Często dokarmianie można połączyć z zaplanowanymi zabiegami ochrony, ale muszą to być mieszaniny bezpieczne i skuteczne. Warto wiedzieć, że w zbożach jarych możliwość dokarmiania makro- i mikroelementami jest ważniejsza niż w zbożach ozimych. Wynika to ze słabiej rozwiniętego systemu korzeniowego.
Miedź to ważny składnik w uprawie zbóż
Miedź jest mało ruchliwa i dlatego jej brakiem dotknięte są młode liście, na których występują zmiany w zabarwieniu (chloroza). Końcówki liści stają się białe lub szare, więdną i skręcają się. Miedź przez kontrolę gospodarki azotowej zbóż wpływa na liczbę źdźbeł i decyduje o szybkości przetworzenia pobranego przez rośliny azotu w białko. Wpływa też na proces ustalania liczby ziarniaków w kłosie, który bezpośrednio zależy od roli miedzi w powstawaniu i żywotności pyłku.
Odpowiednia zawartość miedzi jest szczególnie ważna w liściach podflagowym i flagowym. W fazie nalewania ziarniaków miedź zwiększa stopień remobilizacji azotu z tkanek wegetatywnych i jego transportu do ziarniaków. Pierwiastek zwiększa odporność na choroby podstawy źdźbła, powstrzymuje i hamuje infekcje sprawców chorób grzybowych, dlatego coraz częściej jej stosowanie w nowych formulacjach spełnia jednocześnie rolę zabiegu czyszczącego w terminie T0. Dlatego termin dolistnego dokarmiania powinien być tak dobrany, aby uwzględnić okresy krytycznego zapotrzebowania na miedź, ale także potencjalną presję chorób.
Objawy niedoboru manganu
Niedobór manganu objawia się natomiast żółtobiałymi pasowymi przebarwieniami między żyłkami w środkowych częściach liści. Potem tworzą się w tych miejscach brązowe nekrotyczne plamy. Mangan korzystnie wpływa na warunki pobierania składników pokarmowych we wczesnych fazach rozwoju. Odpowiada za aktywację ważnych enzymów, bierze udział w procesach fotosyntezy, syntezie białek i ma duży wpływ na procesy obronne roślin. Jony manganu są bezpośrednio toksyczne dla mikroorganizmów chorobotwórczych, a pośrednio poprawiają sztywność mechaniczną komórek roślin.
Mangan w parze z cynkiem mocno stymuluje wzrost korzeni, pobieranie i metabolizm związków azotu. Zwiększa odporność roślin na choroby grzybowe korzeni, między innymi zgorzel podstawy źdźbła. W fazie nalewania ziarniaków odpowiada za aktywność i zdrowotność liścia flagowego. Ryzyko niedoboru manganu jest największe na stanowiskach o pH powyżej 6,0. Dostępność manganu w glebie zwiększa stosowanie nawozów obniżających pH, nawozów azotowych z inhibitorami i zawierających chlor.
Dokarmianie zbóż jakościowych powinno być priorytetem
Zboża jakościowe – pszenicę i jęczmień browarny – powinniśmy dokarmiać priorytetowo. Miedź należy dostarczyć dolistnie w okresie między środkiem krzewienia a strzelaniem w źdźbło (najlepiej wcześnie) w jednym, maksymalnie dwóch zabiegach dokarmiania. Tak potrzebna zbożom miedź zastosowana po fazie pierwszego kolanka jest fitotoksyczna. Trzeba o tym bezwzględnie pamiętać. Alternatywnie po tym terminie możemy wybrać produkt wieloskładnikowy, w którym stężenie miedzi jest niskie i bezpieczne.
W jęczmieniu browarnym celem jest plon ziarna bogatego w skrobię, a jednocześnie względnie ubogiego w białko. Z tego powodu okresami krytycznymi w tej uprawie są: faza krzewienia, faza kłoszenia i faza dojrzałości mlecznej (nalewania ziarna). Przewidziane dokarmianie miedzią i manganem powinniśmy zrealizować do początku strzelania w źdźbło, a w dalszych fazach skupić się na dostarczeniu dolistnym potasu, fosforu, magnezu i siarki.
Zboża jare paszowe powinniśmy dokarmić miedzią i manganem też do początku strzelania w źdźbło. Przy każdym zabiegu powinniśmy standardowo stosować siarkę i magnez (5% roztwór siarczanu magnezu). Dokarmianie warto rozszerzyć o cynk, ale także molibden i bor, a w okresach stresu o dodatek biostymulatorów i wsparcie aminokwasami.
Marek Kalinowski
