Najnowszy czwarty już raport Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej wskazuje, że problem suszy dotyczy już większości regionów kraju i obejmuje kolejne grupy upraw. Najbardziej zagrożone są zboża, ale niepokojące sygnały napływają również z plantacji truskawek, sadów oraz pól kukurydzy i roślin strączkowych.
Susza najmocniej uderza w zboża jare
Największy zasięg suszy odnotowano w uprawach zbóż jarych. Na podstawie analizy klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla okresu od 21 marca do 20 czerwca 2026 roku zagrożenie suszą stwierdzono w 1547 gminach, co stanowi około 63 proc. wszystkich gmin w Polsce.
Szczególnie trudna sytuacja występuje w województwach kujawsko-pomorskim i mazowieckim, gdzie problem objął wszystkie gminy. Bardzo wysoki poziom zagrożenia odnotowano również w województwach:
- lubelskim,
- lubuskim,
- pomorskim
- i łódzkim.
Zboża ozime też pod presją. Susza w 1388 gminach
Równie niepokojąco wygląda sytuacja suszy w przypadku zbóż ozimych. Suszę rolniczą stwierdzono w 1388 gminach, czyli w 55 proc. wszystkich gmin kraju. Największe zagrożenie występuje w województwach kujawsko-pomorskim, mazowieckim oraz lubelskim, gdzie problem obejmuje niemal cały obszar administracyjny. Wysoki udział gmin zagrożonych suszą odnotowano także w województwach:
- wielkopolskim,
- łódzkim,
- lubuskim
- i pomorskim.
Rzepak na razie mniej zagrożony, ale susza już jest
Mniejszy zasięg suszy odnotowano w uprawach rzepaku i rzepiku. Problem stwierdzono w 206 gminach, co stanowi około 8 proc. wszystkich gmin w kraju.
Najbardziej zagrożone są województwa lubelskie i podkarpackie, gdzie udział gmin objętych suszą jest najwyższy. Straty mogą dotknąć przede wszystkim plantacje znajdujące się na glebach najbardziej podatnych na niedobory wody.
Truskawki i krzewy owocowe coraz mocniej odczuwają brak wody
Niedobory wody coraz mocniej wpływają także na plantacje owocowe. W przypadku krzewów owocowych suszę stwierdzono w 809 gminach, czyli w około 32 proc. gmin kraju. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwie lubelskim, gdzie zagrożonych jest aż 87 proc. gmin. Wysokie wartości odnotowano również w województwach:
- kujawsko-pomorskim,
- mazowieckim,
- łódzkim
- i lubuskim.
Jeszcze większy zasięg problemu dotyczy truskawek. Susza została stwierdzona w 1182 gminach, co odpowiada 47 proc. wszystkich gmin w Polsce. Najbardziej zagrożone są województwa:
- kujawsko-pomorskie,
- lubelskie,
- mazowieckie
- oraz lubuskie. W niektórych regionach ponad jedna czwarta powierzchni upraw truskawek znajduje się w strefie podwyższonego ryzyka strat plonów.
W sadach susza punktowa, ale Lubelszczyzna pod obserwacją
Najmniejszy zasięg suszy spośród analizowanych upraw odnotowano w sadach. W przypadku drzew owocowych zagrożenie występuje w zaledwie 14 gminach, co stanowi około 0,5 proc. wszystkich gmin w kraju. Problem koncentruje się głównie w województwie lubelskim, a w niewielkim stopniu również w województwie podkarpackim.
Susza wchodzi w kukurydzę. Na razie punktowo, ale ryzyko rośnie
Czwarty raport Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej po raz pierwszy wskazał zagrożenie suszą dla kukurydzy na ziarno. Obecnie problem dotyczy 72 gmin, czyli około 2 proc. wszystkich gmin w Polsce. Największe zagrożenie odnotowano w województwach lubelskim oraz podkarpackim. Eksperci podkreślają jednak, że dalszy brak opadów może szybko zwiększyć skalę problemu.
Taka sama sytuacja występuje w przypadku kukurydzy na kiszonkę. Suszę stwierdzono również w 72 gminach, głównie na terenie województw lubelskiego i podkarpackiego. Chociaż obecny zasięg zagrożenia jest ograniczony, dalsze utrzymywanie się niekorzystnych warunków pogodowych może negatywnie wpłynąć na rozwój roślin i wysokość plonów.
Strączkowe też trafiły do raportu suszowego
Na listę upraw zagrożonych suszą trafiły również rośliny strączkowe. Według najnowszego raportu problem występuje w 123 gminach, co odpowiada około 4 proc. wszystkich gmin w kraju. Największe zagrożenie odnotowano w województwach lubelskim i podkarpackim, a w mniejszym stopniu także w województwie lubuskim. To kolejny sygnał, że niedobory wody zaczynają obejmować coraz szerszy zakres produkcji rolnej.
Mało deszczu, wysokie temperatury. Gleba wysycha coraz szybciej
Eksperci podkreślają, że przyczyną pogłębiającej się suszy są utrzymujące się niedobory opadów oraz okresowo wysokie temperatury.
W czwartym okresie raportowania, obejmującym czas od 21 kwietnia do 20 czerwca 2026 roku, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego podstawowym wskaźnikiem oceny zagrożenia suszą rolniczą, wyniosła -114,6 mm. Najbardziej niekorzystne warunki odnotowano w województwach podkarpackim (-185 mm) i lubelskim (-183 mm), gdzie deficyt wody pozostaje największy. Dodatkowo w drugiej dekadzie czerwca najniższe sumy opadów wystąpiły właśnie na wschodzie i południowym wschodzie kraju, gdzie spadło zaledwie od 13 do 20 mm deszczu. Jednocześnie w wielu regionach utrzymywały się podwyższone temperatury – średnia temperatura powietrza wynosiła od 13,6°C do 17,9°C, a na zachodzie Polski odnotowano nawet cztery dni ze średnią dobową temperaturą przekraczającą 25°C. Zdaniem agrometeorologów połączenie niewielkich opadów z wysokimi temperaturami przyspiesza wysychanie gleby i zwiększa ryzyko dalszego pogłębiania się suszy w kolejnych tygodniach.
oprac. Patrycja Bernat na podst. IUNG-PIB
