Odchwaszczanie kukurydzy: jaki termin jest najlepszy?

Stres termiczny może zamknąć okno na skuteczny zabieg

Tak jak przy herbicydach doglebowych problemem jest wilgotność gleby, tak przy nalistnych jest to nagłe ochłodzenie, duża amplituda temperatur między dniem a nocą, a szczególnie przymrozki. Dla kukurydzy oznacza to stres powodujący zahamowanie jej wzrostu i rozwoju, sygnalizowane często fioletowym przebarwieniem liści (upośledzone pobieranie fosforu). W warunkach stresu zabieg herbicydowy nie jest wskazany, bo może ten stres pogłębić i wzmocnić reakcje fitotoksyczne na substancje czynne herbicydów. Samo ochłodzenie po zastosowanych sulfonylomocznikach blokuje w kukurydzy aminokwasy. Wiedząc o tym warto dostarczyć je kukurydzy dolistnie przy okazji dokarmiania.

Najgorsze są przymrozki, ale nie trwają wiecznie i dogodne okno aplikacji nadejdzie. Jednak może to opóźnić zabieg na bardziej zaawansowaną we wzroście kukurydzę. Bardzo groźne jest wykonanie w kukurydzy zabiegu herbicydowego tuż przed i po przymrozku. Ten okres powinniśmy przeczekać. Zaleca się, aby z zabiegami herbicydowymi wstrzymać się na 7 dni przed spodziewanym przymrozkiem i tydzień po nim. W praktyce to zalecenie nieco na wyrost. Po przymrozku mogą szybko nastąpić idealne warunki dla wzrostu kukurydzy, jak i chwastów i już po 2–3 dniach ich metabolizm wróci do normy. To warunek bezpiecznego zabiegu dla kukurydzy i skutecznego w ograniczeniu chwastów.

Im wcześniejszy zabieg odchwaszczania, tym tańszy i skuteczniejszy

Lepiej jest wykonać odchwaszczanie z małą zwłoką, ale w optymalnych warunkach pogodowych. Teoretycznie mamy na to czas nawet do fazy 9 liścia, ale im później, tym ilość herbicydów z rejestracją maleje. Jest jeszcze jeden aspekt. Mniej więcej w fazie 4–5 liścia kształtuje się zawiązek kolby kukurydzy i potencjał plonu ziarna. Od tej fazy herbicydy stosowane w kukurydzy (zwłaszcza regulatory wzrostu) mogą oddziaływać negatywnie na rozwój generatywny roślin.

Jest zbadane i udowodnione, że jeszcze gorzej jest pozostawić chwasty. Kukurydza zachwaszczona angażuje energię w walkę z konkurencją przeznaczając ją na wzrost wydłużeniowy. Zaniedbuje wtedy rozwój systemu korzeniowego i rozwój generatywny. Zawsze oznacza to utratę potencjału plonotwórczego, a w warunkach suszy letniej (słabsze, krótsze korzenie) ta strata pogłębia się. A wszystko przez obecność zielonych chwastów po tej krytycznej fazie 4 liści kukurydzy. Kolejny aspekt za możliwie wczesnym odchwaszczaniem nalistnych są koszty zabiegu. Przy wczesnym odchwaszczaniu nalistnym na młode chwasty skuteczne będą minimalne zalecane dawki. Skuteczność odchwaszczania można i warto wspomagać adiuwantami.

Od fazy 5 liści kukurydza wrażliwa na regulatory wzrostu

Im wcześniej zwalczymy chwasty w kukurydzy, tym lepiej, ale najbardziej istotnym czynnikiem wyznaczającym nam wykonanie zabiegu jest przede wszystkim pogoda, potem moment wschodów chwastów i w końcu faza rozwoju kukurydzy. Jeżeli w fazie 2–3 liści kukurydzy panują dobre warunki na wykonanie zabiegu, powinniśmy na podstawie ocenionego spektrum występujących chwastów dobrać herbicyd, który z nimi się upora i taki, który jest zalecany do zabiegu właśnie w tym okresie.

Wybór terminu zabiegu nalistnego jest oczywiście warunkowany fazą rozwojową kukurydzy oraz wschodami większości chwastów jedno- i dwuliściennych. Rośliny kukurydzy wykazują najmniejszą wrażliwość na herbicydy stosowane nalistnie w okresie, gdy wytworzą od 2 do 8 liści. Ale pamiętajmy – lepiej jest to zrobić do fazy 4 liści. Chwasty będące w tym czasie w zbliżonych, początkowych fazach rozwojowych są najbardziej wrażliwe na działanie herbicydów. A jak wspomniałem, faza ok. 4-5 liści jest krytyczna. To początek rozwoju generatywnego i tej fazy nie powinniśmy przekraczać stosując herbicydy zawierające regulatory wzrostu. Fakt – ogranicza chwasty nawet w późniejszych fazach, ale mają zły wpływ na rozwój generatywny kukurydzy.

