Sprzedaż ziemi z KOWR w 2025 roku. Rolnicy kupili mniej gruntów, ale ceny znów poszły w góręA Sawicka/Canva

ziemia kowr

KOWR sprzedał ponad 5 tys. ha ziemi. Jest jeden haczyk

KOWR sprzedał w ubiegłym roku ponad 5 tys. ha państwowej ziemi rolnej. Jest jednak pewien haczyk – aż 95 proc. transakcji dotyczyło działek o powierzchni do 2 ha, podczas gdy większe grunty nadal trafiają na rynek tylko wyjątkowo. Sprawdzamy, kto kupował państwową ziemię i jakie były najważniejsze trendy na rynku.

Galeria

Sprzedaż ziemi z WRSP nadal pod ścisłą kontrolą

Od 2016 roku podstawową formą zagospodarowania gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest dzierżawa. To efekt obowiązujących przepisów, które znacząco ograniczyły możliwość sprzedaży państwowej ziemi rolnej. W praktyce oznacza to, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa może sprzedawać przede wszystkim nieruchomości o powierzchni do 2 ha lub większe działki, jeśli zgodę wyrazi minister rolnictwa.

Dane ze sprawozdania KOWR pokazują, że w 2025 roku te ograniczenia nadal miały ogromny wpływ na skalę sprzedaży gruntów. Oddziały terenowe KOWR przygotowywały do sprzedaży przede wszystkim nieruchomości o powierzchni do 2 ha.

Ile ziemi sprzedał KOWR w 2025 roku?

W 2025 roku KOWR sprzedał nieruchomości o łącznej powierzchni 5202 ha. W tej liczbie znalazło się 4444 ha gruntów rolnych, natomiast pozostałą część stanowiły nieruchomości o charakterze nierolnym.

Ponad 40 proc. sprzedanej powierzchni trafiło do nabywców bez przetargu. W tym trybie sprzedano 2093 ha, z czego aż 1952 ha nabyli dzierżawcy korzystający z prawa pierwszeństwa zakupu. Pozostałe 3109 ha zostały sprzedane w przetargach.

Małe działki dominują w ofercie KOWR

Jak wynika ze sprawozdania KOWR, struktura sprzedaży wyraźnie pokazuje, że na rynku państwowych gruntów na sprzedaż dominują niewielkie nieruchomości.

Spośród 3112 zawartych umów sprzedaży, aż 2943 dotyczyły działek do 2 ha. Oznacza to, że niemal 95 proc. wszystkich transakcji obejmowało najmniejsze nieruchomości.

Znacznie rzadziej sprzedawano większe areały:

67 umów dotyczyło działek od 2 do 5 ha,
40 umów obejmowało grunty od 5 do 10 ha,
55 umów zawarto na nieruchomości od 10 do 100 ha,
tylko 7 umów dotyczyło gruntów powyżej 100 ha.

Średnia powierzchnia sprzedanej nieruchomości wyniosła zaledwie 1,4 ha na umowę.

Rolnicy nie byli zainteresowani najmniejszymi gruntami

KOWR zwraca uwagę, że przygotowywane do sprzedaży niewielkie nieruchomości rolne nie zawsze znajdowały nabywców.

W wielu przypadkach były to grunty pochodzące z dawnego Państwowego Funduszu Ziemi, często o niskiej klasie bonitacyjnej. Mimo organizowania przetargów ograniczonych dla rolników indywidualnych, skuteczność sprzedaży była stosunkowo niska.

Jak wynika ze sprawozdania, nabywców znajdowała jedynie około jedna czwarta oferowanych nieruchomości rolnych.

Minister wydał zgody na sprzedaż większych areałów

Choć sprzedaż większych gospodarstw jest obecnie wyjątkiem, w 2025 roku dochodziło również do takich transakcji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał 168 zgód na sprzedaż gruntów o łącznej powierzchni 3365 ha. W tej grupie znalazły się także 64 zgody dotyczące działek od 2 do 5 ha o powierzchni 198 ha.

Ostatecznie sprzedano 157 nieruchomości o łącznej powierzchni 3112 ha, które wymagały ministerialnej zgody.

Ceny ziemi z KOWR znów wzrosły

Po spadku zanotowanym w 2024 roku ceny państwowych gruntów rolnych ponownie poszły w górę.

W 2025 roku średnia cena uzyskana przez KOWR wyniosła 58 145 zł za hektar, co oznacza wzrost o 6 proc. w porównaniu z 2024 rokiem.

Najwyższe ceny odnotowano w województwach:

małopolskim – 88 946 zł/ha,
wielkopolskim – 75 041 zł/ha,
dolnośląskim – 73 187 zł/ha,
opolskim – 72 070 zł/ha.

Na wysokość średniej ceny wpływała przede wszystkim struktura sprzedaży. Ponieważ niemal wszystkie transakcje dotyczyły małych działek, ceny jednostkowe były wyższe niż w przypadku sprzedaży dużych areałów.

Jak ceny KOWR wypadają na tle rynku prywatnego?

Dane GUS pokazują, że w 2025 roku średnia cena użytków rolnych w obrocie prywatnym wyniosła 70 297 zł/ha. Natomiast średnia cena gruntów ornych osiągnęła poziom 71 123 zł/ha.

Oznacza to, że ziemia sprzedawana przez KOWR była nadal tańsza od gruntów kupowanych na wolnym rynku. Różnica między cenami państwowymi a prywatnymi jest jednak znacznie mniejsza niż kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu.

Ile ziemi państwo sprzedało od początku działania Zasobu?

Od rozpoczęcia gospodarowania Zasobem WRSP w 1992 roku do końca 2025 roku sprzedano łącznie 2,745 mln ha gruntów.

Po wyłączeniu gruntów pod budynkami, wodami, kopalinami i innych nieruchomości o specyficznym charakterze powierzchnia sprzedanych gruntów wyniosła 2,637 mln ha. To około 57,6 proc. całej powierzchni przejętej do Zasobu WRSP.