Susza 2026 uderza w Europę. Ministrowie alarmują w Brukseli o ogromnych stratach
Susza, przymrozki i coraz większe straty w uprawach były jednym z najważniejszych tematów wtorkowego posiedzenia ministrów rolnictwa UE podczas Rady AGRIFISH w Brukseli. Alarm podniosła przede wszystkim Słowacja, ale podobne problemy zgłaszały także Polska, Czechy, Austria, Litwa, Rumunia, Grecja czy Finlandia. Kraje UE apelują do Komisji Europejskiej o uruchomienie pomocy i rezerwy rolnej.
Słowacja: „To najgorsza susza od dziesięcioleci”
To właśnie Słowacja oficjalnie wniosła temat suszy pod obrady ministrów rolnictwa UE. Przedstawiciele tego kraju alarmowali, że sytuacja jest bezprecedensowa.
– To najgorsza susza od dziesięcioleci, która już teraz wyrządziła ogromne szkody w rolnictwie, w produkcji zwierzęcej i roślinnej – mówiła słowacka delegacja.
Jak podkreślano, susza objęła już ponad 60 proc. terytorium kraju, w tym najbardziej rolnicze regiony Słowacji.
– Jeżeli chodzi o rośliny oleiste i zboża, tam spodziewamy się spadku od 30% do 50% produkcji rok do roku – alarmowali przedstawiciele Słowacji.
Problemy dotyczą także ziemniaków, buraków cukrowych, winorośli i produkcji zwierzęcej. Rolnicy mają coraz większe problemy z dostępem do wody i nawadnianiem upraw.
Polska: susza i przymrozki uderzyły w uprawy
Podczas dyskusji głos zabrał także minister rolnictwa Stefan Krajewski. Polska poparła apel Słowacji i zwróciła uwagę na trudną sytuację gospodarstw w naszym kraju.
– Obecnie na przeważającym obszarze Polski występuje jednoczesne oddziaływanie suszy atmosferycznej i suszy glebowej – mówił minister Stefan Krajewski.
Minister podkreślał również ogromne straty po kwietniowych przymrozkach.
– Ponadto w ostatnim tygodniu kwietnia wystąpiły przymrozki, które wyrządziły bardzo duże szkody w uprawach sadowniczych i na plantacjach rzepaku – zaznaczył Krajewski.
Jak dodał, część szkód może mieć charakter trwały.
– Szkody te mogą mieć charakter trwały, co oznacza, że niemożliwe będzie przywrócenie potencjału produkcyjnego – ostrzegał minister.
Polska poinformowała też, że zwróciła się już do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnej przymrozkowej pomocy dla rolników.
Czechy: zbiory owoców mogą spaść nawet o połowę
Bardzo trudną sytuację zgłosiły także Czechy. Tam również problemem są susza i przymrozki.
– Szacujemy, że tegoroczne zbiory będą nawet o 50% niższe rok do roku, co oznacza straty na poziomie 45-60 mln euro – alarmowała czeska delegacja.
Czesi poinformowali, że wystąpili już do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnego wsparcia z rezerwy rolnej.
Austria: straty sięgają 50 proc.
Równie niepokojące informacje napłynęły z Austrii.
– Ze względu na małą ilość opadów do kwietnia oznacza, że straciliśmy bardzo dużo plonów. To jest praktycznie 50% strat – informowała austriacka delegacja.
Austria zwracała uwagę, że problem dotyczy szczególnie sadownictwa i terenów najbardziej narażonych na brak opadów.
Litwa: mróz do minus 31 stopni
Litwa zwracała uwagę nie tylko na suszę, ale także na bardzo silne mrozy zimą.
– Zimą mrozy były bardzo silne i temperatura powietrza spadła do minus 31 stopni Celsjusza – mówiła litewska delegacja. Według Litwy mocno ucierpiały sady, plantacje jagodowe i inne uprawy.
Grecja: woda staje się kluczowym problemem
Grecja podkreślała, że brak wody staje się coraz większym zagrożeniem dla produkcji żywności w Europie.
– Gospodarka wodna musi być kluczowym filarem polityki zarządzania ryzykami w Unii Europejskiej – mówił przedstawiciel Grecji. Grecja apelowała o większe wsparcie dla inwestycji w systemy nawadniania i magazynowania wody.
Finlandia: opadów było wyjątkowo mało
Problemy zgłosiła nawet Finlandia. – Opady deszczu w Finlandii były naprawdę wyjątkowo niskie od początku roku – alarmowała fińska delegacja.
Finowie ostrzegali, że jeśli sytuacja szybko się nie poprawi, susza może mocno odbić się na tegorocznych plonach.
Komisja Europejska: sytuacja jest bardzo trudna
Do sytuacji odniósł się także komisarz UE ds. rolnictwa Christophe Hansen.
– Wiele regionów, a także rolników w tych regionach odnotowało kiepskie opady. Dlatego też sytuacja jest bardzo trudna i na tym etapie sezonu każdy tydzień bez dodatkowych opadów stwarza naturalnie ryzyko dla upraw – mówił komisarz.
Hansen podkreślał, że ekstremalne zjawiska pogodowe pojawiają się coraz częściej.
– Zarządzanie ryzykiem i przystosowanie się do zmian klimatu muszą być kluczowymi priorytetami – zaznaczył.
Komisja Europejska: skala strat zaczyna przekraczać możliwości pomocy
Komisarz przyznał jednocześnie, że liczba wniosków o pomoc zaczyna przekraczać możliwości unijnej rezerwy rolnej.
– W tym roku mieliśmy gwałtowny wzrost wniosków o kompensatę w ramach skutków związanych z pogodą, a te wnioski znacznie przekraczają dostępne możliwości – powiedział Hansen.
Kamila Szałaj
