KSeF od 2026: teoretycznie dobrowolny, w praktyce obowiązkowy?
Od 1 kwietnia 2026 r. system KSeF obejmie większość podatników VAT, w tym wielu rolników. Ministerstwo Finansów jasno wskazuje, że rolnicy ryczałtowi nie będą objęci obowiązkiem korzystania z systemu.
Jednocześnie pojawia się możliwość wystawiania faktur VAT RR w KSeF – ale tylko za zgodą rolnika.
– Wystawianie faktur VAT RR w KSeF nie będzie obligatoryjne i będzie zależne od decyzji rolnika ryczałtowego – zaznaczało Ministerstwo Finansów.
To jednak tylko część rzeczywistości.
Rolnicy będą wciągani do systemu tylnymi drzwiami?
Mazowiecka Izba Rolnicza zwraca uwagę, że mimo braku formalnego obowiązku, rolnicy ryczałtowi będą musieli aktywnie uczestniczyć w systemie.
Problem dotyczy przede wszystkim faktur VAT RR, które wystawia nabywca. Aby proces przebiegał sprawnie, rolnik musi:
- zalogować się do systemu,
- nadać uprawnienia kontrahentowi,
- potwierdzać dokumenty.
To oznacza realne wejście w KSeF, nawet bez ustawowego przymusu.
NIP i cyfryzacja – bariera nie do przeskoczenia
Jednym z największych problemów jest wymóg posiadania numeru NIP. Ministerstwo Finansów nie pozostawia wątpliwości.
– Warunkiem korzystania z KSeF przez rolnika ryczałtowego będzie posiadanie numeru identyfikacji podatkowej (NIP). W tym zakresie nie będzie wystarczające posiadanie wyłącznie numeru PESEL – przekazywało Ministerstwo Finansów.
Dla wielu rolników to poważna zmiana, ostrzega Mazowiecka Izba Rolnicza. Do tej pory identyfikowali się numerem PESEL i nie mieli potrzeby uzyskiwania NIP.
Dodatkowo dochodzi konieczność:
- korzystania z komputera lub internetu,
- posiadania profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego.
Dla starszych rolników to często bariera nie do pokonania.
Rolnicy boją się chaosu i dodatkowych obowiązków
Środowisko rolnicze podkreśla, że nowe rozwiązania mogą sparaliżować codzienne funkcjonowanie gospodarstw.
Problemy pojawiają się m.in. przy:
- rozliczeniach z kontrahentami,
- dokumentach potrzebnych do dopłat,
- wnioskach o zwrot akcyzy.
Choć resort zapewnia o wsparciu (szkolenia, infolinia, materiały), w praktyce wielu rolników nie korzysta z narzędzi cyfrowych na co dzień.
Mazowiecka Izba rolnicza apeluje w stanowisku: zostawcie rolników poza KSeF
Mazowiecka Izba Rolnicza postuluje konkretne rozwiązania.
1. Utrzymanie obecnych zasad – Rolnicy powinni móc dalej funkcjonować poza KSeF bez żadnych dodatkowych formalności.
2. Uproszczenie identyfikacji – Brak obowiązku wyrabiania NIP tylko po to, by uczestniczyć w systemie.
3. Realne wsparcie w terenie – Punkty pomocy w gminach i ośrodkach doradztwa rolniczego.
Co dalej z rolnikami ryczałtowymi?
Największa niewiadoma dotyczy przyszłości. Izba rolnicza pyta wprost, czy w kolejnych latach – np. od 2027 r. – rolnicy ryczałtowi zostaną już objęci obowiązkowym KSeF.
Podsumowując, KSeF miał uprościć system fakturowania. W przypadku rolników ryczałtowych może jednak przynieść odwrotny efekt. Brak obowiązku na papierze nie oznacza braku problemów w praktyce.
źródło: Mazowiecka Izba Rolnicza, tygodnik-rolniczy
oprac. Agnieszka Sawicka
