Nowa strategia UE dla produkcji zwierzęcej i białka paszowego
W tym kontekście szczególnie istotna jest opublikowana w ostatnich dniach przez Komisję Europejską nowa Strategia dla sektora zwierzęcego oraz towarzyszący jej Europejski Plan Białkowy. Dokumenty te stanowią jedno z najważniejszych wydarzeń dla europejskiego rolnictwa w bieżącym roku. Komisja jednoznacznie wskazuje, że bezpieczeństwo żywnościowe Unii Europejskiej będzie w coraz większym stopniu opierało się na własnej produkcji białka paszowego oraz utrzymaniu konkurencyjnego sektora produkcji zwierzęcej. Dla polskich producentów oznacza to zapowiedź większego wsparcia dla produkcji opartej na krajowych zasobach paszowych oraz ograniczania zależności od importowanych komponentów.
Ceny produktów mleczarskich pod presją
Analiza wieloletnich wykresów zawartych w raporcie SPARKS pokazuje, że obecny poziom cen zbytu produktów mleczarskich znajduje się wyraźnie poniżej historycznych maksimów osiąganych w latach 2022–2024. Dane Komisji Europejskiej wskazują na niewielkie, lecz systematyczne obniżanie się średnich cen większości produktów mleczarskich w państwach członkowskich. Najnowszy raport SPARKS wskazuje, że w ostatnich tygodniach większość podstawowych produktów mleczarskich wykazywała korekty cenowe. Średnie ceny masła w Unii Europejskiej obniżyły się względem poprzedniego miesiąca o około 3%, odtłuszczonego mleka w proszku o ponad 5%, pełnego mleka w proszku o około 8%.
Rosnące koszty produkcji zmieniają rachunek opłacalności
Jednym z najważniejszych czynników pozostaje obecnie koszt produkcji mleka. Jeszcze dwa lata temu decydujące znaczenie miały przede wszystkim ceny pasz oraz nawozów. Dzisiaj coraz większy udział w kosztach mają energia elektryczna wykorzystywana do schładzania mleka, paliwo do prac polowych i transportu, koszty pracy, finansowanie inwestycji oraz wydatki związane z dostosowywaniem gospodarstw do coraz bardziej wymagających regulacji środowiskowych i dobrostanowych. Oznacza to, że nawet przy relatywnie stabilnych cenach skupu mleka rentowność produkcji może ulegać znaczącym wahaniom.
Światowa konkurencja na rynku mleka rośnie
Coraz wyraźniej zmienia się także układ sił pomiędzy największymi eksporterami mleka. Unia Europejska nadal pozostaje największym światowym eksporterem produktów mleczarskich, jednak jej przewaga stopniowo maleje. Najszybszy wzrost produkcji obserwowany jest obecnie w Stanach Zjednoczonych oraz Argentynie, które dysponują znacznie większymi możliwościami zwiększania skali produkcji. Wynika to między innymi z mniejszych ograniczeń środowiskowych, większej dostępności gruntów oraz bardziej liberalnych regulacji dotyczących produkcji zwierzęcej. Europejskie mleczarstwo będzie musiało coraz silniej konkurować jakością, bezpieczeństwem żywności, innowacyjnością oraz wysokim stopniem przetworzenia produktów.
Polska ma mocne atuty
Dla Polski oznacza to zarówno wyzwania, jak i nowe możliwości. Krajowy sektor mleczarski posiada jedne z najnowocześniejszych zakładów produkcyjnych w Europie, a wysoka jakość surowca oraz stale poprawiające się wskaźniki wydajności sprawiają, że polskie przedsiębiorstwa pozostają konkurencyjne na rynkach międzynarodowych.
Jarosław Malczewski
