Schemat postępowania przeciwko bobrom
Izba Rolnicza w Opolu w odpowiedzi na zgłoszenia rolników dotyczące szkód wyrządzanych przez bobry opracowała schemat postępowania z w takich sytuacjach. Dzięki niemu rolnik wie, z którymi instytucjami powinien się skontaktować, by reakcja na występujące zagrożenie była skuteczna.
Bobry utrapieniem rolników
Rolnicy od lat alarmują, że bobry są dla nich nie lada utrapieniem. Budowane przez te ssaki na ciekach wodnych tamy powodują występowanie zatorów, które w konsekwencji doprowadzają do zalewania pól. Ponadto bobry uszkadzają urządzenia melioracyjne, a ich zwalczanie bez zgody właściwych instytucji jest zabronione, bo zwierzęta te są objęte ochroną.
Jedynym wyjściem z tej trudnej dla rolników sytuacji jest zgłoszenie szkód i podjęcie działań zgodnie z obowiązującymi przepisami. Schemat przyjęty przez OIR przedstawia, jaki jest podział kompetencji między trzy instytucje odpowiedzialne za:
- ochronę środowiska,
- gospodarkę wodną,
- administrację lokalną.
– Rolnicy i właściciele gruntów mogą zgłaszać zarówno same szkody, jak i przypadki wymagające interwencji technicznej, np. w zakresie drożności cieków wodnych. Dzięki temu możliwe jest sprawne ustalenie, kto odpowiada za dany odcinek cieku i jakie działania mogą zostać podjęte – czytamy w stanowisku OIR.
Rekompensaty za straty poniesione przez bobry
Samorząd rolniczy zwraca również uwagę na to, że rolnicy mają możliwość ubiegania się o rekompensaty za poniesione straty oraz podejmowania działań zapobiegawczych o charakterze nieinwazyjnym. Natomiast jeśli te metody okażą się nieskuteczne, dopiero wówczas następuje uruchomienie procedur przewidujących zastosowanie przepisów prawa.
Dla kogo odszkodowania za szkody wyrządzone przez bobry?
Schemat opracowany przez Izbę Rolniczą w Opolu wskazuje, do których instytucji powinni udać się rolnicy z woj. opolskiego. Warto jednak zauważyć, że jest on taki sam dla rolników z innych województw, tylko muszą oni pamiętać, że jeśli mieszkają np. na terenie woj. wielkopolskiego, to powinni się udać do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu.
Pierwszy z czterech punktów schematu postępowania w przypadku wystąpienia tam bobrowych oraz szkód na gruntach rolnych opracowanego przez OIR dotyczy odszkodowań za szkody wyrządzone przez bobry.
Jak się okazuje, odszkodowanie przysługuje nie tylko każdemu, komu bobry wyrządziły szkody z wyłączeniem określonych przypadków (art. 126 ust. 6 Ustawy o Ochronie Przyrody), ale również gminom z uwagi na to, że one również mogą być właścicielami gruntów.
Wniosek o odszkodowanie należy złożyć do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z siedzibą adekwatną do miejsca zamieszkania.
Gdzie zgłosić potrzebę rozbiórki tamy bobrowej?
Punkt drugi dotyczy schematu postępowania w sytuacji zgłoszenia rozbiórki tamy bobrowej. Okazuje się, że do zgłoszenia potrzebne są współrzędne GPS oraz numer działki ewidencyjnej. Następnie, jeśli tama znajduje się na rzece, zgłoszenie należy przekazać do PGW Wody Polskie, a jeśli na ciekach wodnych (rowach) do właściwego urzędu gminy.
Pozwolenie na rozbiórkę i odstępstwa od zakazów dotyczących gatunków chronionych wydaje RDOŚ na wniosek zarządców cieków. Natomiast za rozbiórkę tam bobrowych odpowiada organ posiadający stosowne pozwolenie, czyli urząd gminy, spółka wodna lub PGW Wody Polskie, ale również może to być podmiot indywidualny, który ma zgodę zarządcy cieku.
Co ważne, rozbiórka tam bobrowych musi uwzględniać okresy mogące negatywnie oddziaływać na gatunek, tj. od 15 kwietnia do 31 lipca, czyli okres porodu i wychowu młodych, a także od 1 listopada do końca lutego (okres zimowania).
Zobacz też: Bobry, zalane pola i brak wsparcia. Rolnicy z Żuław o nowym programie
Jak ustalić do kogo należy ciek wodny?
Punkt trzeci schematu przedstawia ścieżkę postępowania w celu ustalenia jednostki administracyjnej cieku wodnego.
Jak się okazuje, ustalenie tego rodzaju informacji jest możliwe poprzez serwis e-mapa i wybranie kolejnych zakładek: Hydrografia – Wody Polskie – Gospodarowanie wodami – Granice jednostek i wskazanie wszystkich trzech dostępnych warstw.
Kto wydaje zgodę na odstrzał bobrów?
Punkt czwarty schematu OIR odnosi się do wniosku o zabicie bobrów. Zgodnie z prawem odstrzał może nastąpić wyłącznie za zgodą RDOŚ i po wcześniejszym wykazaniu braku skuteczności alternatywnych metod ograniczania szkód, jak również braku negatywnego oddziaływania na stan populacji.
Złożenia wniosku o odstrzał bobrów powinien dokonać właściciel gruntów lub gmina (w formie wniosku zbiorczego z uwzględnionym wykazem obrębów i ich cieków wodnych).
Współpraca rolników z instytucjami kluczem do walki z bobrami
W ocenie Izby Rolniczej w Opolu dzięki regularnym zgłoszeniom problemów mających związek z działalnością bobrów, możliwa będzie lepsza ocena skali zjawiska oraz podejmowanie działań na poziomie lokalnym i regionalnym
– Współpraca rolników z instytucjami publicznymi jest kluczowa dla ograniczania strat i zachowania równowagi pomiędzy ochroną przyrody a interesami gospodarstw rolnych – podsumowuje samorząd rolniczy.
Adresy stron internetowych, dzięki którym możliwe jest zgłoszenie problemów wynikających z działalności bobrów znajdziesz w pliku
Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. IOR
