Tomasz Kruszewski ze wsi Szczepanki, w woj. kujawsko-pomorskim razem z synami: 21 letnim Jakubem (studentem 3 roku rolnictwa na UWM Olsztyn, w tym roku złożył wniosek o premię dla młodego rolnika) i 16 letnim Antonim (uczniem liceum ogólnokształcącego) i z bratem gospodaruje na w sumie 300 ha, z czego do rodziny należy 180 ha. Prowadzi głównie produkcję roślinną: uprawia rzepak, kukurydzę i pszenicę.
- W gospodarstwie mamy glebę średniej klasy. To mozaika trzeciej, czwartej i piątej klasy. Do tego gospodarujemy w mikroregionie Doliny Osy, a to teren głównie pagórkowaty, nie mamy tu równych miejsc, tak więc uprawa do najłatwiejszych nie należy – przyznaje w rozmowie z Redakcją gospodarz.
Tegoroczne plony Tomasz Kruszewski ocenia jako „średnio słabe”. – Rzepaki nam nie posypały, bo przymrozki swoje porobiły, pszenice też średnio, o 30% niższe plony tu mamy. Kukurydza zapowiadała się słabo, ale dziś – gdy ją właśnie kosimy - nie możemy narzekać, plony będą w miarę przyzwoite – ocenia gospodarz.
Jak przyznaje, 80% zebranej pszenicy ma już sprzedane. Głównym odbiorcą jego ziarna są pobliskie Młyny Szczepanki. – Kontraktów nie zawieram, bo… właścicielem młynów jest mój kolega. Wie, że mam dobry towar, zawsze go przyjmie, bo zawsze się dogadujemy co do ceny i nie muszę jeździć z pszenicą po portach – mówi Tomasz Kruszewski.
Rzepak rolnik sprzedaje natomiast do ADM-u. Część tegorocznego zbioru już została tam dostarczona, część jeszcze nie. Na bieżąco do ADM-u są też przewożone partie wysuszonej już kukurydzy. Część tego towaru kierowana jest też bezpośrednio do portu, zgodnie z zawartymi kontraktami.
Ceny pszenicy i rzepaku wyższe, niż w ub. roku
Odnosząc się do uzyskiwanych w tym roku cen za ziarno, Tomasz Kruszewski przyznaje, że są one wyższe od zeszłorocznych, co troszkę rekompensuje utratę plonu. – W zeszłym roku za rzepak otrzymywaliśmy około 2200 zł/t, w tym roku około 2500 zł/t. Za pszenicę wyszło nam średnio 940-950 zł/t, czyli około 100 zł/t więcej niż rok temu, ale patrząc na koszty nawozów i całą resztę, to nie była stawka, która była super zadowalająca. Jak policzyłem, wyszliśmy na bardzo delikatnym plusie, i to chyba dzięki temu, że stosujemy poferment z pobliskiej biogazowni, który jest tańszy niż nawozy mineralne – mówi rolnik.
Jak podaje stawki za suchą kukurydzę wahają się wokół 940-1050 zł/t loco port. Gospodarz ma swoją własną suszarnię do kukurydzy i aktualnie – jak większość rolników w kraju – boryka się z problemem wysokiej ceny gazu.
- Gaz był po 1,70 zł we wrześniu, a dzisiaj jest po 3,50 zł, a jednym z większych kosztów kukurydzy jest koszt jej suszenia. W zeszłym roku była stała, niższa cena na gaz, dużo niższa. Te obecne ceny paliw nas dobijają tak naprawdę w tej chwili – podkreśla Tomasz Kruszewski dodając: - Około 270 zł kosztuje nas w tej chwili wysuszenie jednej tony kukurydzy. I co gorsza jest ogromny problem z dostępnością gazu do suszenia.
Dywersyfikacja źródeł dochodu ratuje gospodarstwo
Rolnik nie ukrywa, że stara się dywersyfikować źródła dochodu swojej rodziny. – Dbamy o zajęcie na zimę, jak nie ma uprawy. Prowadzę firmę usługowo-transportową, świadczę usługi m. in. rozwożenia wspomnianego pofermentu z biogazowni – przyznaje. Do tego żona Pana Tomasza pracuje jako nauczycielka, a starszy syn z siostrzenicą – prowadzą biuro ubezpieczeniowe. – Największym problemem w rolnictwie jest dziś nieprzewidywalność, brak opłacalności i to, że tak bardzo jesteśmy uzależnieni od warunków pogodowych. Trzeba więc sobie jakoś radzić inaczej i w ten sposób starać się zabezpieczać byt – dodaje w rozmowie z Redakcją Tomasz Kruszewski.
Co warte podkreślenia, mimo trudnej sytuacji w rolnictwie rolnik stara się w miarę możliwości inwestować w swoje gospodarstwo. - Cały czas coś na bieżąco z ARiMR bierzemy, jak jest taka możliwość. Z jednego programu wychodzimy, w drugi wchodzimy. Ostatnio wzięliśmy kilka maszyn z ochrony środowiska. Kupiliśmy m. in. głębosza i rozsiewacz do nawozów, teraz czekamy na zwrot pieniędzy. Teraz trochę się wstrzymamy z inwestycjami. Zobaczymy, jak się rozwinie sytuacja z cenami i z kosztami w rolnictwie – mówi rolnik.
Pomoc dla rolników jest, a jakby jej nie było
Jak przyznaje Tomasz Kruszewski, to co mu się obecnie najbardziej nie podoba, jeśli chodzi o obecną sytuację w branży, to – obok niezadowalającej relacji cenowo-kosztowej – obojętność rządzących na tę rzeczywistość. – Cały czas na tapecie Trybunał Konstytucyjny, a inne obszary życia społecznego i gospodarczego jakby nie istniały. Rząd cały czas ogranicza wydatki. Na otarcie łez dostaliśmy dopłaty do nawozów. Ładnie to wyglądało tylko w mediach, ale wiadomo z góry, że mało kto to dofinansowanie dostanie, bo tych pieniędzy jest bardzo mało. Ceny referencyjne ustalono na takim poziomie, że ja na przykład żadnej dopłaty nie dostanę. A w tej chwili nawozy są jeszcze droższe - mówi rolnik.
Kolejna sprawa – dodaje – to dopłaty do ubezpieczeń. – W tym roku dużo ludzi się na tych wiosennych ubezpieczeniach przejechało, konkretnie na 14 dniowym okresie karencji. Co z tego, że polisę zawarli, jak odszkodowania nie dostaną, bo szkoda wystąpiła dosłownie jeden, dwa dni przed upływem karencji. Jest rozgoryczenie wśród moich okolicznych sąsiadów – podkreśla Tomasz Kruszewski.
- Niby pomoc jest a jej nie ma – zaznacza też nasz rozmówca. – To działanie, które jest, jest za słabe. Rolnictwo nie ma gospodarza. Jak włączysz radio czy telewizor to ciągle słyszę, że kogoś trzeba za coś rozliczyć, szczują na siebie, ale żeby naprawdę zająć się gospodarką w naszym państwie to nie ma nikogo. Nie ma nikogo, kto by się zajął sprawami zwykłych ludzi – mówi rolnik.
- No cóż, trudno, jest jak jest. Ja tu z Panią rozmawiam, a na podwórzu ciągnik chodzi, bo kukurydzę jedziemy kosić, także dziękuję za rozmowę, ale jadę dalej. Trzeba robić swoje i się nie poddawać – stwierdził na zakończenie Tomasz Kruszewski.
Agnieszka Kozłowska
