Nietoperze przydają się nam w ogrodzie, ponieważ zjadają larwy i dorosłe postacie szkodnikówMagnific
StoryEditorOgród

Masz nietoperze w ogrodzie? Nie przeganiaj ich. Mogą uratować Twoje rośliny

25.07.2026., 13:00h

Nietoperze to zwierzęta słabo jeszcze znane, choć w Polsce żyje ich około 28 gatunków i wszystkie podlegają ochronie prawnej. Widujemy je rzadko i w większości przez przypadek, a są blisko nas, nie omijając naszych sadów i ogrodów, które stanowią środowisko ich żerowania. Nietoperze żywią się prawie wyłącznie owadami, a co za tym idzie – są naszymi sprzymierzeńcami.

W jaki sposób nietoperze orientują się w przestrzeni?

Nasze krajowe gatunki nietoperzy prowadzą nocny tryb życia, orientując się w przestrzeni, używając echolokacji, czyli wysyłają dźwięki (niesłyszalne dla ludzkiego ucha), które odbijają się od przedmiotów na torze lotu, wracają w postaci echa do nietoperzy, informując je o odległości na podstawie różnic w czasie od wysłania do powrotu dźwięku.

Nietoperze potrafią przebyć nawet 200 kilometrów, by zapaść w sen

Ciekawostką jest również to, że odległość od miejsca rozrodu do miejsca hibernacji może sięgać nawet 200 km. Zimą nasze nietoperze zapadają w letarg, czyli hibernację, trwającą około 190 dni, którą odbywają w różnych zakamarkach, często wybudowanych przez człowieka, np. piwnicach.

image
Życie wsi

Tu nietoperze śpiewają jak ptaki. Niezwykła wieś na Dolnym Śląsku

Posiłek nietoperza to nawet jedna trzecia masy jego ciała

Zadbajmy, by te ciekawe zwierzęta znalazły schronienie w naszych ogrodach, a one odwdzięczą się pomocą w walce ze szkodnikami, tym bardziej że ich zapotrzebowanie pokarmowe w ciągu jednej nocy sięga 1/3 ciężaru ich ciała. W ogrodach i sadach w trakcie żerowania regularnie pojawia się pięć gatunków nietoperzy, pozostałe pojawiają się nieco rzadziej.

Gacki brunatny i szary potrafią zawisać w powietrzu jak kolibry

Najpopularniejsze są gacki – brunatny, występujący na całym terenie kraju, oraz gacek szary, który występuje w południowej Polsce. Oba osobniki mają nieproporcjonalnie długie uszy (3,5 cm długości). Latając między drzewami, zbierają żerujące na liściach larwy i doros­łe owady i podobnie jak kolibry mają zdolność zawiśnięcia w powietrzu.

Na co poluje nocą mroczek późny?

Innym gatunkiem spotykanym w otoczeniu człowieka jest mroczek późny. Po całodziennym przebywaniu w zakamarkach zabudowań wyrusza na łowy po zmroku, polując na szkodniki, zwłaszca chrząszcze.

Na jakiej wysokości łowi pokarm nocek duży?

O ochronę przed szkodnikami na ziemi bądź roślinności zielnej dba w południowej części kraju nocek duży. Należy on do dużych osobników, waży około 40 g, a rozpiętość jego skrzydeł sięga 45 cm. Nocek duży z rodziny mroczkowatych jest największym z gatunku nocków, żeruje w odległości od 1,5 do 25 km od kryjówki dziennej, a łowi na wysokości 30 do 70 cm od ziemi.

Najmniejsze nietoperze poluja na bardzo dużych wysokościach

W sadach spotkać można polujące karliki, zwłaszcza karlika malutkiego, rzadziej karlika większego, należących do najmniejszych nietoperzy. Na wysokości kilkunastu bądź kilkudziesięciu metrów od ziemi polują na owady wysoko latające borowce wielkie.

Co w ogrodzie najbardziej służy i najbardziej szkodzi nietoperzom?

Zadbajmy, by nietoperze częściej nas odwiedzały, a gdy zobaczymy ich miejsce schronienia, nie straszmy ich, by nie były zmuszone opuścić go w ciągu dnia, ponieważ padną ofiarą wron lub srok. W ogrodach warto powiesić od strony południowej, na wysokości około 2,5 m, specjalne ptasie budki dla nietoperzy o otworze wlotowym w dolnej części skrzynki w postaci wąskiej szczeliny o szerokości 1,5–2 cm. Ograniczajmy stosowanie chemii w ochronie roślin, bo już kilkadziesiąt lat temu liczba nietoperzy drastycznie zmalała wskutek stosowanych preparatów chemicznych.

image
Ogród
Koróweczka, siatkóweczka i namiotnik – groźne szkodniki w Twoim sadzie

Dlaczego nie należy budzić nietoperza?

Zimą można je spotkać w piwnicach. Trzeba im zapewnić spokój, by ich nie obudzić, gdyż naraża je to na wyczerpanie zapasów tłuszczu, który musi im starczyć na pół roku. Nietoperze żyją kilka­naście lat, młode się rodzą w czerwcu. Starajmy się, by te pożyteczne zwierzęta zamieszkały w naszym otoczeniu, bo nie dość, że działają na naszą korzyść, to dodatkowo stanowią nie lada atrakcję dla obserwatorów.

Małgorzata Wyrzykowska

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
25. lipiec 2026 13:02