30 lat pracy i tylko 2 tys. zł emerytury
Temat emerytur rolniczych wraca za sprawą interpelacji poselskiej Elżbiety Anny Polak skierowanej do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Impulsem były głosy samych rolników, którzy podczas spotkań z przedstawicielami resortu zwracali uwagę na coraz większe problemy związane z wysokością przyszłych świadczeń. Zdaniem środowiska rolniczego obecny system nie odpowiada już rzeczywistości i wymaga zmian.
W 2026 roku minimalna emerytura rolnicza wynosi 1 978,49 zł brutto. Natomiast po 30 latach pracy rolnik dostanie niewiele ponad 2 tys. zł świadczenia miesięcznego.
- Większość rolników przechodząc na emeryturę, otrzyma świadczenie w wysokości poniżej progu minimum socjalnego. Po 25 latach pracy rolnik, otrzyma emeryturę w kwocie 2 092,25 zł brutto. Po 30 latach ubezpieczenia w KRUS otrzyma z kolei świadczenie w wysokości 2 136,77 zł brutto. Podczas gdy minimum socjalne wg cen z trzeciego kwartału 2025 r. obliczone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla jednoosobowego gospodarstwa wynosi 1.912 zł. Minimum socjalne wg cen za pierwszy kwartał 2026 r. wynosi 1 950 zł - sygnalizuje w interpelacji Elżbieta Polak.
Kwoty te są wskazywane przez rolników jako niewystarczające wobec rosnących kosztów życia. Wydatki na leki, opał, energię czy codzienne utrzymanie sprawiają, że wielu seniorów na wsi obawia się o swoją sytuację finansową po zakończeniu aktywności zawodowej.
Dodatkowo uwagę zwracają różnice między świadczeniami wypłacanymi przez KRUS i ZUS. Średnia emerytura z systemu powszechnego jest wyraźnie wyższa od przeciętnego świadczenia otrzymywanego przez rolników.
- Dane za I kwartał 2025 r. pokazują, iż przeciętna emerytura z KRUS wyniosła 2 185,22 zł brutto, podczas gdy z ZUS – 4 189,54 zł brutto - podkreśla Polak.
Problem rolników, którzy pracowali także poza gospodarstwem
Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest sytuacja osób, które przez część życia pracowały poza rolnictwem i opłacały składki do ZUS, a następnie wróciły do prowadzenia gospodarstwa rolnego i przeszły do KRUS. Oznacza to funkcjonowanie w dwóch różnych systemach emerytalnych i wielu rolników uważa, że obecne przepisy nie pozwalają w pełni wykorzystać wszystkich przepracowanych lat przy ustalaniu prawa do świadczenia. Stąd pojawił się postulat, aby umożliwić sumowanie okresów składkowych z KRUS i ZUS oraz naliczanie emerytury proporcjonalnie do czasu opłacania składek w każdym z systemów.
Czy będzie można połączyć składki z KRUS i ZUS?
Ministerstwo Rolnictwa przypomina, że obecnie oba systemy funkcjonują na odmiennych zasadach i mają różne źródła finansowania. Z tego powodu pełne połączenie okresów składkowych nie jest obecnie przewidziane w obowiązujących przepisach.
Resort zwraca jednak uwagę, że istnieją już rozwiązania częściowo uwzględniające okresy pracy w rolnictwie. Osoby posiadające historię ubezpieczenia zarówno w KRUS, jak i w ZUS mogą w określonych sytuacjach skorzystać z mechanizmów zwiększających wysokość świadczenia wypłacanego przez system powszechny. Nie oznacza to jednak stworzenia jednej wspólnej emerytury wyliczanej z obu systemów.
Ministerstwo analizuje możliwe zmiany
W odpowiedzi na interpelację resort przyznał, że dostrzega problemy zgłaszane przez środowisko rolnicze. Poinformowano również o prowadzonych analizach dotyczących przyszłości systemu emerytalnego rolników.
- Należy podkreślić, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega zgłaszane przez środowisko rolnicze problemy związane z poziomem zabezpieczenia emerytalnego oraz różnicami pomiędzy systemem KRUS a ZUS. W związku z tym w resorcie podjęto czynności analityczne i koncepcyjne zmierzające do przygotowania zmian w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Rozważano m.in. rozwiązania zwiększające elastyczność systemu, w tym w zakresie uwzględniania okresów ubezpieczenia w różnych systemach oraz poprawy adekwatności świadczeń - czytamy w odpowiedzi ministerstwa.
Rozważane są różne rozwiązania mające poprawić adekwatność świadczeń oraz zwiększyć elastyczność systemu. Jednocześnie podkreślono, że każda większa reforma wymagałaby dodatkowych środków finansowych oraz szczegółowej oceny skutków dla budżetu państwa.
Czy emerytury rolnicze wzrosną?
To pytanie zadaje sobie dziś wielu rolników zbliżających się do wieku emerytalnego. Na razie ministerstwo nie zapowiedziało zrównania emerytur KRUS z minimalnymi świadczeniami wypłacanymi przez ZUS ani pełnego połączenia obu systemów.
Jednocześnie resort deklaruje dalsze monitorowanie sytuacji dochodowej rolników i analizowanie możliwych kierunków zmian.
źródło: sejm.gov.pl
oprac. Agnieszka Sawicka
