą zależały od końcowego kształtu rozporządzenia.
Kamila Szałaj
