Odchwaszczanie buraka po zmianach. Rolnicy muszą zmienić strategię

Z drugiej strony wprowadzane są całkowicie nowe produkty wieloskładnikowe i w nowych formulacjach. Odrębną grupę stanowią graminicydy na chwasty jednoliścienne oraz glifosat. W odwodzie jest też technologia Conviso Smart. Doświadczeni plantatorzy to wszystko wiedzą i śledzą nowości, ale jeżeli ktoś wprowadza do zmianowania buraki, musi się sporo nauczyć, oby nie na własnych błędach.

Skuteczność odchwaszczania mocno zależy od pogody

Ze skutecznym odchwaszczaniem buraków, zwłaszcza po rzepaku i wycofaniu substancji czynnej triflusulfuronu metylu oraz na stanowiskach z zawleczonymi burakochwastami – są problemy. Ale to i tak łatwizna w porównaniu z problemem szarka komośnika i narastającymi problemami chwościka buraka. Odchwaszczanie to pierwszy kluczowy zabieg w burakach i dziś przypomnimy kilka wskazówek.

Najczęściej spotykanymi i najbardziej konkurencyjnymi chwastami dwuliściennymi dla buraka są: na pierwszym miejscu oczywiście komosa biała, a dalej fiołek polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnoty, maruna bezwonna, nawrot polny, mlecz zwyczajny, ostrożeń polny, poziewnik szorstki, przytulia czepna, rdesty, rumian polny, rumianek pospolity, rzodkiew świrzepa, szarłat szorstki, tasznik pospolity i czasami samosiewy rzepaku. Z chwastów jednoliściennych najczęściej występują natomiast: chwastnica jednostronna, włośnice i perz właściwy.

Powodzenie strategii odchwaszczania zależy od panujących wczesną wiosną zmiennych warunków atmosferycznych (susze glebowe, wiosenne chłody, majowe przymrozki) i w takich sytuacjach odchwaszczanie można modyfikować. Można wykonać jeden zabieg przedwschodowy i dwa powschodowe, kiedy wiemy, że zaraz po wschodach wjazd opryskiwacza nie będzie możliwy, kiedy mamy problemy z chwastami rumianowatymi, samosiewami rzepaku, blekotem i marchwią zwyczajną. Wariant trzech zabiegów powschodowych jest zalecany w sytuacjach, kiedy uprawiamy buraki na bardzo dobrych glebach z wysoką zawartością próchnicy, pH gleby jest niskie oraz przed wschodami obserwujemy suszę glebową.

Chwasty są szybsze, wschodzą przed burakiem

Za przedwschodowym ich zwalczaniem w burakach cukrowych przemawia dodatkowo kilka ważnych cech chwastów. W odróżnieniu od buraka cukrowego, dla którego optymalną temperaturą gleby dla wschodów jest 8°C, wiele chwastów wschodzi już w temperaturze ok. 2°C. Do chwastów kiełkujących przy temperaturze gleby od 2 do 5°C należą: przetacznik, komosa biała, rzodkiew świrzepa, rumianek, przytulia czepna, gwiazdnica pospolita i rdest powojowaty. Przy temperaturze 7°C (wcześniej niż burak) kiełkują: szarłat szorstki, żółtlica drobnokwiatowa, szczyr roczny, jasnota. W uprawie buraków cukrowych jeden zabieg przedwschodowy nie jest jednak wystarczający. W odchwaszczaniu powschodowym najlepiej jest przyjąć od razu strategię odchwaszczania dawkami dzielonymi.

Główną zaletą stosowania dawek dzielonych jest możliwość odchwaszczania w fazach największej wrażliwości chwastów i niezależnie od fazy rozwojowej buraka. Chwasty są najbardziej wrażliwe na herbicydy we wczesnych fazach wzrostu, w stadium liścieni, maksymalnie w stadium jednej pary liści właściwych. Natomiast krytyczną fazą wrażliwości buraka cukrowego na zachwaszczenie jest okres między skiełkowaniem a wytworzeniem 6–8 par liści właściwych. Po zwarciu międzyrzędzi buraki są konkurencyjne i same dobrze ograniczają rozwój chwastów

W systemie dawek dzielonych termin aplikacji herbicydów określany jest na podstawie fazy rozwojowej chwastów (najczęściej zabieg wyznacza rozwój komosy) i jest w większości przypadków niezależny od stadium rozwojowego buraka cukrowego. Herbicydy w dawkach dzielonych stosujemy, gdy chwasty znajdują się w stadium liścieni do fazy 2 liści właściwych. W praktyce kolejne zabiegi nalistne w zależności od warunków klimatyczno-glebowych wykonuje się w odstępach od 5 do 12 dni. Prowadzono w Polsce doświadczenia ze stosowaniem w odchwaszczaniu buraka cukrowego tzw. mikrodawek herbicydów oraz testowano tzw. metodę split, ale z różnych powodów te systemy odchwaszczania nie zostały wdrożone.

Marek Kalinowski