Biogazownia w 3 miesiące i bez pozwolenia na budowę? To możliwe

Budowa biogazowni krok po kroku – nie potrzebujesz pozwolenia na budowę

W przypadku mikrobiogazowni rolniczych ustawodawca wprowadził istotne uproszczenia. Nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani decyzja środowiskowa, w tym ocena oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa. Obowiązuje też uproszczona procedura przyłączenia do sieci. Mimo to inwestycja nadal jest złożona, a formalności zajmują zwykle więcej czasu niż sama budowa.

Firma przeprowadzi rolnika przez cały proces inwestycyjny

- Prowadzimy rolnika przez cały proces – zaznacza Adam Orzech, prezes Naturalnej Energii.plus.

Jak podkreśla Paweł Wac, dyrektor działu realizacji Naturalnej Energii.plus, po pierwsze, dla mikroinstalacji biogazu rolniczego nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Po drugie – i najważniejsze – nie jest wymagana decyzja środowiskowa ani ocena oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa. Jest też uproszczona procedura przyłączenia do sieci. Mimo ułatwień to wciąż złożony proces, a formalności trwają zwykle dłużej niż same roboty. Firma Naturalna Energia.plus prowadzi inwestora przez wszystkie kroki.

Rolnik powinien mieć wolne przyłącze energetyczne

Inwestora obowiązują dwa kluczowe akty prawne: ustawa Prawo budowlane i ustawa Prawo energetyczne. W obszarze energetycznym należy dysponować wolnym przyłączem (niezajętym przez inne OZE), o mocy równej lub wyższej od planowanej instalacji. Jeśli przyłącze (np. 50 kW) już istnieje i przewyższa moc biogazowni (np. 40 kW), sytuacja jest najprostsza. Gdy moc przyłącza jest niższa od mocy planowanej miikrobiogazowni, trzeba zwiększyć moc przyłączeniową. Jeśli przyłącze jest zajęte przez fotowoltaikę, buduje się drugie niezależne przyłącze, dedykowane biogazowni. To proces dłuższy ale nie generujący znacznych kosztów – warto zacząć wcześnie.

Mikrobiogazownie nie wymagają zakładania działalności gospodarczej i odrolnienia ziemi

Prowadzenie mikrobiogazowni nie wymaga zakładania dodatkowej działalności gospodarczej – to nadal działalność rolnicza. Działki pod biogazownię nie trzeba wyłączać z produkcji rolnej; biogazownia jako obiekt jest budowlą rolniczą służącą gospodarce rolnej (jak obora czy stodoła).

Łączenie fotowoltaiki i biogazowni na jednym przyłączu komplikuje rozliczenia, bo prosument (PV) i wytwórca (biogaz) podlegają innym systemom. Dla czytelności i opłacalności rozliczeń (m.in. taryfa FIT) dąży się do odrębnego przyłącza dla biogazowni. Obecne rozliczenia prosumenckie PV (net-billing) są mniej korzystne, a sprzedaż energii z biogazu w statusie wytwórcy – szczególnie w taryfie FIT – daje znacznie wyższe stawki, przekraczające dziś 1000 zł/MWh, wobec ok. 250 zł/MWh dla energii rozliczanej net-billingiem.

Aspekt lokalizacyjny: najprościej, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza produkcję rolniczą na działce – wtedy nie ma dodatkowych formalności. Gdy planu brak, trzeba uzyskać decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (WZiZT) – postępowanie na poziomie gminy trwa ok. 3 miesięcy i wiąże się z niewielkimi opłatami. Wniosek o WZiZT zawiera opis podstawowych parametrów i prostą część rysunkową na kopii mapy zasadniczej pobieranej w Starostwie.

Biogazownia nie potrzebuje pozwolenia na budowę

Procedura budowlana odbywa się w trybie zgłoszenia (zamiast pozwolenia). Projekt zagospodarowania terenu uzgadnia się z rzeczoznawcą ppoż., a zgłoszenie w starostwie rozpatrywane jest w terminie 21 dni. Po braku sprzeciwu można formalnie rozpoczynać prace. Inwestor zobowiązany jest  pobrać dziennik budowy i ustanowić kierownika budowy.

