Potrzebne raporty opłacalności produkcji rolnej
Krajowa Rada Izb Rolniczych na wniosek Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej wystąpiła z wnioskiem do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, apelując o systemowe rozwiązanie w postaci systematycznego opracowywania kwartalnych raportów dotyczących opłacalności produkcji rolnej.
Jak wskazuje samorząd rolniczy, raporty opłacalności produkcji rolnej miałyby obejmować kompleksową analizę sytuacji ekonomicznej w rolnictwie na poziomie regionalnym i powiatowym.
– Obecna sytuacja w rolnictwie charakteryzuje się dużą zmiennością cen produktów rolnych oraz środków do produkcji, co znacząco utrudnia rolnikom podejmowanie racjonalnych decyzji gospodarczych. Brak aktualnych, rzetelnych i szczegółowych danych – szczególnie na poziomie lokalnym – uniemożliwia właściwą ocenę opłacalności produkcji rolnej – argumentuje KRIR.
FADN i FSDN nie odzwierciedlają sytuacji ekonomicznej
Zdaniem rolników systemy FADN i FSDN nie odzwierciedlają na bieżąco rzeczywistej sytuacji ekonomicznej w poszczególnych sektorach produkcji rolnej.
– Ponadto ograniczona próba badawcza nie pozwala na pełną ocenę sytuacji gospodarstw. Również dane statystyczne publikowane przez GUS są istotnie opóźnione i często odbiegają od aktualnych realiów rynkowych – wskazuje KRIR.
Rolnicy twierdzą, że za koniecznością stworzenia systemowego narzędzia monitorowania opłacalności produkcji rolnej w ujęciu regionalnym przemawiają:
- dynamiczne wahania cen skupu płodów rolnych,
- utrzymujące się wysokie koszty środków do produkcji (nawozy, paliwo, energia, pasze),
- rosnące ceny usług rolniczych,
- oraz brak bieżących analiz ekonomicznych dostępnych na poziomie powiatowym.
Co powinny obejmować kwartalne raporty?
Zdaniem rolników kwartalne raporty powinny obejmować w szczególności:
- ceny skupu produktów rolnych (m.in. zboża, mleko, trzoda chlewna, bydło, drób, owoce i warzywa),
- ceny usług rolniczych (agrotechnicznych, transportowych i specjalistycznych),
- analizę opłacalności produkcji dla głównych kierunków produkcji,
- porównania regionalne na poziomie województw i powiatów,
- podstawowe wskaźniki ekonomiczne w tym relacje cen (tzw. nożyce cenowe) oraz ich zmiany w ujęciu kwartalnym i rocznym.
Zobacz też: „10 kolumn do każdej działki”. Będą zmiany w ekoschematach?
Raport do akceptacji izby rolniczej
Jak twierdzi KRIR, każdy raport kwartalny powinien być skonsultowany z właściwą terytorialnie wojewódzką izbą rolniczą i przez nią akceptowany, co miałoby stanowić warunek konieczny do:
- publikacji raportu,
- przekazania raportu do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
- przekazania raportu do Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,
- udostępnienia raportu innym instytucjom publicznym i analitycznym.
– Raporty nieposiadające formalnej akceptacji izby nie powinny być uznawane za oficjalne opracowania ani wykorzystywane w procesach decyzyjnych – twierdzi KRIR.
Jednolita i transparentna procedura zbierania danych
Co więcej, KRIR uważa, że by raporty spełniały swoje zadanie i mogły być szerzej wykorzystywane do podejmowania decyzji przez władze lokalne oraz centralne, należałoby wprowadzić jednolitą i transparentną procedurę zbierania danych, która obejmowałaby:
- wykorzystanie danych rynkowych, danych od rolników (potwierdzonych dokumentami) od dostawców środków produkcji oraz usługodawców;
- obowiązek pozyskiwania danych z co najmniej 3-5 niezależnych źródeł dla każdego analizowanego obszaru;
- zapewnienie reprezentatywności próby badawczej;
- ciągły zbiór danych z kwartalnym podsumowaniem;
- wieloetapową weryfikację i dokumentowanie źródeł danych;
- ujednolicenie metodologii w skali kraju oraz publikację tej metodologii wraz z raportem;
- bieżącą współpracę Ośrodków Doradztwa Rolniczego z samorządem rolniczym.
Jak sądzi KRIR, wdrożenie systemu raportowania pozwoli na:
- zapewnienie rolnikom dostępu do aktualnych i wiarygodnych danych ekonomicznych;
- umożliwienie bieżącej ceny opłacalności produkcji;
- wsparcie podejmowania decyzji gospodarczych;
- stworzenie narzędzia analitycznego dla administracji publicznej i samorządu rolniczego;
- zwiększenie przejrzystości rynku rolnego.
ODR miałyby przygotować raporty
Samorząd rolniczy proponuje również, by za realizację kwartalnych raportów opłacalności produkcji rolnej na poziomie regionalnym i powiatowym odpowiadały Ośrodki Doradztwa Rolniczego.
Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR
