Karty zabiegów agrotechnicznych
Rolnicy wnioskowali o uproszczenie kart zabiegów agrotechnicznych związanych z ekoschematami.
Jak wskazywała KRIR, rolnicy, którzy realizują ekoschematy „Rejestr działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych (PROW 2014-2020 oraz WPR PS)” muszą w nim w sposób szczegółowy odnotowywać działania agrotechniczne. Jak twierdzi samorząd rolniczy, ich zadaniem jest skrupulatne wypełnienie 10 kolumn dla każdej z działek ewidencyjnych. Zdaniem KRIR to szczególne obciążenie dla rolników gospodarujących na wielu działkach ewidencyjnych.
– W takich gospodarstwach nakład pracy przy wypełnianiu kart agrotechnicznych jest niewspółmiernie wysoki w stosunku do potencjalnych korzyści. W szczególności niezrozumiałe jest powielanie zapisów z „Ewidencji zabiegów ochrony roślin”, który prowadzi każde gospodarstwo rolne na podstawie przepisów Ustawy o środkach ochrony roślin – wyjaśnia samorząd rolniczy.
Rolnicy zniechęceni do realizacji praktyki
Jak wskazuje KRIR, w obecnej konfiguracji działań rolnicy są wyłącznie zniechęcani do realizacji praktyk, które są nie tylko korzystne dla środowiska, ale również, jednocześnie, powinny zrównoważyć dochody gospodarstw, zwłaszcza w obecnej sytuacji.
W związku z tym KRIR domaga się nie tylko uproszczenia procedur administracyjnych, ale również ograniczenia obowiązków dokumentacyjnych oraz dostosowania przepisów i warunków pracy w gospodarstwach rolnych. Co na to resort rolnictwa?
Mechanizmy kontrolne to obowiązek w UE
W odpowiedzi na pismo KRIR Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odniesieniu do skargi dotyczącej nadmiernej biurokracji, wskazało, że państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia ochrony interesów finansowych UE, co wiąże się m.in. z obowiązkiem wprowadzenia przez nie na poziomie krajowym mechanizmów kontrolnych mających na celu zapobieganie nieprawidłowościom.
Jednocześnie resort rolnictwa podkreślił, że dostrzega problem dotyczący nadmiernej biurokracji zgłaszany przez rolników, zwłaszcza w doniesieniu do wskazanych w apelu gospodarstw obejmujących wiele działek ewidencyjnych.
– Należy jednak zaznaczyć, że prowadzenie rejestrów wymaganych w ramach wybranych płatności służy potwierdzeniu spełnienia wymogów warunkujących ich przyznanie – informuje MRiRW.
Ograniczono liczbę formularzy
Resort rolnictwa wskazał również, że w celu ograniczenia nadmiernej biurokracji ograniczono liczbę odrębnych formularzy stosowanych do różnych interwencji.
– W tym celu umożliwiono prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej, działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych w ramach ekoschematów na jednym formularzu opracowanym przez ARiMR. Formularz ten może być wykorzystywany zarówno na potrzeby działań rolno-środowiskowo-klimatycznych, Rolnictwa ekologicznego, jak i wybranych ekoschematów, o ile zawiera informacje wymagane dla danej interwencji – wynika z odpowiedzi MRiRW.
Za pośrednictwem rejestru, do którego link jest dostępny TUTAJ, jest dokumentowana realizacja wymogów danego ekoschematu, praktyki, interwencji lub zobowiązania. Rejestr ten stanowi dokument wykorzystywany podczas kontroli prawidłowości realizacji tych wymogów.
Rejestr zabiegów agrotechnicznych – które ekoschematy obejmuje?
MRiRW wskazuje, że rejestr zabiegów agrotechnicznych obejmuje takie ekoschematy, jak m.in.:
- Biologiczna uprawa,
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,
- Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia,
- Uproszczone systemy uprawy,
- Wymieszanie słomy z glebą.
– Zakres informacji wymaganych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych jest uzależniony od rodzaju płatności i wynika wprost z przepisów szczegółowych dotyczących danej płatności – informuje resort rolnictwa.
Rolnik może prowadzić rejestr online i na papierze
MRiRW wskazało, że rolnik może prowadzić rejestr nie tylko na papierze, ale również online. Należy jednak pamiętać, że dokumentacja musi zawierać informacje wymagane do potwierdzenia spełnienia wymogów związanych z płatnością, o którą ubiega się rolnik.
– Ewidencja prowadzona na podstawie odrębnych przepisów, np. dotyczących środków ochrony roślin może więc zostać wykorzystana również na potrzeby potwierdzenia spełnienia tych wymogów, jeżeli zawiera wymagane dane – zapewnia MRiRW.
Rolnik nie musi uzupełniać wszystkich pól
MRiRW wyjaśnia również, że zgodnie z wytycznymi rolnik nie musi uzupełniać wszystkich pól formularza, a jedynie te, które są jego zdaniem istotne.
– Rolnik powinien uzupełniać jedynie informacje istotne z punktu widzenia realizacji konkretnego ekoschematu lub praktyki. Nie ma zatem obowiązku wypełniania wszystkich pól formularza, jeżeli nie mają one zastosowania w danym przypadku – czytamy w piśmie.
Ministerstwo podkreśla, że chce uprościć papierologię dla rolników korzystających z ekoschematów i programów rolno-środowiskowych. Dlatego tam, gdzie nie jest to konieczne, ogranicza ilość wymaganych dokumentów.
Na przykład od 2026 roku w programie „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych”:
- w wariantach 1 i 2 rolnik nie będzie musiał prowadzić rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
- w wariancie 3 trzeba będzie prowadzić tylko rejestr zabiegów agrotechnicznych, bez zapisywania wypasu zwierząt.
Resort rolnictwa wskazuje, że w rolnictwie ekologicznym rejestry nadal są potrzebne, ponieważ korzystają z nich jednostki certyfikujące kontrolujące gospodarstwa ekologiczne zgodnie z przepisami UE.
Ministerstwo podkreśla, że stara się ograniczać dokumentację tylko do informacji potrzebnych do sprawdzenia czy warunki dopłat są spełnione. Jednocześnie nadal analizuje możliwość dalszego upraszczania zasad i zmniejszania biurokracji dla rolników.
Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR, MRIRW
