Maszyna ma ponad 3 m? Potrzebne jest zezwolenie
Bez dodatkowego zezwolenia po drogach publicznych może poruszać się pojazd wolnobieżny, ciągnik rolniczy z maszyną zawieszaną lub przyczepa specjalna, których szerokość nie przekracza 3 m. Maszyna musi przy tym spełniać pozostałe wymagania techniczne, a części mogące zagrażać innym uczestnikom ruchu powinny zostać złożone lub zdemontowane.
Po przekroczeniu 3 m pojazd staje się pojazdem nienormatywnym. W przypadku ciągnika rolniczego, kombajnu lub innego pojazdu wolnobieżnego o szerokości nieprzekraczającej 3,5 m, o długości, wysokości, naciskach osi oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, potrzebne jest zezwolenie kategorii I, które pozwala jeździć po drogach publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Roczny dokument za symboliczną stawkę
Opłata za wydanie zezwolenia kategorii I wynosi 100 zł. Dokument jest ważny przez 12 miesięcy, dlatego może obejmować zarówno okres wiosennych prac polowych, żniwa, jak i jesienne zabiegi uprawowe.
W zezwoleniu wskazywany jest podmiot wykonujący przejazd oraz konkretny pojazd. W praktyce oznacza to, że nie jest to jeden uniwersalny dokument dla wszystkich szerokich maszyn należących do gospodarstwa. Jeżeli rolnik posiada kilka pojazdów wymagających zezwolenia, dla każdego z nich trzeba przeprowadzić osobną procedurę i uiścić opłatę.
Swoboda przejazdu bez dodatkowej asysty
Zezwolenie kategorii I nie jest wydawane na jeden przejazd pomiędzy konkretnymi miejscowościami. Pozwala poruszać się wskazanym pojazdem po drogach publicznych w okresie ważności dokumentu, z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych.
W przypadku tej kategorii nie stosuje się również obowiązku pilotowania pojazdu nienormatywnego. Nie trzeba zatem ponosić dodatkowych kosztów związanych z organizacją pojazdu pilotującego.
Nie należy więc wpisywać do zasad dotyczących kategorii I obowiązku określania godziny przejazdu, szczegółowej trasy, prędkości czy tymczasowej organizacji ruchu. Takie warunki mogą pojawić się przy bardziej skomplikowanych przejazdach wykonywanych na podstawie zezwoleń wyższych kategorii.
Formalności w starostwie – krok po kroku
Wniosek należy złożyć do starosty właściwego dla siedziby wnioskodawcy albo miejsca rozpoczęcia przejazdu. Sprawę można załatwić w starostwie powiatowym; zezwolenie wydawane jest przez odpowiedniego starostę.
Dokumenty można dostarczyć osobiście, listownie lub elektronicznie. Do wniosku trzeba dołączyć przede wszystkim dowód wniesienia opłaty w wysokości 100 zł.
Zezwolenie powinno zostać wydane w ciągu trzech dni roboczych od złożenia prawidłowego wniosku i uiszczenia opłaty. Warto więc nie odkładać formalności do dnia rozpoczęcia żniw.
Kiedy zapłacimy za dokument nieco więcej?
Jeżeli sprawę w imieniu właściciela maszyny załatwia pełnomocnik, do podstawowych 100 zł może dojść 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
Opłaty tej nie pobiera się, gdy pełnomocnictwo zostało udzielone m.in. małżonkowi, dzieciom, rodzicom, dziadkom, wnukom lub rodzeństwu. Dowód wniesienia opłaty za pełnomocnictwo należy dołączyć do składanych dokumentów.
Surowy mandat za ignorowanie przepisów
Podczas przejazdu kierujący musi mieć zezwolenie przy sobie i okazać je podczas kontroli. Za przejazd bez wymaganego zezwolenia kategorii I przepisy przewidują administracyjną karę pieniężną w wysokości 1500 zł. To piętnastokrotnie więcej niż koszt dokumentu ważnego przez cały rok.
Kluczowa zasada: heder musi jechać na wózku
Zezwolenia kategorii I nie należy traktować jako sposobu na legalną jazdę kombajnem z zamontowanym zespołem żniwnym. Ministerstwo Infrastruktury wskazywało, że kombajn z hederem nie spełnia warunków dopuszczenia do ruchu ze względu na wystające elementy mogące stwarzać zagrożenie.
Heder powinien zostać zdemontowany i przewieziony na przeznaczonym do tego wózku. Dopiero szerokość kombajnu przygotowanego do transportu może być podstawą do ustalenia, czy wystarczy limit 3 m, czy potrzebne będzie zezwolenie kategorii I.
Skomplikowana procedura powyżej limitu 3,5 metra
Szerokość 3,5 m jest górną granicą prostej procedury przeznaczonej dla ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych. Po jej przekroczeniu zezwolenie kategorii I nie wystarczy.
W zależności od wymiarów pojazdu, jego masy, nacisków osi i planowanej trasy konieczne może być uzyskanie zezwolenia innej kategorii. Zezwolenie kategorii V (dopiero ta kategoria uprawnia do przejazdu pojazdu szerszego niż 3,5 m) wydawane jest na trasę wskazaną w decyzji, a opłata za jednokrotny przejazd wynosi 500 zł, jeżeli przekroczone są wymiary, ale masa i naciski osi pozostają dopuszczalne, albo 1600 zł w pozostałych przypadkach.
Znacznie wyższe są również kary. Za brak zezwolenia kategorii V może zostać nałożone od 6000 do 15 000 zł, zależnie od wielkości przekroczenia dopuszczalnych parametrów.
Nie oznacza to jednak, że droższe zezwolenie automatycznie pozwoli wyjechać kombajnem z zamontowanym hederem. Pojazd nadal musi spełniać warunki techniczne i nie może stwarzać zagrożenia dla innych uczestników ruchu.
Mateusz Wasak
fot. KW
