Nowy obowiązek od 2026 roku. Gminy muszą ubezpieczyć sołtysów

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym ma wzmocnić ochronę osób pełniących kluczową rolę w społecznościach wiejskich, choć ustawodawca nie określił szczegółowych parametrów tych polis.

Nowy obowiązek od 2026 roku - gminy muszą ubezpieczyć sołtysów

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym, uchwalona we wrześniu i podpisana przez prezydenta w październiku, wprowadza obowiązek zakupu przez gminy ubezpieczeń OC i NNW dla sołtysów. Samorządy miały zaledwie kilka miesięcy na przygotowanie się do nowych przepisów. – Mimo że mieliśmy raptem trzy miesiące na przygotowanie odpowiednich rozwiązań, rynek ubezpieczeń ma już gotowe propozycje, pozwalające samorządom odpowiedzieć na obowiązek ustawowy – podkreśla Iwona Dziadek, Kierownik Zespołu Zamówień Publicznych w SALTUS Ubezpieczenia.

OC sołtysa - co obejmuje?

Najczęściej rozważanym rozwiązaniem będzie objęcie sołtysów ochroną w ramach ogólnej umowy ubezpieczenia OC gminy. Alternatywą jest rozszerzenie istniejącej polisy o dodatkową klauzulę lub wykupienie osobnego produktu dedykowanego wyłącznie sołtysom. – Takie umowy dają możliwość uwzględnienia sołtysów jako osób pełniących funkcję wykonawczą w gminie – wskazuje Iwona Dziadek.

Ubezpieczenie OC obejmuje m.in.:

• czynności inkasenta, w tym pobór podatku rolnego, leśnego czy od nieruchomości,
• zarządzanie mieniem komunalnym (świetlice wiejskie, boiska),
• realizację uchwał rady gminy dotyczących sołectwa, w tym umów długoterminowych na media, wywóz odpadów czy utrzymanie infrastruktury.

Polisa chroni zarówno w przypadku szkód w mieniu, jak i szkód osobowych, o ile zostały wyrządzone nieumyślnie i na terenie Polski.

Ubezpieczenie sołtysa - czego nie obejmuje?

Nowe przepisy nie zmieniają standardowych wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczycieli. – Spod ochrony wyłączone są szkody wyrządzone umyślnie, wobec osób bliskich, czyste straty finansowe czy uszkodzenia mienia znajdującego się pod kontrolą sołtysa – wyjaśnia Maciej Gąsiorowski, Zastępca Kierownika Zespołu Ubezpieczeń Korporacyjnych w SALTUS Ubezpieczenia. Ochrona nie obejmuje również szkód komunikacyjnych, grzywien i kar administracyjnych, uszkodzeń dokumentów czy danych elektronicznych ani utraconej gotówki z inkasa.

NNW sołtysa

Ubezpieczenie NNW zabezpiecza sołtysa na wypadek nieszczęśliwych zdarzeń podczas wykonywania obowiązków. Obejmuje m.in. wypłatę świadczeń za trwały uszczerbek na zdrowiu oraz – w zależności od zakresu – zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji czy zakupu sprzętu ortopedycznego. Z ochrony wyłączone są zdarzenia umyślne, wypadki pod wpływem alkoholu lub narkotyków oraz urazy powstałe podczas uprawiania sportów wysokiego ryzyka.

Brak minimalnych wymogów, ale koszty niewielkie

Ustawodawca nie określił minimalnych sum gwarancyjnych ani zakresu ochrony. Odpowiedzialność za dobór parametrów spoczywa na gminach. – Przy NNW zachęcam do kompleksowego podejścia i wyboru jak najszerszego zakresu ochrony. Nie spodziewam się jednak, by nowy obowiązek oznaczał dla gmin duże wydatki – zwykle będzie to kilkaset złotych rocznie za każde ubezpieczenie – podsumowuje Iwona Dziadek.

Co to oznacza dla wsi?

Nowe przepisy wzmacniają bezpieczeństwo prawne i finansowe sołtysów, którzy często wykonują swoje obowiązki społecznie lub za symboliczne wynagrodzenie. Dla mieszkańców wsi to sygnał, że rola sołtysa zyskuje formalne wsparcie i lepszą ochronę w razie nieprzewidzianych zdarzeń.

Źródło: SALTUS Ubezpieczenia