Sytuacja ekonomiczna polskich rolników
Lubelska Izba Rolnicza alarmuje polski rząd, postulując zdecydowaną reakcję i konkretne działania, których celem będzie poprawa opłacalności produkcji rolnej i stabilizacja rynku rolno-spożywczego. Jak wskazują rolnicy, na to, jaka jest obecnie sytuacja w polskim rolnictwie, miało wpływ wiele czynników. W ich ocenie do zdecydowanego pogorszenia stanu opłacalności produkcji rolnej w naszym kraju przyczyniło się przedłużenie w roku 2025 obowiązywania umowy handlowej zawartej między państwami Unii Europejskiej a Ukrainą.
– Umowy te umożliwią napływ dużych ilości tanich produktów rolnych na rynek unijny, w tym polski, często wytwarzanych po znacznie niższych kosztach i standardach niż te, które obowiązują w UE. W konsekwencji polscy rolnicy stają się niekonkurencyjni cenowo, mimo że spełniają najwyższe wymogi jakości i dobrostanu zwierząt – czytamy w stanowisku LIR.
Brak opłacalności produkcji rolnej
Jednym z głównych problemów wskazywanych przez LIR jest brak opłacalności produkcji rolnej.
Zdaniem LIR mają na to wpływ następujące czynniki:
- wysokie ceny środków produkcji (nawozy, środki ochrony roślin, paliwa, energia);
- koszty pracy i zbiorów;
- koszty przechowalnictwa i usług finansowych.
Jak wyjaśnia LIR, w wielu gospodarstwach koszty ponoszone na produkcję przewyższają uzyskiwane z niej przychody, co w konsekwencji prowadzi do utraty płynności finansowej oraz ograniczenia inwestycji.
– Część rolników, mimo krytycznej sytuacji finansowej gospodarstwa, decyduje się na rezygnację ze zbiorów i wstrzymanie dalszej działalności produkcyjnej, co zagraża stabilności krajowej produkcji żywności – alarmuje LIR.
Standardy produkcji w UE i poza jej granicami
Kolejnym problemem, na który wskazuje LIR, jest napływ na polski rynek produktów rolnych wytwarzanych poza granicami wspólnoty UE niezgodnie z obowiązującymi na jej terenie standardami produkcji. Rolnicy z Lubelszczyzny mają również zastrzeżenia do przepisów określających sposób oznaczania kraju pochodzenia i jakości produktów.
– Brakuje skutecznych przepisów dotyczących obowiązku czytelnego oznaczania kraju pochodzenia i jakości produktów, co wprowadza konsumentów w błąd i obniża zaufanie do polskiej żywności – informuje LIR.
Brak mechanizmów gwarancji cenowych
W ocenie samorządu LIR brakuje również mechanizmów, dzięki którym rolnicy mieliby zagwarantowaną cenę za podstawowe produkt rolne wytwarzane we własnych gospodarstwach. Jak twierdzą, dotyczy to także umów kontraktacyjnych.
– Obecne umowy są często jednostronne i nie zapewniają rolnikom minimalnego poziomu dochodów, co destabilizuje planowanie produkcji i inwestycji w sektorze rolnym – dodaje LIR.
Wdrożenia, jakich rozwiązań oczekuje LIR?
W związku z przedstawionym stanowiskiem LIR oczekuje od polskiego rządu następujących rozwiązań:
- wprowadzenia ograniczeń i obostrzeń jakościowych dla produktów rolnych importowanych spoza Unii Europejskiej, w tym obowiązku pełnego oznaczania kraju pochodzenia i sposobu produkcji;
- zobligowania sieci handlowych, przetwórni i sklepów działających w Polsce do zapewnienia, aby co najmniej 70% oferowanych produktów rolnych pochodziło z krajowego rynku;
- utworzenia systemu gwarancji cen minimalnych dla wybranych płodów rolnych, tak aby zapewnić rolnikom stabilność dochodów i bezpieczeństwo ekonomiczne;
- uregulowania umów kontraktacyjnych w sposób gwarantujący uczciwe i przejrzyste warunki współpracy pomiędzy rolnikami a odbiorcami produktów rolnych.
LIR apeluje również o wzmocnienie roli i aktywności Krajowej Grupy Spożywczej poprzez:
- prowadzenie skupu interwencyjnego podstawowych produktów rolnych w okresach nadprodukcji;
- magazynowania nadwyżek jako rezerw strategicznych;
- przetwarzania nadwyżek produktów rolnych, np. na biopaliwa;
- wspierania systemu ubezpieczeń produkcji rolniczej.
W opinii LIR bez podjęcia powyższych działań przez polski rząd, kryzys rolniczy wkrótce się pogłębi, a Polska utraci suwerenność żywnościową. Co więcej, rolnicy obawiają się, że gospodarstwa zaczną masowo upadać, co w perspektywie przyniesie nie tylko osłabienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju, ale również ekonomicznego.
– Uważamy, że priorytetem polityki państwa powinno być zapewnienie godziwych warunków funkcjonowania polskich rolników, ochrona krajowej produkcji rolnej oraz przywrócenie równowagi ekonomicznej między producentem, przetwórcą i konsumentem – podsumowuje LIR.
Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. LIR