Warto sprawdzać w etykiecie listę chwastów wrażliwych

Do wcześnie powschodowego zwalczania chwastów w kukurydzy służą niektóre substancje o działaniu odglebowym. Te możliwości powschodowej ochrony uzupełniają typowe substancje o działaniu nalistnym. Poniżej (za informacjami z „Metodyki integrowanej ochrony i produkcji kukurydzy – dla doradców” i etykiet rejestracyjnych środków) podajemy terminy stosowania substancji czynnych w skali BBCH, dawki substancji czynnych/ha oraz przykłady chwastów wrażliwych na te substancje:

2,4-D w dawce 480–600 g/ha

(w BBCH 13–16), chwasty wrażliwe: chaber bławatek, gorczyca polna, komosa biała, tasznik pospolity, samosiewy rzepaku.

2,4-D + florasulam w dawce 180 + 3,75 g/ha (w BBCH 12–16), zwalcza chwasty jak wyżej i dodatkowo: maki, ostrożnia, rdesty, rumiany, szarłat szorstki i inne.

Bentazon w dawce 960 g/ha (w BBCH 12–16), chwasty wrażliwe: gwiazdnica pospolita, iglica pospolita, komosa biała, maruna nadmorska, mak polny, rdestówka powojowata, tasznik pospolity.

Cykloksydym w dawce 100–400 g/ha (w BBCH 12–19), chwasty wrażliwe: chwastnica jednostronna, palusznik nitkowaty i krwawy, perz właściwy, włośnica sina i zielona. Uwaga – substancję można stosować tylko w wybranych odmianach kukurydzy tolerancyjnych na cykloksydym.

Dikamba w dawce 280–350 g/ha (w BBCH 13–16), zwalcza wiele chwastów dwuliściennych, w tym szarłat szorstki. Dikambę znajdziemy w herbicydach w połączeniu m.in. z: MCPA, tritosulfuronem, mezotrionem, prosulfuronem, nikosulfuronem, nikosulfuronem + rimsulfuronem.

Flufenacet + terbutylazyna w dawce 450 + 750 g/ha (w BBCH 11–13), zwalcza chwastnicę jednostronną, szarłat szorstki i wiele chwastów dwuliściennych, ale to ostatni sezon na stosowanie takich środków.

Fluroksypyr w dawce 200 g/ha (w BBCH 11–16), chwasty wrażliwe: bieluń dziędzierzawa, gwiazdnica pospolita, koniczyna biała, niezapominajka polna, przytulia czepna, poziewnik szorstki, rdesty i szczawie.

Foramsulfuron + jodosulfuron metylosodowy w dawce 30–45 + 1,0–1,5 g/ha (w BBCH 12–16), wrażliwa większość chwastów dwuliściennych, również uciążliwy szarłat szorstki: chwastnica jednostronna, perz właściwy, proso, sorgo, wiechlina roczna, włośnica sina i zielona oraz życice. To połączenie substancji występuje w wersji z tienkarbazonem metylu.

Mezotrion w dawce 100–150 g/ha (w BBCH 14–15), chwasty wrażliwe: chwastnica jednostronna, szarłat szorstki i inne chwasty dwuliścienne. Mezotrion występuje w herbicydach wieloskładnikowych z: pirydatem, terbutylazyną, dikambą, nikosulfuronem, chlomazonem, rimsulfuronem.

Nikosulfuron w dawce 30–60 g/ha (w BBCH 12–19), chwasty wrażliwe: chwastnica jednostronna, szarłat szorstki i inne dwuliścienne. Nikosulfuron występuje solo i w wielu herbicydach dwu- i trzyskładnikowych.

Pirydat w dawce 900 g/ha (w BBCH 12–18), chwasty wrażliwe: komosa biała, szarłat szorstki, przytulia czepna, psianka czarna, szczyr roczny, tasznik pospolity.

Rimsulfuron w dawce 12,5–15 g/ha (w BBCH 10–17), chwasty wrażliwe: chwastnica jednostronna, perz właściwy, włośnice, szarłat szorstki i wiele innych dwuliściennych. Rimsulfuron występuje solo i w herbicydach dwu- i trzyskładnikowych.

Sulkotrion w dawce 450 g/ha (w BBCH 14–16), chwasty wrażliwe: bodziszek drobny, chwastnica jednostronna, fiołek polny, jasnota purpurowa, komosa biała, przetaczniki, psianka czarna, rumian polny, szarłat szorstki. Sulkotrion występuje także z terbutyloazyną.

Tembotrion w dawce 75–100 g/ha (w BBCH 14–16), chwasty wrażliwe: chwastnica jednostronna, włośnice, szarłat szorstki i wiele innych dwuliściennych. Tembotrion występuje solo i w połączeniu z tienkarbazonem metylu.

Tifensulfuron metylu w dawce 7,5–11 g/ha (w BBCH 10–18), chwasty wrażliwe: gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, poziewnik szorstki, rumian polny, rumianek pospolity, rdesty, rzodkiew świrzepa, szarłat szorstki, samosiewy rzepaku, tobołki polne i tasznik pospolity. Występuje solo i w herbicydach dwu- i trzyskładnikowych.

Marek Kalinowski