Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Czy synowa odziedziczy gospodarstwo po zmarłym synu, mimo że w nim nie pracowała?

dr Aneta Suchoń
Kategoria: Pieniądze i Prawo
Czy synowa odziedziczy gospodarstwo po zmarłym synu, mimo że w nim nie pracowała?
Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 15.11.2021r.

Miesiąc temu zginął w wypadku mój 30-letni syn. Dwa lata temu przekazaliśmy mu w darowiźnie gospodarstwo rolne. Pół roku później syn się ożenił. Rok temu przekazaliśmy synowi i synowej działkę pod budowę domu. Syn nie miał dzieci, nie sporządził testamentu. Mam jeszcze dzieci uczące się w szkole wyższej i technikum, które mogłyby prowadzić gospodarstwo rolne. Czy to prawda, że synowa dziedziczy po nim część gospodarstwa rolnego, nawet gdy nigdy w nim nie pracowała?

r e k l a m a

Kto dziedziczy w pierwszej kolejności po zmarłym?

Przepisy dotyczące dziedziczenia nie są sprzyjające dla darczyńców. Według art. 931 §  1 Kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek – dziedziczą w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Z kolei artykuł 932 k.c. wskazuje, że w przypadku braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

Zatem połowa gospodarstwa rolnego będzie należała w ramach dziedziczenia do synowej, a połowa przypadnie Panu i Pana żonie. Natomiast w odniesieniu do działki budowlanej tylko jedna czwarta będzie Państwa włas­nością w ramach dziedziczenia. W mojej ocenie, takie zasady nie są zgodne z zasadami współżycia społecznego, czyli art. 5 k.c. Według niego nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Podczas procedury sądowej o stwierdzenie nabycia spadku można zawsze powołać się na ten artykuł.

Czy gospodarstwo po śmierci obdarowanego wróci do darczyńców?

Skoro przekazali Państwo synowi gospodarstwo rolne, gdyż miał je prowadzić, a Państwo byli rolnikami przez ponad 30 lat i dodatkowo są jeszcze dzieci, którym można przekazać gospodarstwo, to zgodne z zasadami współżycia społecznego byłoby, aby gospodarstwo wróciło do Państwa jako darczyńców. Takiej sytuacji jednak nie uwzględniają przepisy Kodeksu cywilnego bezpośrednio w dziale dotyczącym dziedziczenia.

Uważam, że przepisy powinny wskazywać, że w przypadku darowizny gospodarstwa rolnego po śmierci obdarowanego (który nie miał dzieci) przedmiot darowizny, na wniosek darczyńcy, powinien z powrotem stać się jego własnością.

Synowa w ramach działu spadku może, oczywiście, przekazać Państwu gospodarstwo rolne nieodpłatnie. Może także odrzucić spadek, co wynika z art. 1012 k.c. Według art. 1015 k.c. § 1 oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Paragraf tego artykułu wskazuje, iż brak oświadczenia spadko­biercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Jak uchronić się przed takimi sytuacjami?

W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego warto poprosić obdarowanego o sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego, z zapisem windykacyjnym, że w przypadku śmierci obdarowanego gospodarstwo rolne dziedziczą darczyńcy.

dr hab. Aneta Suchoń, prof. UAM
fot. Unsplash

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody