Upały kosztowały rolników nawet 8,5 mld zł. Z pól zniknęło 10 mln ton zbóż

Czerwcowe upały zabrały Europie 9 mln ton zbóż

Organizacja COCERAL, zrzeszająca przedstawicieli sektora zbóż i roślin oleistych, opublikowała w lipcu nadzwyczajną aktualizację prognoz zbiorów. Wynika z niej, że w ciągu zaledwie czterech tygodni przewidywane zbiory zbóż w UE i Wielkiej Brytanii zmniejszyły się o ok. 10 mln ton. Po uwzględnieniu krajów, w których prognozy nieco poprawiono, spadek wynosi nadal ok. 9 mln ton. To oznacza, że tegoroczne zbiory mogą okazać się najsłabsze od 2018 roku.

Rolnicy mogą stracić nawet 2 mld euro

Autorzy analizy oszacowali, że utracona produkcja zbóż jest warta od 2 do 2,3 mld euro. Po uwzględnieniu niewielkiej poprawy prognoz w części krajów wartość strat nadal wynosi ok. 1,8 mld euro (8,5 mld zł).

Są to jednak wyłącznie straty wynikające z mniejszej produkcji zbóż. W analizie nie uwzględniono strat jakościowych, problemów z innymi uprawami ani strat w produkcji zwierzęcej, dlatego rzeczywiste koszty dla rolnictwa mogą być jeszcze wyższe.

– Czerwcowa fala upałów nadeszła w tragicznym momencie dla europejskich rolników uprawiających zboża, uderzając w rozwój upraw i zmniejszając plony na całym kontynencie. Uderzy to po kieszeniach rolników, zmniejszając ich dochody i jednocześnie podważając bezpieczeństwo żywnościowe Europy – ocenia Tom Lancaster, analityk ds. gruntów, żywności i rolnictwa w ECIU.

Dlaczego upały tak mocno uderzyły w zboża?

Eksperci wskazują, że wysokie temperatury pojawiły się w najgorszym możliwym momencie.

Pszenica ucierpiała podczas nalewania ziarna, kiedy potrzebuje odpowiedniej ilości wody, aby ziarno mogło osiągnąć właściwą masę.

Kukurydza została dotknięta przez upały w okresie pylenia i zapylania, co bezpośrednio wpływa na liczbę oraz wielkość ziarniaków.

– Od dziesięciu lat zwiększam odporność gospodarstwa poprzez uprawy okrywowe, płodozmian i dobór gatunków lepiej znoszących suszę. Jednak przy temperaturach przekraczających 38°C przez wiele tygodni wszystko się rozpada. Spodziewam się strat plonów sięgających nawet 70% w przypadku niektórych upraw – mówi Benoît Merlo, rolnik z Francji.

COCERAL obniżył prognozy zbiorów

Według lipcowej prognozy COCERAL:

• całkowite zbiory zbóż w UE i Wielkiej Brytanii mają wynieść 286,6 mln ton wobec 295,5 mln ton prognozowanych jeszcze w czerwcu,
• produkcja pszenicy spadła z prognozowanych 143,7 mln ton do 140,8 mln ton,
• prognoza zbiorów jęczmienia została obniżona z 58,8 do 57,6 mln ton,
• produkcja kukurydzy ma wynieść 52,7 mln ton zamiast wcześniej oczekiwanych 57,2 mln ton.

Francja i Węgry najbardziej poszkodowane

Największe straty prognozowane są we Francji. Tam zbiory kukurydzy mają być aż o 3,4 mln ton niższe niż przewidywano jeszcze w czerwcu, a wartość strat dla zbóż szacowana jest na ok. 891 mln euro.

Duże spadki prognoz dotyczą również Węgier oraz Hiszpanii. Według autorów analizy mniejsze zbiory w Europie mogą zwiększyć zależność od importu zbóż oraz wpłynąć na wzrost cen na światowym rynku.

USDA także obniżył prognozy

Pesymistyczne prognozy potwierdza również amerykański Departament Rolnictwa (USDA). W lipcowym raporcie WASDE obniżono prognozy światowych zapasów pszenicy i kukurydzy oraz zmniejszono przewidywaną produkcję kukurydzy w Unii Europejskiej o 3,7 mln ton.

USDA wskazuje, że przyczyną były rekordowe upały, które szczególnie mocno pogorszyły perspektywy zbiorów we Francji.

Czy zmiany klimatu będą coraz większym problemem?

Autorzy analizy powołują się również na badania naukowców zajmujących się klimatem. Według nich czerwcowa fala upałów była zjawiskiem bezprecedensowym, a podobne, ekstremalne temperatury są dziś znacznie bardziej prawdopodobne niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu.

Eksperci ostrzegają, że jeśli podobne zjawiska będą się powtarzać, rolnicy muszą liczyć się z coraz większym ryzykiem spadku plonów i strat finansowych.

– Nie ulega wątpliwości naukowej, że głównym czynnikiem powodującym te bezprecedensowe ekstremalne temperatury jest antropogeniczne ocieplenie, które będzie nadal negatywnie wpływać na produkcję rolną, jeśli emisje nie zostaną ograniczone – kończy Kai Kornhuber z Międzynarodowego Instytutu Analizy Systemów Stosowanych (IIASA).

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. coceral.com