Zwrot akcyzy za paliwo: rolnicy mają uwagi do nowych zasad. Ministerstwo odpowiada
Rolnicy chcą zmian w projekcie nowych zasad zwrotu podatku i opłat zawartych w cenie oleju napędowego. Krajowa Rada Izb Rolniczych postuluje m.in. pozostawienie papierowych wniosków, dwóch terminów naboru oraz podniesienie stawki zwrotu do 2 zł za litr. Zastrzeżenia do projektu zgłosiły też samorządy. Ministerstwo rolnictwa odpowiedziało na część tych uwag i wyjaśniło, dlaczego chce przenieść obsługę wniosków z gmin do ARiMR.
Zwrot akcyzy za paliwo ma przejść z gmin do ARiMR
Ministerstwo rolnictwa przygotowało projekt nowych zasad zwrotu podatku akcyzowego i innych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
Jedną z najważniejszych zmian jest przeniesienie obsługi zwrotu z urzędów gmin do ARiMR. Rolnik miałby składać wniosek elektronicznie, za pośrednictwem systemu Agencji. Zamiast dwóch naborów w roku przewidziano jeden – od 1 lutego do ostatniego dnia lutego.
Resort tłumaczy, że zmiany mają uprościć cały proces. Obecnie rolnik posiadający grunty w kilku gminach musi składać wnioski w każdej z nich. Po zmianach sprawą zajmowałaby się jedna instytucja.
Izby rolnicze: zostawcie także papierowe wnioski
Do projektu uwagi zgłosiła Krajowa Rada Izb Rolniczych. Samorząd rolniczy pozytywnie ocenia uproszczenie procedur i wykorzystanie danych, które administracja już posiada. Nie zgadza się jednak z tym, aby wnioski można było składać wyłącznie elektronicznie.
KRIR zwraca uwagę, że część rolników może mieć problem z obsługą systemów informatycznych. Dlatego chce okresu przejściowego, w którym nadal możliwe byłoby składanie papierowych wniosków.
Ministerstwo nie zapowiedziało jednak pozostawienia takiej możliwości.
– Wnioski o zwrot podatku i opłat będzie można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Informacje zawarte we wniosku pozwolą w sposób nieskomplikowany wypełnić wniosek przez producenta rolnego - wskazało w odpowiedzi na uwagi KRIR.
Rolnik, który nie będzie potrafił zrobić tego samodzielnie, ma otrzymać pomoc w biurze powiatowym ARiMR.
– W przypadku braku możliwości samodzielnego złożenia wniosku, producent rolny będzie mógł skorzystać z pomocy świadczonej w tym zakresie w Biurach Powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – wyjaśnia resort.
Rolnicy chcą dwóch terminów składania wniosków
Kolejna uwaga KRIR dotyczy liczby naborów. Obecnie rolnicy mogą ubiegać się o zwrot dwa razy w roku. Projekt zakłada tylko jeden termin – w lutym.
Izby chcą pozostawienia dwóch terminów. Argumentują, że największe wydatki na paliwo przypadają na okres wiosennych i jesiennych prac polowych. Dwie wypłaty w ciągu roku pozwalają szybciej odzyskać część wydanych pieniędzy i pomagają gospodarstwom zachować płynność finansową.
Ministerstwo ma inne zdanie.
– Producenci rolni składają więcej wniosków w lutym niż w sierpniu – wskazuje resort.
MRiRW podaje też, że liczba składanych obecnie wniosków odpowiada liczbie wniosków o płatności obszarowe. Zdaniem resortu pokazuje to, że wielu rolników w praktyce składa tylko jeden wniosek o zwrot akcyzy. Ministerstwo zaznacza również, że rozwiązanie z jednym terminem uzyskało akceptację innych organizacji rolniczych.
KRIR chce 2 zł zwrotu za litr paliwa
Izby rolnicze podnoszą też kwestię wysokości zwrotu. Ich zdaniem projekt nie rozwiązuje podstawowego problemu, czyli zbyt niskiej stawki w stosunku do kosztów ponoszonych przez gospodarstwa.
KRIR chce, aby stawka została podniesiona do 2 zł za litr oleju napędowego i była później co roku waloryzowana wraz ze wzrostem cen paliw i kosztów produkcji.
Ministerstwo nie zadeklarowało w odpowiedzi wprowadzenia stawki 2 zł. Przypomniało natomiast, że jej wysokość musi uwzględniać zarówno środki zapisane na ten cel, jak i przepisy unijne dotyczące minimalnego poziomu opodatkowania paliwa. Resort wskazuje, że dla oleju napędowego wykorzystywanego w rolnictwie minimalny poziom opodatkowania wynosi 21 euro za 1000 litrów.
Izby chcą także większych limitów paliwa
KRIR postuluje również zwiększenie ilości oleju napędowego, od której rolnik może otrzymać zwrot. Zdaniem izb obecne limity nie zawsze odpowiadają rzeczywistemu zużyciu paliwa, szczególnie w gospodarstwach prowadzących intensywną produkcję.
Tutaj odpowiedź ministerstwa jest jednoznaczna.
– Jednocześnie informuję, że zmiany dotyczące ilości oleju napędowego nie są objęte tą nowelizacją ustawy - napisało ministerstwo.
Projekt pozostawia więc dla produkcji roślinnej przelicznik 110 litrów na hektar. W przypadku limitów związanych z produkcją bydła, świń, owiec, kóz i koni również nie przewidziano zmiany.
Gminy też mają uwagi do zmian
Zastrzeżenia mają nie tylko rolnicy. Uwagi do projektu zgłosiło również Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski. Sprawa trafiła do Sejmu w interpelacji posła Tadeusza Tomaszewskiego.
Samorządowcy nie chcą, aby obsługa zwrotu została całkowicie przeniesiona z gmin do ARiMR. Ich zdaniem obecny system działa od lat, a pracownicy gmin mają doświadczenie i bezpośredni kontakt z rolnikami.
Stowarzyszenie obawia się, że przeniesienie zadania do ARiMR może zwiększyć obciążenie biur powiatowych Agencji i wydłużyć rozpatrywanie spraw. Zwraca też uwagę na rolników, szczególnie starszych, którzy mogą mieć problem z elektronicznym składaniem dokumentów.
Samorządowcy proponują więc pozostawienie zwrotu w gminach, ale jednocześnie umożliwienie składania wniosków przez internet i lepszą wymianę danych między gminami, ARiMR i administracją skarbową.
Minister Krajewski: zmiana odciąży gminy
Do tych uwag odniósł się minister rolnictwa Stefan Krajewski w odpowiedzi na interpelację. Minister wyjaśnił, że propozycja przeniesienia zwrotu do ARiMR wynika m.in. z sygnałów od samych rolników. Chodzi przede wszystkim o konieczność składania osobnych wniosków w każdej gminie, w której rolnik posiada ziemię, osobiste wizyty w urzędach oraz brak możliwości załatwienia sprawy elektronicznie.
Zdaniem Krajewskiego przekazanie zadania ARiMR odciąży gminy i urzędy wojewódzkie za pośrednictwem, których są przekazywane środki na wypłatę zwrotu podatku.
Minister przekonuje również, że zmiana będzie korzystna dla rolników, ponieważ zdecydowanie uprości proces składania wniosków ograniczając go do jednej instytucji.
Krajewski poinformował też, że projekt został skierowany do konsultacji publicznych 2 lipca 2026 r. Jak zaznaczył, „propozycja przeniesienia tej pomocy do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uzyskała akceptację organizacji rolniczych”.
Kamila Szałaj