Realizacja: możliwe są dwie formuły – kompleksowo przez wykonawcę lub z udziałem inwestora (np. wykonanie płyty fundamentowej czy niektórych przyłączy). Kluczowe etapy: wykonanie płyty fundamentowej, dostawa i montaż prefabrykowanych elementów biogazowni (3–5 dni), budowa przyłączy: zasilania substratem, odprowadzenia pofermentu, elektrycznego i ciepła (najczęściej metody  wykopowe; możliwe metody bezwykopowe). Przy pracach realizowanych we własnym zakresie przez Inwestora, NE zapewnia koordynację, wsparcie techniczne i nadzór. Montaż biogazowni jest elementem specjalistycznym i realizuje go autoryzowana ekipa producenta.

Biogazownia może wystartować nawet 1-2 dni po zaszczepieniu zbiornika fermentacyjnego bakteriami

Rozruch: po zakończeniu robót budowlanych podłącza się zewnętrzne źródło ciepła do podgrzania komory i zaszczepu (najlepiej masa fermentacyjna 250–300 m3 z innej biogazowni). Pierwsza praca agregatu może nastąpić 1–2 dni po zaszczepieniu (najlepszy okres: marzec–październik). W pierwszym miesiącu osiąga się zwykle 60–70% mocy, później ponad 90%.

Formalności między końcem robót a rozruchem: zamknięcie dziennika budowy, inwentaryzacja geodezyjna, protokoły badań i sprawdzeń, powiadomienie Państwowej Straży Pożarnej o zamiarze użytkowania zwykle zakończone kontrolą inspektora PSP. Zgłoszenie przyłączenia biogazowni do sieci składa się na prostym wniosku z poświadczeniami instalatora; rozpatrzenie trwa ustawowo do 30 dni (zwykle ok. 2 tygodni). Operator weryfikuje zgłaszana mikroinstalację i aktywuje drugi kierunek w liczniku (w razie starych liczników – wymiana po stronie operatora). Niezbędne jest też zawarcie dodatkowych umów: dystrybucyjna i sprzedaży energii. Dodatkowo wymagane  jest uzyskanie zatwierdzenia weterynaryjnego (produkcja biogazu rolniczego podlega nadzorowi inspekcji weterynaryjnej) oraz zawiadomienie WIORiN przed pierwszym użyciem pofermentu jako nawozu naturalnego

Skalowanie: przy rozwoju gospodarstwa można dobudowywać kolejne mikrobiogazownie. Każda inwestycja ma swoją ścieżkę formalną; można też „pakietowo” uzyskać zgłoszenia na kilka instalacji i etapować budowę (zgłoszenie ważne 3 lata od rozpoczęcia robót). Rozproszenie instalacji w kilku lokalizacjach pozwala zwiększyć autokonsumpcję energii.

Organizacja prac w gospodarstwie: wykonawca traktuje plac jako teren gospodarza i dostosowuje harmonogram (np. prace nocą/weekend, by utrzymać bieżącą logistykę). Montaż i przyłącza zamykają się zwykle w ok. miesiącu, a ekipa szybko znika z placu.

Budowa biogazowni może zająć 3-4 miesiące

Harmonogram całej inwestycji: w scenariuszu szybkim, gdy jest plan miejscowy i gotowe przyłącze – 3–4 miesiące: ok. 2 miesiące formalności zgłoszeniowych, miesiąc prac budowlanych i ok. miesiąc rozruchu (produkcja urządzeń w fabryce towarzyszy formalnościom). W trudniejszym wariancie (WZiZT, zwiększenie mocy przyłącza) etap formalny wydłuża się do ok. 5 miesięcy; dalej miesiąc budowy i miesiąc rozruchu – łącznie ok. 7 miesięcy. Rozliczenia kontraktu zwykle etapowe: zaliczka na rozpoczęcie produkcji, płatność przy dostawie, po montażu, po wybranych przyłączach i po rozruchu.`

Spis treści:

• Firma przeprowadzi rolnika przez cały proces inwestycyjny
• Rolnik powinien mieć wolne przyłącze energetyczne
• Mikrobiogazownie nie wymagają zakładania działalności gospodarczej i odrolnienia ziemi
• Mikrobiogazownia nie potrzebuje pozwolenia na budowę
• Biogazownia może wystartować nawet 1-2 dni po zaszczepieniu zbiornika fermentacyjnego bakteriami
• Budowa biogazowni może zająć 3-4 miesiące